Dijital bağımlılığı azaltmaya yönelik psikoeğitim programının ortaokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of a psychoeducation program for reducing digital addiction on middle school students
- Tez No: 993000
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP ŞİMŞİR GÖKALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Dijital eğitim, Sanal kaytarma, Dependency, Digital education, Cyberloafing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık ve eğitim ortamlarındaki siber aylaklık düzeylerini azaltmaya yönelik olarak geliştirilen psikoeğitim programının etkililiğini incelemektir. Araştırma kapsamında Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi (ÇÖKST) yaklaşımını temel alan bir psikoeğitim programı geliştirilmiş ve ortaokul öğrencilerinde uygulanmıştır. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ortaokulda 5. ve 6. Sınıflardan oluşan, 15'i deney ve 15'i kontrol grubu olmak üzere toplam 30 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Araştırma ön-test/son-test kontrol gruplu yarı deneysel modele göre yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Çocuklar İçin Dijital Bağımlılık Ölçeği ve Eğitim Ortamlarında Siber Aylaklık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler Bağımlı ve Bağımsız Örneklem t Testleri ile analiz edilmiştir. Altı oturum süren Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi temelli psikoeğitim programı sonrasında elde edilen bulgular, deney grubunun hem dijital bağımlılık hem de siber aylaklık puanlarında, kontrol grubuna kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı bir azalma olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar ışığında, Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi'nin kısa süreli ve anlaşılır yapısının ortaokul düzeyinde tercih edilmesi önerilmektedir. Bu programların davranışın gündelik hayatta kullanılması için güçlendirme ve özümseme çalışmalarıyla desteklenmesi , farklı eğitim kademelerinde ve illerde uygulanabilir hale getirilmesi önerilmektedir. Boylamsal çalışmalarla uzun vadede kalıcı etkilerinin incelenmesi ve ailelere yönelik psikoeğitim programlarıyla birlikte yürütülerek ebeveyn-çocuk eğitiminin bütünleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effectiveness of a psychoeducation program developed to reduce the levels of digital addiction and cyberloafing in educational settings among middle school students. Within the scope of the research, a psychoeducation program based on the Solution-Focused Brief Therapy (SFBT) approach was developed and applied to middle school students. The study was conducted during the 2024-2025 academic year with a total of 30 students from the 5th and 6th grades of a secondary school affiliated with the Ministry of National Education, consisting of 15 students in the experimental group and 15 in the control group.The research was carried out using a quasi-experimental model with pre-test/post-test control groups. The Digital Addiction Scale for Children and the Cyberloafing in Educational Settings Scale were used as data collection tools. The obtained data were analyzed with Dependent and Independent Samples t-Tests. The findings obtained after the six-session Solution-Focused Brief Therapy-based psychoeducation program showed a statistically significant decrease in both digital addiction and cyberloafing scores of the experimental group compared to the control group. In light of these results, it is suggested that the short-term and clear structure of Solution-Focused Brief Therapy should be preferred at the middle school level. It is recommended that these programs be supported with reinforcement and assimilation activities for the daily use of the behavior, and made applicable in different educational levels and provinces. It is suggested that their long-term permanent effects be examined through longitudinal studies, and that parent-child education be integrated by conducting them together with psychoeducation programs aimed at families.
Benzer Tezler
- Bilişsel davranışçı oyun terapisi temelli psikoeğitim programının çocuklarda ekran bağımlılığını azaltmaya yönelik etkisinin test edilmesi
Testing the effect of a cognitive behavioral play therapy based psychoeducation program on reducing screen addiction in children
SULTAN ALTUNKUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiMuş Alparslan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ KOŞAN
- Bilişsel davranışçı terapi temelli psikoegitim programının sekizinci sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları, akademik motivasyonları ve öğrenme sorumluluklarına etkisi
The effect of a cognitive behavioral therapy-based psychoeducation program on eighth grade students' digital game addiction, academic motivation, and learning responsibility
FULYA GÖRKEM ORHAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞENUR KULOĞLU
- Pozitif psikoloji temelli psiko-eğitim programının ergenlerde öznel iyi oluş ve dijital oyun bağımlılığına etkisi
The effect of positive psychology-based psycho-training program on subjective wellness and digital game addiction in adolescents
SİNEM FARİZ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL DÜŞÜNCELİ
- Tütün kullanan bireyler için çevrimiçi psikolojik destek programı'nın geliştirilmesi ve uygulanması
Developing and implementing online psychological support programme for tobacco users
İNCİ DERYA YÜCEL
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
PROF. DR. HÜR HASSOY
- Okul öncesi çocukların sosyal beceri düzeyleri ile ekran bağımlılığı arasındaki ilişki: Ebeveynlerin teknoloji ihmalinin aracılık rolünün incelenmesi
The relationship between preschool Children's social skill levels and screen addiction: An examination of the mediating role of parental technology neglect
MÜCAHİT YUVACI
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT POLATCAN