Eczacılıkta ilaç ve eczacının aydınlatma yükümlülüğü
Drug in pharmacy and the pharmacist's obligation to inform
- Tez No: 974806
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN DURAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Türk medeni hukuku, Türk özel hukuku, Turkish civil law, Turkish private law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlaçlar, insanlar için ikame edilemez nitelik taşımaktadır. Geçmiş zamanlardan beri insanlar için önem taşıyan ilaçlar, günümüzde günlük hayatın bir parçası haline gelmiştir. Hastalıkların tedavisinde en çok tercih edilen yöntem olan ilaç tedavisi, binlerce insanın hayatının kurtulmasını sağlamaktadır. Buna karşılık dozajı ayarlanmış zehir niteliği taşıyan ilaçlar, yanlış zamanda, yanlış dozajda, yanlış şekilde kullanıldıklarında ya da yanlış koşullarda saklandıklarında olumlu etkileri ortadan kalkabilmekte, insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilmekte, ölüme bile sebep olabilmektedir. Hatta doğru ilaç, doğru dozajda ve doğru zamanda kullanılsa bile ilacın niteliğinden doğan ve istenmeyen olumsuz etkiler ortaya çıkabilmektedir. İlaç kullanımının sebep olduğu zararların ilaç hukukunun ortaya çıkmasında etkili olduğu görülmektedir. İlaçların olumsuz etkilerini en aza indirmek, ilaç kullanımının iyileştirici etkisinin azami düzeye çıkmasını sağlamak için ilaç tedavisine başlanmadan önce hastaların ilaçlar hakkında bilmeleri gereken bilgileri öğrenmeleri gerekmektedir. Bu sayede bilinçlenen hastanın tedaviye uyum sağlaması mümkün hale gelmekte ve tedavinin başarıyla sonuçlanma ihtimali artmaktadır. Tüm bunların sağlanmasında en önemli konumda bulunan sağlık çalışanı ise eczacıdır. İlaç tedavisine başlanmadan önce hastanın muhatap olduğu son sağlık çalışanı olan eczacı ile hasta arasında mevcut olan güven ilişkisi ve eczacının ilaç bilgisi konusundaki uzman niteliği, eczacının hastaları aydınlatmasını zorunlu kılmaktadır. Buna göre, eczacının görevi sadece ilaçları dağıtmaktan ibaret değildir. Eczacının doğru ilaçları temin etme yükümlülüğünün yanı sıra bu ilaçlara hastaların tam ve doğru bilgi ile erişmelerini sağlama yükümlülüğü de bulunmaktadır. Eczacının aydınlatma yükümlülüğünü hiç ya da gereği gibi yerine getirmemesi ve ilaç kullanımı sebebiyle hastaların zarara uğramasına sebep olması durumunda hukuki sorumluluğu doğmaktadır. Buna karşılık Türk Hukuku'nda eczacının aydınlatma yükümlülüğünün genel kabul görmüş bir yükümlülük olmadığı da ifade edilmelidir. Mevzuattaki düzenlemelerin yeterince açık olmaması, mahkemeler tarafından eczacının bu yükümlülüğüne hiç değinilmemiş olması ve eczacıların aydınlatma yükümlülüklerinin olduğunu kabul etme bakımından çekingen davranmaları eczacının aydınlatma yükümlülüğünde en önemli sorunu oluşturmaktadır. Eczacının aydınlatma yükümlülüğünün bulunduğunun kabul edilmesi durumunda bile açık ve ayrıntılı hukuki düzenlemeler olmadığı için bu yükümlülüğün kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Ayrıca eczacıların hukuki sorumluluklarını düzenleyen özel bir kanunun bulunmaması, bir başka eksiklik olarak görülmektedir. Bu sebeple eczacının aydınlatma yükümlülüğünü ihlal etmesi durumunda uygulanacak hukuk kurallarının da tespit edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla aydınlatma yükümlülüğünün kapsamının, sınırlarının ve sonuçlarının ayrıntılı şekilde incelenmesinde fayda görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Medicines possess irreplaceable qualities for humans. Medicines, which have been important for humans since ancient times, have now become a part of daily life. Pharmaceutical treatment, the most preferred method in the treatment of diseases, saves the lives of thousands of people. However, medicines with toxic properties, when used in the wrong time, wrong dosage, or incorrect manner, or stored under improper conditions, can lose their positive effects, negatively impact human health, and even cause death. Even when the right medicine is used at the correct dosage and at the