Eğitim bilimleri alanında yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili yapılan çalışmaların bibliyometrik ve metin madenciliği analizi
Bibliometric and text mining analysis of studies on renewable energy sources in the field of educational sciences
- Tez No: 974179
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM ALEV ÖZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Biyoloji eğitimi, Eğitim bilimleri, Biology education, Educational science
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, eğitim bilimleri alanında yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin gerçekleştirilen akademik çalışmaların bibliyometrik analizini ve konu modellemesini yaparak, bu alandaki bilimsel üretimin yapısını, eğilimlerini, tematik yoğunluklarını ve iş birliği örüntülerini ortaya koymaktır. Araştırmada 1983-2025 yılları arasında Web of Science ve Scopus veri tabanlarında yayımlanan toplam 378 makale incelenmiştir. Betimsel tarama modeli çerçevesinde yürütülen çalışmada üç aşamalı analiz yöntemi uygulanmıştır. Bunlar, bibliyometrik analiz, konu modelleme ve eğilim analizidir. Bibliyometrik analiz kapsamında makalelerin yıllara, ülkelere, kurumlara, yazarlara ve dergilere göre dağılımları, atıf alma oranları, anahtar sözcük frekansları değerlendirilmiştir. Ayrıca Bradford ve Lotka yasaları temel alınarak dergi ve araştırmacı üretkenliği analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, eğitim bilimleri alanında yenilenebilir enerji temalı makaleler 2000'li yılların ortalarından itibaren belirgin bir artış göstermiştir. Özellikle 2015 sonrası dönemde ivme kazanmıştır. Makale üretiminde ilk üç sırayı ABD, Çin ve Türkiye almıştır. Makalelerin büyük çoğunluğu Renewable Energy, Energy Education Science and Technology ve Renewable and Sustainable Energy Reviews gibi alanın saygın dergilerinde yayımlanmıştır. Bradford Yasası doğrultusunda yapılan dağılım analizinde, makalelerin büyük bir kısmının az sayıda çekirdek dergiye yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Lotka Yasası çerçevesinde yapılan araştırmacı üretkenliği analizinde ise, makalelerin çoğunun az sayıda yüksek üretkenliğe sahip araştırmacılar tarafından üretildiği ve büyük bir araştırmacı kitlesinin yalnızca bir makaleye katkı sunduğu belirlenmiştir. Makalelerde en sık kullanılan anahtar sözcükler arasında yenilenebilir enerji, eğitim, çevre eğitimi, iklim değişikliği, sürdürülebilirlik ve enerji okuryazarlığı kavramları öne çıkmıştır. Anahtar sözcüklerin zaman içindeki değişimi incelendiğinde, 2010 öncesi dönemde daha çok enerji ve çevre gibi genel terimlerin kullanıldığı, sonrasında ise STEM eğitimi, yeşil müfredat ve güneş enerjisi gibi daha özgül kavramların öne çıktığı gözlemlenmiştir. Üç alan grafiği analizi sonucunda, en üretken ülkelerle iş birliği yapan araştırmacıların, daha çok atıf aldığı ve tematik olarak çevre okuryazarlığı, disiplinler arası eğitim ve öğrenci tutumları gibi konulara odaklandığı anlaşılmıştır. Konu modelleme çalışması kapsamında LDA algoritmasıyla 9 ana tema belirlenmiştir. Zaman serileri incelendiğinde, özellikle“STEM odaklı enerji eğitimi”ve“enerji okuryazarlığı”temalarının 2018 sonrası dönemde yükselişe geçtiği,“öğretmen eğitimi”temalarının ise süreklilik arz ettiği görülmektedir. Sosyal ağ analizi sonuçlarına göre, uluslararası düzeyde en yoğun iş birliği Avrupa ülkeleri ile ABD arasında gerçekleşmiştir. Türkiye'nin özellikle son 5 yılda artan yayın performansına rağmen uluslararası ortaklık sayısının sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Araştırmacılar arası iş birliği ağlarında ise, disiplinler arası çalışan araştırma gruplarının daha merkezî konumda yer aldığı saptanmıştır. Kuramsal olarak çalışma, yenilenebilir enerji kaynaklarının çevresel sürdürülebilirlik, enerji güvenliği ve iklim değişikliğiyle mücadele açısından taşıdığı stratejik öneme dikkat çekmektedir. Her iki bağlamda da eğitim özelinde yapılmış bibliyometrik analiz ve konu modelleme çalışmalarının eksikliği dikkat çekicidir. Bu yönüyle araştırma hem metodolojik olarak yenilikçi hem de alanyazına özgün katkı sunan bir örnek teşkil etmektedir. Sonuç olarak bu araştırma, eğitimde yenilenebilir enerji temalı araştırmaların genel eğilimlerini haritalandırmakta ve kavramsal yoğunlukları ve iş birliği örüntülerini açığa çıkarmaktadır. Araştırma, eğitim politikası yapıcıları, öğretim programı geliştiricileri ve akademisyenler için veri temelli stratejiler üretmeye olanak sunmakta ve bu alandaki bilimsel ilerlemenin yönünü aydınlatmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this thesis is to conduct a bibliometric analysis and topic modeling of scholarly articles on renewable energy sources within the field of education, to reveal the structure, trends, thematic intensities, and collaboration