Dijital sosyal ağlarda kendin yap kültürü Covıd-19 karantinasında yaratıcılığın yükselişi
Diy culture on digital social networks the rise of creativity during the Covid-19 quarantine
- Tez No: 975149
- Danışmanlar: PROF. DR. CELALETTİN AKTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Medya ve İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, COVID-19 karantinasında dijital sosyal ağlarda“Kendin Yap (DIY)”kültürünün nasıl şekillendiğini ve bu kültürün bireylerin yaratıcılık deneyimleri, öğrenme süreçleri ve toplumsal etkileşimleri üzerindeki etkilerini netnografik bir yaklaşım ile incelemektir. Araştırma, Türkiye'de yaşayan 45 yetişkin katılımcı ile gerçekleştirilmiş hem çevrimiçi gözlemler hem de yarı yapılandırılmış birebir görüşmelerden oluşan çoklu veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. 10 ana araştırma sorusuna verilen yanıtlar üzerinden sosyal medya paylaşımları, yorumlar ve katılımcı beyanları, içerikler tematik analiz yöntemiyle kodlanmış; kodlar ve temalar frekans açısından da nitel verilere nicel destek sağlamak amacıyla analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun (%78) COVID-19 öncesinde dahi DIY kavramına aşina olduğunu, Instagram ve YouTube başta olmak üzere görsel ve işitsel platformları yoğun olarak kullandıklarını göstermektedir. İçerikleri izleyen katılımcıların yarısından fazlası izlediklerini pratiğe dönüştürerek“prosumer”davranış sergilemiş; yaratıcı üretimin temel unsurları olarak“yenilik”,“özgünlük”ve“fayda sağlamanın”öne çıktığı belirlenmiştir. Pandemi boyunca el işi, mutfak tarifleri ve geri dönüşüm projeleri en yaygın üretim alanları olarak tespit edilmiş, kullanıcıların dijital ağları bilgi edinme, ilham alma, hobi edinme ve eğlence amaçlı kullandıkları ortaya çıkmıştır. Katılımcıların önemli bir kısmı öğrendikleri becerileri kalıcı olarak günlük hayatlarına entegre ederken (%56), dijital hesap sahipliğinin nispeten sınırlı olduğu ve yalnızca %15'inin doğrudan gelir elde ettiği görülmüştür. Dijital sosyal ağların bilgi ve beceri aktarımındaki rolü ile birlikte katılımcıların yaratıcı pratiklerini ve topluluk içindeki konumlarını nasıl dönüştürdüğü tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This coding method explores how“Do-It-Yourself (DIY)”culture has shaped dijital networks during the COVID-19 quarantine, and its expansion, growth, and social interactions are disseminated through a netnographic approach. The research was conducted with 45 volumes of solutions from people living in Türkiye, using multiple data collection methods, including online observations and semi-split individual interviews. Based on responses to the 10 main research questions, social media postings, comments, and shares were coded using thematic analysis. Codes and themes were also analyzed from a frequency perspective to provide high-quality support. Results indicate that a large majority of participants (78%) were already familiar with the DIY concept prior to COVID-19, and predominantly used visual-audiovisual platforms such as Instagram and YouTube. More than half of those who consumed DIY content translated these observations into practical action, demonstrating“prosumer”behavior. Key elements of creativity were identified as“innovation,”“originality,”and“providing tangible benefit.”During the quarantine, the most common DIY activities involved handicrafts, cooking recipes, and upcycling projects. Utilize digital networks for information gathering, inspiration, hobby engagement, and entertainment participants. A significant portion (56%) continued applying newly acquired skills in their daily lives post-quarantine, yet digital account ownership remained limited, with only 15% generating direct income. The role of digital social networks in knowledge and transmission skills, along with the visible and invisible influences of platform algorithms, reshaped participants' creative practices and their positions within online communities. In conclusion, while pandemic conditions accelerated and diversified the digital DIY culture, access limitations, varying levels of digital literacy, and economic barriers perpetuated inequalities.
Benzer Tezler
- Dijital medyada fanatizm: futbola ilişkin sosyal ağlarda nefret söylemi
Fanaticism on digital media: hate speech related to football on social networks
MERVE APSAR GÜZELKOKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE
- Dijital çağda lise öğrencilerinin sosyal medya kullanımı ile değişen mahremiyet algısı
Changing perception of privacy by high school students in the digital age with the use of social media
AYŞEGÜL ERYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
GazetecilikKocaeli ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKTÜRK YILDIZ
- Sosyal ağlarda influencer pazarlama: Instagram'da tüketici segmentlerinin belirlenmesi ve etkin influencer tespiti
Influencer marketing on social networks: Identification of consumer segments and detection of efficient influencers on Instagram
ELİF GEVREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Reklamcılıkİstanbul Bilgi ÜniversitesiPazarlama İletişimi Bilim Dalı
PROF. DR. BERİL DURMUŞ
- Viral içeriklerin sosyal ağlarda iletimini etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of factors influencing the transmission of viral content on social networks
DANA RAKHYMBEKKYZY
- Dijital platformda sosyal medyanın stratejik kurumsal iletişime etkisi
Strategic corporate communication impact of social media in digital platform
MİKAİL BAT
Doktora
Türkçe
2012
Halkla İlişkilerEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Z. BERİL AKINCI VURAL