Meslek liselerinde görev yapan İngilizce öğretmenlerinin mesleki öz yeterlik algıları ile öğretim programı okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between the professional self-efficacy perceptions and curriculum literacy levels of English teachers working in vocational high schools
- Tez No: 974677
- Danışmanlar: PROF. DR. RÜÇHAN UZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, meslek liselerinde görev yapan İngilizce öğretmenlerinin öğretim programı okuryazarlığı (POYÖ) ile mesleki öz-yeterlik (MÖYÖ) algıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Bursa ilinin altı ilçesinde görev yapan 172 İngilizce öğretmeniyle yürütülen kesitsel, nicel ve betimsel tarama desenindedir. Veriler iki ölçek aracılığıyla toplanmış; analizlerde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, varyans homojenliği sağlanmadığında Games-Howell post-hoc ile tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyonu kullanılmıştır. Bulgular, öğretmenlerin hem POYÖ hem de MÖYÖ düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Cinsiyete göre, POYÖ toplam ve alt boyutlarda kadın öğretmenler lehine anlamlı ve güçlü farklar bulunurken, MÖYÖ'de anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Yaş değişkeninde, 21–30 yaş grubunun POYÖ puanları diğer yaş gruplarından düşük, 41 yaş ve üzeri grubun MÖYÖ puanları ise genç gruplardan daha yüksek bulunmuştur. Mezuniyet değişkeninde yalnızca“Programı Tanıma”alt boyutunda Eğitim Fakültesi mezunları lehine anlamlı bir fark saptanmıştır. Korelasyon analizinde, POYÖ“Programı Sorgulama”alt boyutu ile MÖYÖ toplam,“Materyal Kullanımı-Yöntem Seçimi”ve“Mesleki Gelişim”alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler; ayrıca POYÖ toplam ile MÖYÖ“Mesleki Gelişim”boyutu arasında anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Sonuçlar, programı eleştirel sorgulama eğiliminin mesleki uygulama ve gelişim odaklı öz-yeterlik boyutlarıyla hizalandığını ortaya koymaktadır. Bulgular, erken kariyer öğretmenler, erkek öğretmenler ve Eğitim Fakültesi dışı mezunlarda hedefli desteğin önemine işaret etmektedir. Özellikle hizmet-içi programların program analizi ve uyarlama becerilerine odaklanması, okul-temelli mentorluk ve mesleki öğrenme fırsatlarının genç öğretmenler için yapılandırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the relationship between curriculum literacy (POYÖ) and professional self-efficacy (MÖYÖ) perceptions of English teachers working in vocational high schools. The research was conducted in the 2023–2024 academic year with 172 English teachers employed in six districts of Bursa, adopting a cross-sectional, quantitative, and descriptive survey design. Data were collected using two standardized scales, and analyses included descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA (with Games-Howell post-hoc tests when the assumption of homogeneity of variance was violated), and Pearson correlation. Findings indicated that teachers' levels of both curriculum literacy and professional self-efficacy were generally moderate. With respect to gender, total curriculum literacy scores and all sub-dimensions were significantly higher among female teachers, whereas no significant differences were observed in professional self-efficacy. In terms of age, teachers in the 21–30 group scored lower on curriculum literacy compared to older groups, while those aged 41 and above reported higher levels of professional self-efficacy than younger groups. Regarding educational background, a significant difference was found only in the“Curriculum Recognition”sub-dimension in favor of education faculty graduates. Correlation analyses revealed that the“Curriculum Inquiry”sub-dimension of curriculum literacy was positively and significantly related to overall professional self-efficacy, as well as to the sub-dimensions of“Instructional Materials and Method Selection”and“Professional Development.”Moreover, overall curriculum literacy was significantly associated with the“Professional Development”sub-dimension of self-efficacy. The results demonstrate that a tendency toward critical curriculum inquiry aligns with practice- and development-oriented components of self-efficacy. These findings highlight the importance of targeted support for early-career teachers, male teachers, and non-education faculty graduates. In particular, in-service programs should focus on curriculum analysis and adaptation skills, while school-based mentoring and professional learning opportunities should be structured especially for younger teachers.
Benzer Tezler
- The relationship between English teachers' professional identityperceptions and self-efficacy beliefs
İngilizce öğretmenlerinin mesleki kimlik algıları ile özyeterlik inançları arasındaki ilişki
BÜŞRA İLGÖR
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR SAVAŞKAN
- İngilizce öğretmenlerinin mesleki öz yeterlik algıları
English language teachers' professional sense of self-efficacy
SİBEL ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
- An exploration of principals' leadership characteristics and teacher self-efficacy through the lens of ELT teachers
Okul yöneticilerinin liderlik özellikleri ve öğretmen öz-yeterliliğinin ELT öğretmenlerinin bakış açısıyla incelenmesi
ŞÜKRİYE ESİN APÇİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM ZAİMOĞLU
- Öğretmenlerin öğretim sürecindeki öz yeterliklerinin ve sınıf ortamına yansımalarının incelenmesi
An examination of teachers' self efficacies in teaching process and reflections of these on classroom environment
EMİN TAMER YENEN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEVZİ DURSUN
- İngilizce öğretmenlerinin mesleki özyeterlik algıları ve sınıf yönetimi becerilerinin incelenmesi
The investigation of the occupational self efficacy beliefs and the classroom management skills of english teachers
MELİKE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT ALCI