Travma bilgili perspektiften yatılı bölge okulu deneyiminin yetişkinlikteki yansımaları: Karma yöntem araştırması
The impact of the regional boarding school experience on adulthood from a trauma-informed perspective: A mixed methods study
- Tez No: 975238
- Danışmanlar: PROF. DR. A. TAMER AKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Travma, Yatılı bölge ortaokulları, Trauma, Regional boarding secondary school
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de yatılı bölge okullarında (YBO) eğitim almış bireylerin çocukluk dönemindeki deneyimlerinin, yetişkinlikteki psikolojik süreçler üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, eşzamanlı karma yöntem desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Nicel boyutta, 108 katılımcıya uygulanan DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi ve Genel Sağlık Anketi aracılığıyla psikolojik belirti düzeyleri değerlendirilmiştir. Nitel boyutta ise, 10 katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla yatılı okul sürecine dair öznel deneyimler analiz edilmiştir. Bu araştırma, yatılı bölge okulunda geçirilen çocukluk deneyimlerinin, bireylerin yetişkinlikteki psikolojik süreçleri üzerinde çok katmanlı ve uzun vadeli etkiler bıraktığını ortaya koymuştur. Nicel bulgular, özellikle kadın katılımcıların kaçınma düzeylerinin daha yüksek olduğunu; çocuklukta YBO'da sık yaşanan endişe, güvensizlik ve tedirginlik duygularının, TSSB toplam puanı ile yeniden yaşantılama, kaçınma ve olumsuz biliş-duygudurum gibi belirtilerle anlamlı ilişkiler taşıdığını göstermiştir. Nitel bulgular ise bu belirtileri destekler biçimde, çocuklukta duygusal bakım eksikliği, yalnızlık, kurumsal denetim ve mahremiyet kaybı gibi deneyimlerin; yetişkinlikte duyguların bastırılması, ilişkilerde mesafe koyma, içe çekilme ve otorite figürlerine karşı aşırı hassasiyet gibi örüntülerle devam ettiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte bazı bireylerin bu zorlu deneyimi başarıya yönelerek, bireysel sorumluluk ve direnç geliştirme yoluyla dönüştürebildiği gözlemlenmiştir. Bu bağlamda araştırma, Türkiye'de yatılı bölge okullarının bireysel ve yapısal etkilerini çok yönlü biçimde ele alarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmakta ve travma bilgili perspektif sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of childhood experiences of individuals who attended Regional Boarding Schools (YBO) in Türkiye on their psychological functioning in adulthood. The study was conducted using a convergent mixed methods design. In the quantitative component, psychological symptom levels were assessed through the administration of the DSM-5 Posttraumatic Stress Disorder Checklist and the General Health Questionnaire to 108 participants. In the qualitative component, in-depth analysis of the subjective experiences related to boarding school life was carried out through semi-structured interviews conducted with 10 participants. This research revealed that childhood experiences in regional boarding schools can leave multi-layered and long-term impacts on individuals' psychological functioning in adulthood. Quantitative findings showed that female participants exhibited significantly higher levels of avoidance, and that frequent feelings of anxiety, insecurity, and fear experienced during the boarding school period were significantly associated with total PTSD scores as well as the subdimensions of re-experiencing, avoidance, and negative alterations in cognition and mood. Qualitative findings supported these results by demonstrating that experiences such as emotional neglect, loneliness, strict control, and lack of privacy in childhood often persist into adulthood in the form of emotional suppression, relational distance, social withdrawal, and heightened sensitivity to authority figures. Nevertheless, some participants were observed to transform these adverse experiences into strengths by developing a sense of personal responsibility, academic orientation, and psychological resilience. In this regard, the study addresses a significant gap in the literature by exploring both individual and systemic impacts of regional boarding schools in Türkiye, and provides valuable contributions to the field through a trauma-informed systems perspective.
Benzer Tezler
- Travma bilgili perspektiften kürtaj olmuş kadınların deneyimini anlamak: Bir nitel çalışma
Understanding the experience of women who had been abortion from trauma-informed perspective: A qualitative study
ELİF BAŞAK ASLANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AHMET TAMER AKER
- Travma bilgili dans/hareket ve sanatla ifade yöntemleri kullanımının ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travma, interoseptif farkındalık ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisinin incelenmesi: Pilot çalışma
Investigation of the effect of trauma-informed dance/movement and art expression methods on secondary trauma, interoceptive awareness and psychological resilience levels of mental health workers: A pilot study
AYLİN AYDINOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASUDE ÖZDEMİR
- Travma bilgili bakım ve ikincil travma: Sosyal hizmet uzmanları örneği
Trauma-informed care and secondary traume: The case of social workers
MUSTAFA TOPAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetNecmettin Erbakan ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN TEKİN
- Travma bilgili ebeveynlik ölçeğinin psikometrik değerlendirmesi
Psychometric evaluation of the trauma-informed parenting scale
EZGİ BEKİL PEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZEYNEP ŞİMŞEK
- Travma bilgili yoga uygulamasının üniversite öğrencilerinde beden algısı, stresle başa çıkma, duygu düzenleme ve mental iyi oluş düzeylerine etkisi: Bir pilot çalışma
The effect of trauma-informed yoga practice on body image, coping with stress, emotion regulation, and mental well-being in university students: A pilot study
NİGAR TUĞÇE BAŞAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. PERİHAN GÜNER