Ortaokul öğrencilerinde dijital bağımlılığın siber zorbalık ve siber mağduriyet ile ilişkisi
The correlation of digital addiction with cyberbullying and cyber victimization in secondary school students
- Tez No: 973958
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇETİN GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teknolojik araçlar doğru kullanıldığında hayatı kolaylaştırsa da, bilinçsiz kullanımı özellikle çocuklarda dijital bağımlılık, siber zorbalık ve siber mağduriyet gibi olumsuz etkileri beraberinde getirebilmektedir. Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık, siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin belirlenmesi ve bunlar arasındaki ilişkilerin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023/2024 eğitim-öğretim yılında Van ili merkez ilçelerinde yer alan altı ortaokuldaki 1828 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak“Kişisel Bilgi Formu”,“Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri- II”ve“Çocuklar için Dijital Bağımlılık Ölçeği”kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizde verilerin normal dağıldığı görülmüş, bu nedenle parametrik testler kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, öğrencilerin cinsiyet, yaş, sınıf kademesi ve günlük dijital ortam kullanım süresi gibi demografik özelliklerinin dijital bağımlılık, siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeyleri üzerinde anlamlı etkileri olduğunu göstermiştir. Ebeveynlerin çalışma durumuyla bir ilişki saptanmazken, baba eğitim düzeyinin siber zorbalıkla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Dijital cihazlardan tabletin dijital bağımlılığı, telefonun ise siber zorbalığı artırdığı görülmüştür. Sosyal medya, oyun, alışveriş, eğitim/araştırma ve eğlence amaçlı dijital ortam kullanımları hem dijital bağımlılık hem de siber zorbalık/mağduriyet riskini yükseltirken, iletişim amaçlı kullanım yalnızca siber zorbalık ve siber mağduriyetle ilişkilendirilmiştir. Öğrencilerin dijital bağımlılık, siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeyleri genel olarak düşük bulunmuştur. Ayrıca dijital bağımlılığın, siber zorbalık ve siber mağduriyeti anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte siber zorbalık ile siber mağduriyet düzeyleri arasında orta derecede, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgular tartışılarak öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
While technological tools can make life easier when used correctly, their unconscious use can lead to negative effects such as digital addiction, cyberbullying, and cyber victimization, especially in children. This study aims to determine the levels of digital addiction, cyberbullying, and cyber victimization among secondary school students and to identify the relationships between them. The study group consisted of 1828 students from six middle schools in the central districts of Van Province during the 2023/2024 academic year. A correlational survey model, one of the quantitative research methods, was applied in the study.“Personal Information Form”,“RCBI-II: The Second Revision of the Revised Cyber Bullying Inventory”and“Digital Addiction Scale for Children”were used as data collection tools. The data were analyzed using the SPSS 26.0 program. The analysis revealed that the data were normally distributed, so parametric tests were used. The findings revealed that demographic characteristics such as gender, age, grade level, and daily digital environment usage time had significant effects on digital addiction, cyberbullying, and cyber victimization levels. While no correlation was found with parents' employment status, it was determined that the father's level of education was related to cyberbullying. It was observed that digital addiction to tablets and phones increased cyberbullying. The use of digital environments for social media, gaming, shopping, education/research, and entertainment purposes increases both digital addiction and the risk of cyberbullying/victimization, while communication-related use is only associated with cyberbullying and cyber victimization. Students' levels of digital addiction, cyberbullying, and cyber victimization were generally found to be low. Additionally, it was determined that digital addiction significantly predicts cyberbullying and cyber victimization. However, it was concluded that there is a moderate, positive, and significant relationship between cyberbullying and cyber victimization levels. The findings were discussed, and recommendations were presented.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık, internet bağımlılığı ve siber zorbalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between digital literacy, internet addiction and cyberbullying levels among secondary school students
SÜLEYMAN DOĞRUYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAYRAM GÖKBULUT
- Dijital ebeveynlik farkındalığının siber zorbalık ve ekran bağımlılığı üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of digital parenting awareness on cyberbullying and screen addiction
EMİNENUR TURHAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ATİK
ÖĞR. GÖR. ÖYKÜ MANÇE ÇALIŞIR
- Dijital bağımlılığı azaltmaya yönelik psikoeğitim programının ortaokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of a psychoeducation program for reducing digital addiction on middle school students
EMİNE DEMİRCİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ŞİMŞİR GÖKALP
- Ortaokul öğrencilerinde dijital bağımlılığın incelenmesi
Investigation of digital addiction in secondary school students
NAVRUZ MERVE DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK GENÇTANIRIM KURT
- Ortaokul öğrencilerinde dijital bağımlılığın matematik okuryazarlığı ile matematik başarısı üzerindeki etkilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
An examination of the effects of digital addiction on mathematical literacy and mathematical achievement in middle school students according to various variables
ÖZLEM GÖKÇEN ALPER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ İLGÜN