patterns of scientific output in this domain. A total of 378 articles published between 1983 and 2025 in the Web of Science and Scopus databases were analyzed. The study, designed within the framework of a descriptive survey model, employed a three-stage analytical process: bibliometric analysis, topic modeling, and trend analysis. Within the bibliometric scope, distributions of articles by year, country, institution, author, and journal, as well as citation counts and keyword frequencies, were evaluated. Additionally, journal and author productivity were analyzed based on Bradford's and Lotka's laws. The findings indicate a notable increase in renewable energy-themed scholarly articles in the field of education starting from the mid- 2000s, with a significant acceleration observed after 2015. The top three countries in terms of article production are the USA, China, and Türkiye. Most articles were published in reputable journals such as Renewable Energy, Energy Education Science and Technology, and Renewable and Sustainable Energy Reviews. According to Bradford's Law, the majority of publications were concentrated in a small number of core journals. Lotka's Law analysis showed that most scholarly articles were produced by a limited number of highly productive researchers, while a large portion of authors contributed to only a single scholarly article. Among the most frequently used keywords were renewable energy, education, environmental education, climate change, sustainability, and energy literacy. An examination of the temporal change in keywords revealed that general terms such as“energy”and“environment”were more common before 2010, whereas more specific concepts like“STEM education,”“green curriculum,”and“solar energy”became prominent in later years. Three-field analysis demonstrated that researchers collaborating with the most productive countries received more citations and thematically focused on topics such as environmental literacy, interdisciplinary education, and student attitudes. Through topic modeling conducted using the LDA algorithm, nine main themes were identified. Time series analyses indicated a rising trend in themes such as“STEM-based energy education”and“energy literacy”after 2018, while“teacher education”remained consistently represented. According to the results of social network analysis, the most intense international collaborations occurred between European countries and the USA. Despite Türkiye's increasing scholarly article output over the past five years, its number of international partnerships remained limited. Within author collaboration networks, interdisciplinary research groups occupied more central positions. Theoretically, the study underscores the strategic importance of renewable energy sources in relation to environmental sustainability, energy security, and combating climate change. In both national and international contexts, there is a notable lack of systematic bibliometric and topic modeling studies focused specifically on education. In this regard, the present study represents both a methodologically innovative and a substantively original contribution to the literature. Ultimately, this research maps the general trends in renewable energy- themed studies in education and reveals thematic concentrations and collaboration structures. It offers data-driven strategies for policymakers, curriculum developers, and scholars, and aims to illuminate the trajectory of scholarly progress in this interdisciplinary field.
Benzer Tezler
- Numerical modeling of wave overtopping in nearshore structures
Kıyıya yakın yapılarda dalga aşmasının sayısal modellenmesi
HAMZA CHEIKH ALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ BAYRAKTAR BURAL
- Experimental and numerical analysis of the thermoelectric cooling of photovoltaic panels
Fotovoltaik panellerin termoelektrik ile soğutulmasının deneysel ve sayısal analizi
ALI TALIB DAKHAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
EnerjiAtatürk ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN YAKUT
- The use of Sentinel-3 data to assess the oceanographic impacts of offshore wind farms: A case study of the Horns 1 Rev (Denmark)
Açık deniz rüzgar çiftliklerinin oşinografik etkilerini değerlendirmek için Sentınel-3 verilerinin kullanılması: Horns 1 Rev (Danimarka) örnek çalışması
HASAN EIDO
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL DENİZ YAKAN DÜNDAR
- Sakarya ili için örnek bir pv-rüzgâr hibrit enerjili şarj istasyonu tasarımı
An example of a pv-wind hybrid energy for sakarya province charging station design
İSLAM ÇÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EnerjiSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiOtomotiv Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ERGEN