Kazakistan muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültür değerlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
Accounting culture of Kazakhstan
- Tez No: 974858
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKKI KIYMIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Kazakistan'da görev yapan muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü değerlerine ilişkin algı düzeylerini belirlemektir. Çalışmada, Gray'in muhasebe değerleri kuramına dayalı olarak geliştirilen ve Chanchani ile Willett tarafından geliştirilen muhasebe kültürü ölçeği esas alınmış, söz konusu ölçek Kazakçaya uyarlanarak Astana'da görev yapan 178 sertifikalı muhasebe meslek mensubu çevrim içi anket yoluyla uygulanmıştır. Araştırmanın yöntemi ilişkisel tarama modeline dayanmaktadır ve veriler SPSS programında frekans, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testleri, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve açıklayıcı faktör analizi teknikleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Kazakistan muhasebe kültüründe özellikle ihtiyatlılık (TKİ), tekdüzecilik (TKE) ve profesyonellik (SKP) değerlerinin güçlü biçimde içselleştirildiğini, buna karşılık gizlilik ile şeffaflık arasındaki denge noktasının“seçici açıklık”biçiminde yapılandığını göstermiştir. Cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, sektör ve eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiş; özellikle kamu sektöründe çalışanlarda tekdüzecilik, özel sektörde ise şeffaflık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Deneyim yılı ve yaş arttıkça ihtiyat ve profesyonellik değerlerinde artış gözlenmiş, uluslararası muhasebe sertifikasına sahip bireylerin dört boyutta da yüksek skorlar sergilediği saptanmıştır. Bulgular, muhasebe kültürünün yalnızca teknik normlarla değil, kültürel kodlar, meslekî sosyalleşme, kurumsal yapı ve küreselleşme dinamikleriyle birlikte şekillendiğini ortaya koymuştur. Uluslararası literatür ile yapılan karşılaştırmalı değerlendirmelerde, Kazakistan'ın muhasebe kültürünün tarihsel olarak Sovyet bürokrasisinden miras kalan ihtiyat ve tekdüzeciliği korumakla birlikte, artan uluslararası entegrasyon, profesyonel reformlar ve sürdürülebilirlik odaklı normlar aracılığıyla şeffaflık ve dijitalleşme yönünde dönüşüm geçirdiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the perception levels of accounting culture values of professional accountants working in Kazakhstan. The study was based on the accounting culture scale developed by Chanchani and Willett based on Gray's accounting values theory and the scale was adapted to Kazakh and applied to 178 certified professional accountants working in Astana through an online survey. The method of the research is based on the relational screening model and the data were evaluated using frequency, descriptive statistics, independent sample t-tests, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis and explanatory factor analysis techniques in SPSS program. The findings obtained showed that especially the values of prudence (TKİ), uniformity (TKE) and professionalism (SKP) are strongly internalized in Kazakhstani accounting culture, whereas the balance point between confidentiality and transparency is structured in the form of“selective openness”. Significant differences were detected according to demographic variables such as gender, age, professional experience, sector and education level; It was determined that the levels of uniformity were higher in the public sector employees and transparency in the private sector. As the years of experience and age increased, an increase in the values of prudence and professionalism was observed, and it was determined that individuals with international accounting certificates exhibited high scores in all four dimensions. The findings revealed that accounting culture is shaped not only by technical norms, but also by cultural codes, professional socialization, institutional structure and globalization dynamics. In the comparative evaluations made with the international literature, it was concluded that Kazakhstan's accounting culture has historically preserved the prudence and uniformity inherited from the Soviet bureaucracy, but has transformed towards transparency and digitalization through increasing international integration, professional reforms and sustainability-oriented norms.
Benzer Tezler
- Kazakistan muhasebe sistemi ve finansal tablolar
The Accounting system of Kazakhstan and financial tables
USEN KURMANGELİEV
- Kazakistan sağlık işletmelerindeki muhasebe uygulamalarının Türkiye'deki uygulamaları ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi
Utilizing by comparing the accounting in mealthcare organizations of Kazakhstan and Turkey
LAZAT AKASHEVA
- Kazakistan ve Türkiye muhasebe sistemlerinin karşılaştırılması
Comparison of Kazakhstan accouting system and Turkish accouting system
MERUYERT KULUMBETOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
İşletmeSakarya Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SELAHATTİN KARABINAR
- Muhasebe mesleği ile sürdürülebilirlik raporlaması ilişkisi ve Kazakistan'da bir vaka incelemesi
The relationship between the accounting profession and sustainability reporting and a case study in Kazakhstan
SHARIZAT TELMAN
- Türki Cumhuriyetlerin muhasebe sistemlerinin karşılaştırılması ve ortak muhasebe organizasyonu önerisi
Accounting systems of Turkish Republic comparison and recommendation of joint accounting organization
ASLIHAN KESKİN