Geri Dön

Tarihsel bağlamda Türkiye'de kadın hakları hareketinin gelişimi (1960-2000)

The development of the women's rights movement in Turkey in historical context (1960-2000)

  1. Tez No: 974949
  2. Yazar: HATİCE SİNEM HÜROĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN ŞERİF KAYMAZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk İnkılap Tarihi, Tarih, History of Turkish Revolution, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kadın tarihi ve kadın tarihçiliği, kökenini sosyal tarihin eleştirel yöntemlerinden alan; ancak siyaset bilimi, sosyoloji, antropoloji, iktisat ve edebiyat gibi farklı disiplinlerin kuramsal ve yöntemsel katkılarıyla zenginleşerek gelişen çok katmanlı bir çalışma alanı olarak şekillenmiştir. Kavram olarak“kadın hareketi,”yekpare bir yapıdan ziyade, içinde liberal, sosyalist, radikal ve sonrasında post modern ve queer yönelimli çizgilerin iç içe geçtiği çoğulcu bir alanı ifade eder. Bu çalışma, disiplinler arası birikimden faydalanmakla birlikte, kadın hareketinin seyrini özellikle tarihsel bağlamı ve dönemin siyasal-toplumsal dönüşümleri ekseninde ele alan bir perspektife sahiptir. Böylece, kadınların kolektif özneleşme süreçleri, feminist söylemin oluşumu ve kamusal alandaki görünürlük mücadeleleri tarihsel süreklilikler ve kırılmalar çerçevesinde analiz edilmeye çalışılmıştır. 1980 ile 2000 yılları arasındaki dönem ağırlıklı olmak üzere, Türkiye'de kadın hareketinin geçirdiği dönüşüm tarihsel ve toplumsal bağlamı içinde ele alınırken, aynı zamanda feminist düşüncenin teorik gelişimiyle sahadaki politik pratikler arasındaki karşılıklı etkileşime odaklanılmıştır. Konu yalnızca siyasi ve kurumsal yönleriyle değil, feminist bilginin biçimlenme koşulları ve öznel deneyimler açısından tahlil edilmiştir. Bu yapılırken tarihsel yöntemlerden yararlanılarak hareketin siyasal, toplumsal ve kültürel bağlamlar içindeki dönüşümü bütüncül biçimde ortaya konmak istenmiştir. Kadın hareketinin tarihi boyunca,“patriarka,”“kamusal / özel alan ayrımı,”“beden siyaseti,”“özneleşme,”“kurumsallaşma”gibi temel kavramlar üzerinden yürüyen tartışmalar, Türkiye'ye özgü tarihsel dinamiklerle birlikte değerlendirilerek, feminist hareketin ülkemizdeki özgüllüğü açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Özellikle belirtmek gerekir ki, bu çalışma birçok örnekte görüldüğü gibi sosyolojik genellemeler yerine, tarihsel bağlamın özgünlüğüne ve dönem içi koşulların belirleyiciliğine dayalı bir çözümleme sunar.

Özet (Çeviri)

Women's history and women's historiography have been shaped as a multi-layered field of study, rooted in the critical methods of social history, but enriched and developed with the theoretical and methodological contributions of different disciplines such as political science, sociology, anthropology, economics and literature. Rather than a monolithic structure, the“women's movement”as a concept refers to a pluralistic field in which liberal, socialist, radical and later postmodern and queer oriented lines are intertwined. This study, while benefiting from interdisciplinary knowledge, has a perspective that examines the course of the women's movement, especially in terms of its historical context and the political-social transformations of the period. Thus, the processes of women's collective subjectivization, the formation of fe-minist discourse and their struggle for visibility in the public sphere are analyzed within the framework of historical continuities and ruptures. Focusing on the period between 1980 and 2000, the transformation of the women's movement in Turkey is examined in its historical and social context, while at the same time focusing on the interplay between the theoretical development of feminist thought and political practices on the ground. The issue is analyzed not only in terms of its political and institutional aspects, but also in terms of the conditions of the formation of feminist knowledge and subjective experiences. In doing so, historical methods are utilized to present the transformation of the movement within political, social and cultural contexts in a holistic manner. Throughout the history of the women's movement, discussions on basic concepts such as“patriarchy,”“public/private sphere distinction,”“body politics,”“subjectification,”“institutionalization”are evaluated together with the historical dynamics specific to Turkey in order to reveal the specificity of the feminist movement in our country. In particular, it should be noted that this study offers an analysis based on the specificity of the historical context and the determinants of the conditions within the period, rather than sociological generalizations as seen in many examples.

Benzer Tezler

  1. State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos

    Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği

    TUNA YÜCEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    SosyolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Sosyal Politika Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT

  2. Türkiye'de kadın hareketinin tarihsel gelişimi ve Tekirdağ örneği

    Historical development of women's movement in Turkey and the case of Tekirdağ

    ESRA SEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Siyasal BilimlerTrakya Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEMİLE ARIKOĞLU ÜNDÜCÜ

  3. Türkiye'de feminizm düşüncesinin imkanı

    The possibility of feminist thought in Turkey

    YUNUS ASLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    FelsefeKırıkkale Üniversitesi

    Felsefe Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMA ÖNAL

  4. “Kimsenin Müslüman Kadınları”Müslüman kadınların alternatif medya platformları aracılığıyla karşı kamusal alan oluşturmaları: Türkiye ve Almanya örneği

    “Nobody's Muslim Women”construction of Muslim women's counter public sphere through alternative media platforms: The case of Turkey and Germany"

    SÜMEYRA SOYDAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    SosyolojiGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE

  5. Feminist perspektifte özürlü kadına bakışın sosyolojik değerlendirmesi üzerine kuramsal bir çalışma

    A theoretical study on the sociological evaluation of the view towards the disabled women from a feminist perspective

    MÜGE KAMANLIOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    SosyolojiHacettepe Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESRA BURCU