Makam öğretim yaklaşımlarının incelenmesi
Examination of maqam teaching approaches
- Tez No: 974822
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL YAŞAYANCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: müzik, Türk müziği, makam, makam öğretimi, nazariyat, Karşılaştırmalı müzik, Yeni müzik, Yerel müzik, Çok sesli müzik, music, Turkish music, makam, makam teaching, theory, Comparative music, New music, Local music, Polyphonic music
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Müzik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türk müziği eğitiminde makam bilgisinin öğrencilere aktarımında kullanılan yöntemler kapsamlı biçimde incelenmiştir. Araştırmada temel amaç, farklı üniversitelerde görev yapan akademisyenlerin makam öğretiminde tercih ettikleri yaklaşımları, ders içeriklerini, materyal ve tekniklerini belirlemek ve bu yaklaşımlar arasındaki benzerlikler ile farklılıkları ortaya koymaktır. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde, makam kavramının tarihsel gelişimi, etimolojik kökeni, teorik temelleri, türleri, Türk müziğindeki yeri ve eğitimdeki önemi ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Araştırmanın uygulama aşamasında, 2025 yılı itibarıyla Türkiye'deki devlet konservatuvarları ve üniversitelerin Türk müziği bölümlerinde görev yapan, makam eğitimi derslerini yürüten 9 akademisyen ile görüşmeler yapılmıştır. Veriler, 29 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış mülakat formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, makam öğretiminin üniversitelerde kuramsal anlatım, uygulamalı örnekler, ezgi ve motif temelli analiz, çalgı eşliğinde öğretim ve geleneksel meşk yöntemleri gibi çeşitli yaklaşımlarla yürütüldüğünü göstermiştir. Akademisyenlerin yöntem seçimlerinin kişisel pedagojik tercihler, kurumsal imkanlar ve öğrencilerin ihtiyaçları gibi faktörlerle şekillendiği belirlenmiştir. Ayrıca, derslerde kullanılan kaynaklar, materyaller, teknolojik araçlar ve öğretim sıralamaları incelenmiş; öğrenci başarısının değerlendirilmesinde kullanılan ölçütler, karşılaşılan güçlükler ve öğrencilere yönelik destekleyici etkinlikler ortaya konmuştur. Öğrencilerin makamları öğrenme sürecinde en çok zorlandıkları konuların perde düzeni, seyir ve usul gibi temel kavramlar olduğu, öğretim sürecinde ise eserin icrası, dinleme ve analiz gibi farklı uygulamaların bir arada kullanıldığı görülmüştür. Sonuç olarak, çalışma, makam öğretiminde kullanılan yöntemlerin çeşitliliğini ve bu yöntemlerin öğrenci başarısına, teorik bilgiye ve icra becerilerine etkilerini karşılaştırmalı biçimde ortaya koymuştur. Üniversiteler arasında uygulamalardaki farklılıkların ve ortak noktaların tespit edilmesiyle, tüm üniversitelerde kullanılabilecek ortak ve işlevsel bir makam öğretim modeli geliştirmiştir. Araştırmanın sonuç bölümünde, makam öğretiminin daha etkili ve verimli olabilmesi için ders içeriklerinin zenginleştirilmesi, öğrenci merkezli ve uygulamalı öğretim tekniklerine ağırlık verilmesi, teknolojik araçlardan yararlanılması ve materyallerin güncellenmesi gibi öneriler sunulmuştur. Çalışma hem teorik hem de uygulamalı açıdan Türk müziği makam eğitimi alanına katkı sağlayacak nitelikte olmayı, ileride yapılacak müfredat ve yöntem geliştirme çalışmalarına rehberlik edebilecek kapsamlı bulgular ortaya koymayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study provides a comprehensive examination of the methods used to convey makam knowledge to students within Turkish music education. The primary aim of the research is to identify the approaches, course content, materials, and techniques preferred by academics at various universities, and to reveal the similarities and differences among these approaches. Within the theoretical framework, the historical development, etymological origins, theoretical foundations, types of makams, their place in Turkish music, and their importance in education were analyzed in detail. During the application phase, interviews were conducted with nine academics responsible for teaching makam courses in the departments of Turkish music at state conservatories and universities across Türkiye as of 2025. Data were collected using a semi-structured interview form consisting of 29 questions and analyzed through content analysis. The findings indicate that makam teaching in universities is carried out using diverse approaches, including theoretical instruction, practical examples, melody- and motif-based analysis, instrument-supported teaching, and the traditional meşk (master-apprentice) method. It was determined that the selection of methods by academics is shaped by individual pedagogical preferences, institutional resources, and student needs. In addition, the study examined the resources, materials, technological tools, and instructional sequences used in classes, as well as the criteria for evaluating student achievement, the challenges encountered, and the supportive activities provided to students. It was observed that the most challenging aspects for students in learning makams were related to pitch organization, melodic progression (seyir), and rhythmic patterns (usul), while the teaching process often integrated performance, listening, and analysis practices. In conclusion, the study comparatively revealed the diversity of teaching methods used in makam education and their effects on student achievement, theoretical knowledge, and performance skills. Identifying the differences and commonalities among universities allowed the development of a unified and functional makam teaching model that can be applied across institutions. In the conclusion section, recommendations were made to enhance the effectiveness and efficiency of makam instruction, including enriching course content, emphasizing student-centered and practice-based teaching techniques, utilizing technological tools, and updating materials. This study aims to contribute both theoretically and practically to the field of Turkish music makam education, offering comprehensive findings that can guide future curriculum development and instructional design efforts.
Benzer Tezler
- Ortaöğretim okullarında yaşanan disiplin vakaları ve okul müdürlerinin önleyici uygulamaları (Rize ili örneği)
Discipline cases which took place in secondary schools and preventive practisesof headmasters (Sample of Rize province)
BÜLENT BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAvrasya ÜniversitesiYönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LEYLA AYDEMİR
- Cumhuriyet Dönemi ud öğretim metotlarının karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative analysis of oud teaching methods in the Republican Era
SERKAN ZEVKİBOL
- Çocuklara özgü ceza muhakemesine hâkim ilkeler kapsamında suça sürüklenen çocuklar hakkında soruşturma evresi
Investigation process about juvenile delinquents under the principles governing criminal procedure peculiar to children
FATIMATÜZZEHRA TULA KOTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR MEMİŞ KARTAL
- Mey çalgısı eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki öğretim programlarının karşılaştırmalı incelenmesi ve yeni öğretim programı önerisi
A comparative analysis of the curricula of higher education institutions offering mey instrument instruction and a proposal for new curriculum
SAVAŞ ÖZTÜRK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2026
MüzikOndokuz Mayıs ÜniversitesiMüzik Ana Sanat Dalı
PROF. DR. EMRE PINARBAŞI
- Mevlevi ayinleri dersini alan öğrencilerin öğrenme becerilerinin incelenmesi (AYBÜ örneği)
An analysis of the learning skills of students taking the Mevlevi ceremonies course (The example of AYBÜ)
CEM ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER AKDENİZ