Biatlon sporcularında yorgunluğun atış isabet, oksidatifhasar ve stres hormonları üzerine etkisi
Effects of fati̇gue on shooti̇ng accuracy, oxi̇dati̇ve damageand stress hormones i̇n bi̇athlon athletesfirat özteki̇n
- Tez No: 974169
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SALİH ÖNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma Biathlon sporcularında yorgunluğun atış isabet oranı, oksidatif stres belirteçleri ve stres hormonları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezinde (TOHM) bulunan 10 kadın 10 erkek, yaşları 18-25 arasında toplamda 20 elit sporcu katıldı. Katılımcılara yorgunluk oluşturmadan sprint modeline uygun atış testi uygulanmış ve atış performansları değerlendirilmiştir. Bir hafta sonra aynı katılımcılara yorgunluk protokolü uygulanıp ikinci kez atış testi gerçekleştirildi. Aynı zamanda yorgunluk protokolü öncesi ve sonrası kan örnekleri alınarak bazı biyokimyasal parametreler analiz edildi. İstatistiksel analizler için Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi (SPSS; IBM Corp, Armonk, NY) sürüm 22 kullanıldı. İstatistiksel analizler sonucunda, yorgunluk sonrası yatarak atış ve ayakta atış isabet puanlarında anlamlı düşüş tespit edildi (p<0,01). Dopamin düzeylerinde anlamlı azalma (p<0,00), epinefrin ve glukoz düzeylerinde ise anlamlı artış p<0,05 gözlemlenmiştir. Ayrıca, insülin düzeyinde düşüş (p< 0,04) ve laktik asit düzeylerinde anlamlı bir azalma (p<0,04) tespit edilmiştir. ATP, ACTH, CK ve kortizol düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak; fiziksel yorgunluğun Biathlon sporcularında atış isabet oranında ve bazı stres parametrelerinde etkili olduğu görüldü. Özellikle dopamin azalması ve epinefrin artışı, yorgunluk kaynaklı merkezi sinir sistemi yüklenmesine ve stres tepkilerine işaret etmektedir. Bu sonuçlar, antrenman ve yarışma dönemlerinde yorgunluk yönetiminin hem performans hem de fizyolojik denge açısından kritik önemde olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate the effects of fatigue on shooting accuracy, oxidative stress markers, and stress hormones in biathletes. A total of 20 elite athletes, 10 female and 10 male, aged 18-25, participated in the study at the Turkish Olympic Preparation Center (TOHM). Participants underwent a sprint-style shooting test without fatigue, and their shooting performance was evaluated. One week later, the same participants underwent a fatigue protocol and underwent a second shooting test. Blood samples were collected before and after the fatigue protocol, and several biochemical parameters were analyzed. Statistical analyses were conducted using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS; IBM Corp, Armonk, NY) version 22. Statistical analyses revealed a significant decrease in prone and standing shooting accuracy scores after fatigue (p<0.01). A significant decrease in dopamine levels (p<0.00) and a significant increase in epinephrine and glucose levels (p<0.05) were observed. Additionally, a decrease in insulin levels (p<0.04) and a significant decrease in lactic acid levels (p<0.04) were detected. No statistically significant differences were observed in ATP, ACTH, CK, and cortisol levels (p>0.05). In conclusion, physical fatigue was found to affect shooting accuracy and some stress parameters in biathlon athletes. In particular, decreased dopamine and increased epinephrine indicate fatigue-induced central nervous system overload and stress responses. These results demonstrate the critical importance of fatigue management during training and competition for both performance and physiological balance.
Benzer Tezler
- Biathlonda atış isabetini etkileyen bazı fizyolojik faktörlerin incelenmesi
İnvestigation of some physiological factors affecting of shooting accuracy in Biathlon
SEFER KARABAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN HAZAR
- Elit biathlon sporcularında nabız aralıklarına göre hedef atış isabet yüzdelerinin karşılaştırılması
Comparison of target shot hitting of elite biathlon athletes according to pulse interval
GÖKHAN ATASEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporAtatürk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KIYICI
- Biathlon branşı sporcularına uygulanan denge antrenmanlarının atış performansı ve tur süreleri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of balance training applied to biathlon athletes on throwing performance and lap times
MİNE KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporErzurum Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET SEVİNDİK AKTAŞ
- Farklı kış spor branşlarındaki sporcuların ağız diş sağlığı bulgularının ve müsabaka stres seviyelerinin değerlendirilmesi.
Evaluation of oral health findings and competition stress levels of athletes in different winter sports branches.
BUKET SEVİNDİK
Doktora
Türkçe
2020
SporAtatürk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KIYICI
YRD. DOÇ. DR. FATİH ŞENGÜL
- Biathloncularda atış esnasında serebral kan akışının incelenmesi
Investigation of cerebral blood flow during shooting in biathlons
SEFER KARABAĞ
Doktora
Türkçe
2023
SporAtatürk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH KIYICI
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AĞDUMAN