Spatio-temporal analysis of seismic hazard potential in the southwestern region of the east anatolian fault
Doğu anadolu fayı güneybatı bölümünün mekansal ve zamansal sismik tehlike analizi
- Tez No: 975108
- Danışmanlar: PROF. DR. HALUK ÖZENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeofizik Mühendisliği, Jeodezi ve Fotogrametri, Jeoloji Mühendisliği, Geophysics Engineering, Geodesy and Photogrammetry, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeodezi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, Avrasya, Arap ve Afrika tektonik levhalarının kesişim noktasında yer alması nedeniyle dünyanın sismik açıdan en aktif bölgelerinden biridir. Ülkenin tektonik rejimi, başlıca iki büyük doğrultu atımlı fay sistemi olan Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ve Doğu Anadolu Fayı (DAF) tarafından belirlenmektedir. 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'nin güneydoğusunda, DAF boyunca farklı segmentlerde dokuz saat arayla meydana gelen Mw7.8 ve Mw7.6 büyüklüğündeki depremler, 11 ilde büyük yıkıma neden olmuş, milyonlarca insanı etkilemiş ve bölgedeki gerilme rejimini önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu çalışma, 2023 depremleri öncesi ve sonrasındaki sismik davranışları analiz ederek bölgedeki deprem tehlikesinin nasıl evrildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, b-değeri analizi, Coulomb gerilme değişimi modellemesi ve jeodezik deformasyon analizi içeren bütünleşik bir yöntem uygulanmıştır. Gutenberg-Richter frekans-büyüklük ilişkisine dayanan b-değeri, mekansal ve zamansal olarak gerilme birikimi ve boşalımı olan bölgelerin belirlenmesinde kullanılmıştır. Ayrıca çalışma dönemi alt zaman dilimlerine ayrılarak 2023 depremlerinin etkisi ve bölgenin arka plan sismisitesi detaylı biçimde incelenmiştir. Bunun yanı sıra, odak mekanizması çözümleri ve kaynak parametreleri kullanılarak Coulomb gerilme değişim hesaplamaları yapılmış, komşu fay segmentlerindeki olası tetiklenmeler değerlendirilmiştir. Bu iki yaklaşımı tamamlamak amacıyla, InSAR tekniği ile meydana gelen yüzey deformasyonları incelenmiştir. Ayrıca, artan tektonik yüklenme bölgelerini belirlemek amacıyla önceki çalışmalarda kullanılan bölgesel GPS verilerinden elde edilen gerinim oranı alanları gözden geçirilmiştir. Bu veri setlerinin entegrasyonu ile, bu çalışmada bölgedeki yüksek gerinim birikimi, düşük b-değerleri ve pozitif Coulomb gerilme değişimleri ile karakterize edilen bölgeler vurgulanmıştır. Bu kapsamlı analiz DAF sisteminin güney ve güneybatı segmentleri boyunca tektonik gerilme evriminin anlaşılmasına ve gelecekteki deprem risklerinin değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Türkiye is one of the most seismically active regions in the world due to its location at the intersection of the Eurasian, Arabian, and African tectonic plates. The country's tectonic regime is primarily governed by two major strike-slip fault systems, namely the North Anatolian Fault (NAF) and the East Anatolian Fault (EAF). On February 6, 2023, southeastern Türkiye experienced a devastating earthquake doublet, with moment magnitudes of 7.8 and 7.6, occurring nine hours apart along different segments of the EAF system. These events caused widespread destruction across 11 provinces, affecting millions of people and significantly altering the stress regime of the region. This study investigates the seismic behavior of the southwestern part of the EAF system before and after the 2023 earthquakes to understand the seismic hazard potentials. To achieve this, a combined approach was adopted involving Coulomb stress modeling, b-value analysis, and geodetic deformation assessment. Coulomb stress change calculations were performed to evaluate stress transfer and potential triggering in adjacent fault segments. In addition, the b-values, derived from the Gutenberg-Richter frequency-magnitude relationship, were used to detect spatiotemporal stress accumulation and release zones, with additional sub-period analysis revealing the impact of the 2023 events and background seismicity of the region. To complement these two approaches, coseismic deformation was analyzed using the InSAR technique, observing displacement patterns across the affected region. Additionally, strain rate fields were reviewed from regional GPS data to identify areas of increased tectonic stress. By integrating these geodetic and seismological datasets, the study highlights overlapping regions characterized by high strain accumulation, low b-values, and positive coulomb stress changes. The convergence of these datasets contributes a comprehensive framework for understanding tectonic stress evolution and improving future seismic hazard assessments along the southern and southwestern parts of the EAF system.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin kuzey-batı bölgesindeki yüzeydeformasyonlarının yüksek çözünürlüklü insar verileriyardımı ile gözlenmesi: Asismik slip ve çöküntü olguları
Monitoring of surface deformation in northwest turkey from high resolution insar : Focus on tectonic aseismic slip and subsidence
GÖKHAN ASLAN
Doktora
İngilizce
2019
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYADİN ÇAKIR
- Analysis and modeling of crustal deformation using InSAR time series along selected active faults within the Africa-Eurasia convergence zone
Afrika-Avrasya sıkışma zonu içerisindeki seçilmiş aktif faylar boyunca meydana gelen kabuk deformasyonunun incelenmesi ve modellenmesi
ESRA ÇETİN
Doktora
İngilizce
2015
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZİYADİN ÇAKIR
PROF. DR. MUSTAPHA MEGHRAOUI
- Elektrik güç sistemlerinin dayanıklılığın artırılması için yeni bir optimizasyon tabanlı yaklaşımın geliştirilmesi
Development of a new resiliency-driven optimization-based algorithm for electrical power systems
AYŞE KÜBRA ERENOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OZAN ERDİNÇ
- YKS ağı tabanlı toplam elektron içeriği ve alıcı yanlılığı kestirimi
Estimation of total electron content and receiver bias for a GPS network
SİNEM DENİZ YENEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEZA ARIKAN
- Türkiye üzerinde toplam elektron içeriği (TEİ) için uzay-zaman rassal alan kestirimi
Estimation of space-time random field for total electron content (TEC) over Turkey
MUHAMMET NECAT DEVİREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEZA ARIKAN