The impact of gender roles on the use of subjective perspectives in autobiographical memories in mother-child dyads: A longitudinal study
Anne-çocuk ikililerinde toplumsal cinsiyet rollerinin otobiyografik belleklerde öznel bakış açısı kullanımına etkisi: Boylamsal bir çalışma
- Tez No: 974058
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAŞAK ŞAHİN ACAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, annelerin toplumsal cinsiyet rolleriyle ilişkili özelliklerinin – özellikle maskülen ve feminen niteliklerinin – çocukların toplumsal cinsiyet rolü gelişimini, öznel bakış açısı kullanımını ve otobiyografik belleklerindeki anı yaşı üzerinde nasıl etkili olduğunu incelemektedir. İki zaman noktasından oluşan boylamsal bir tasarım kullanılarak, bellek anlatılarındaki gelişimsel değişimler araştırılmış ve çocukların cinsiyetlerine ve okul düzeylerine göre farklılıklar incelenmiştir. Çalışma, toplumsal cinsiyet şeması kuramı ve belleğin sosyal etkileşimci modellerinden yararlanarak, toplumsal cinsiyetle ilişkili ebeveyn özelliklerinin çocukların anlatı kimliklerini nasıl şekillendirdiğine ilişkin alanyazındaki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Çalışmaya, Türkiye'nin 61 ilinden ve 185 okulundan, yaşları 8 ile 18 arasında değişen çocuklar ve annelerinden oluşan anne-çocuk ikilileri dahil edilmiştir. Annelerin toplumsal cinsiyet rolleriyle ilişkili özelliklerinin çocukların toplumsal cinsiyet özellikleri üzerindeki etkisini inceleyen hiyerarşik regresyon analizleri, özellikle kız çocuklarında olmak üzere, anne maskülenliğinin hem çocuk maskülenliğinin hem de çocuk feminenliğinin en güçlü yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Yapısal eşitlik modelleri, çocuk yaşı, çocuk cinsiyeti ve çocuk maskülenliğinin çocukların öznel bakış açısı kullanımı ve anı yaşının anlamlı yordayıcıları olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, annelerin öznel bakış açısı kullanımı, ortaokul döneminde mutlu anılar için ve hem ortaokul hem de lise döneminde olumsuz anılar için çocukların öznel bakış açısı kullanımlarını anlamlı şekilde yordamıştır. Bulgular, bellek anlatılarında toplumsal cinsiyete özgü örüntülerin ortaya çıkışında annelerin etkisine ışık tutmakta ve otobiyografik belleğin ve kimlik oluşumunun sosyalleşmesine dair daha derin bir anlayış sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates how maternal gender role traits—specifically masculine and feminine qualities—influence children's gender role development, use of subjective perspectives, and age of memory recall in autobiographical memory. Using a longitudinal design across two time points, the research explores developmental changes in memory narratives and examines differences by child gender and school level. Drawing on gender schema theory and social interactionist models of memory development, this study addresses gaps in the literature regarding how gendered parental traits influence children's narrative identity. Participants included mother-child dyads from 61 provinces and 185 schools, with children ranging in age from 8 to 18 years. Hierarchical regression analyses examining the impact of maternal gender-role traits on child gender-role traits indicated that maternal masculinity was the strongest predictor of both child masculinity and femininity, particularly among girls. Structural equation models revealed that child age, child gender, and child masculinity were significant predictors of children's subjective perspectives and age of memory recall. Maternal use of subjective perspectives also significantly predicted children's use of subjective perspectives in middle school for happy memories and in both middle and high school for sad memories. These findings provide insight into the role of maternal influence in the emergence of gendered patterns in memory elaboration, contributing to a deeper understanding of the socialization of autobiographical memory and identity formation.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde duygu düzenleme: Duygu odaklı çift terapisi ve bağlanma strese-yatkınlık süreç modeli çerçevesinden bir çift çalışması
Emotion regulation in romantic relationships: A dyadic study from the emotionally focused couple therapy and attachment diathesis-stress process model framework
PELİN BİNTAŞ ZÖRER
- Kurumsal kaynak planlama sistemlerinin kullanımında etkili olan faktörlerin genişletilmiş teknoloji kabul modeli ile incelenmesi
Analysing the factors affecting enterprise resource planning systems usage via extended technology acceptance model
HALE KAŞMER ERDEM
Doktora
Türkçe
2011
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI BİÇER
- İnsan-robo danışman etkileşiminde güven
Trust in Human-Robo-Advisor Interaction
HÜSNA SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ELVAN BAYRAKTAROĞLU
- Psoriasis tanılı hastalarda klinik aktivite, kaşıntı şikayeti ve uyku bozukluğu varlığının yaşam kalitesi üzerine etkisi
The impact of clinical activity, itching complaint and sleep disturbance on the quality of life in patients with psoriasis
İREM KULA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiDokuz Eylül ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM AKTAN
- Sanal gerçeklik video oyun teknolojisini kullanmaya devam etme niyetini etkileyen faktörlerin teknoloji kabulünün incelenmesi skyrım örneği
Investigating the technology acceptance of factors that affect continual use intention of virtual reality video game technology skyrim example
KUNTER ALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ALTIN GÜMÜŞSOY