right time, undesirable side effects stemming from the nature of the medicine may occur. The harms caused by the use of medicines have played a role in the emergence of pharmaceutical law. In order to minimize the adverse effects of medicines and maximize the therapeutic benefits of medication, patients need to learn the information they should know about the medicines before starting a treatment. In this way, the informed patient can be more likely to comply with the treatment, increasing the chance of successful outcomes. The most important figure in ensuring this is the healthcare worker, the pharmacist. The trust relationship between the patient and the pharmacist, who is the last healthcare worker the patient interacts with before starting medication, as well as the pharmacist's expertise in pharmaceutical knowledge, makes it obligatory for the pharmacist to enlighten the patient. Accordingly, the pharmacist's duty is not only to distribute medicines. In addition to the pharmacist's obligation to provide the correct medicines, there is also the duty to ensure that patients access these medicines with complete and accurate information. If the pharmacist fails to fulfill the obligation to inform or fails to do so adequately, and this leads to harm for the patient due to medication use, the pharmacist will be held legally responsible. However, it should be noted that in Turkish law, the obligation of pharmacists to enlighten is not a widely accepted obligation. The lack of clarity in the regulations, the failure of courts to address this obligation, and pharmacists' reluctance to acknowledge their duty to inform constitute the major issue in this regard. Even if the pharmacist's obligation to inform is accepted, there is still a need to define the scope and limits of this obligation due to the lack of clear and detailed legal regulations. Furthermore, the absence of a specific law regulating the legal responsibilities of pharmacists is seen as another deficiency. Therefore, it is necessary to determine the legal rules to be applied in the event of a violation of the pharmacist's duty to inform. Thus, it is beneficial to thoroughly examine the scope, limits, and consequences of the obligation to inform.
Benzer Tezler
- Muğla ili çevresinde yetişen narcissus tazetta L. subsp. tazetta L. bitkisi üzerinde farmakognozik çalışmalar
Pharmacognostical studies on narcissus tazetta l. subsp. tazetta l. growing around Mugla province
ÇİĞDEM KARAKOYUN
Doktora
Türkçe
2018
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEHİR SOMER
- 8-hidroksikinolin glukuronid'in sentezi, 125/131I ile işaretlenmsi ve in vitro ortamda biyolojik etkinliğinin incelenmesi
Synthesis of 8-hydroxyquinoline glucuronide, labelling with 125/131I and in vitro investigation of its biological influence
REYHAN YEŞİLAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiNükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN ÜNAK
- Heteriosiklik şalkon analoglarının mannich bazlarının sentezi ve biyolojik aktivitesinin değerlendirilmesi
Synthesis of mannich bases of heterocyclic chalcone analogues and evaluation of their biological activities.
SİNAN BİLGİNER
Doktora
Türkçe
2011
Eczacılık ve FarmakolojiAtatürk ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. İNCİ GÜL
- L-karnitin yüklü polimerik ve lipit bazlı nanopartiküler sistemlerin hazırlanması ve in-vitro değerlendirilmesi
Preparation and in-vitro evaluations of L-carnitine loaded polymer and lipid based nanoparticles
MERVE YAŞACAN
Doktora
Türkçe
2019
KimyaHacettepe ÜniversitesiNanoteknoloji ve Nanotıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK EROĞLU
- Potansiyel biyoaktif bileşikler olan 2-(4-hidroksifenil) benzimidazol mannich bazları üzerinde çalışmalar
Studies on mannich bases of 2-(4-hydroxyphenyl)benzimidazole which is potential bioactive compounds
ZEHRA YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eczacılık ve FarmakolojiAtatürk ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. İNCİ GÜL