İlkokullarda okutulan hikaye kitaplarındaki ifadelerin incelenmesi
An analysis of expressions in storybooks used in primary schools
- Tez No: 975370
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖNDER İDİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: şiddet, hikaye kitabı, ilkokul, Eğitimde şiddet, Eğitsel hikayeler, violence, storybook, primary school, Violence in education, Educational stories
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada ilkokul düzeyinde hazırlanan hikaye kitaplarında yer alan ifadeleri inceleyip değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu araştırmada kullanılan yöntem nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizidir. Araştırmada çalışma grubunu ilkokul düzeyinde hazırlanan hikaye kitaplarından 8 farklı yazar ve yayınevinden seçilen hikaye kitabı oluşturmaktadır. Konuya ilişkin daha önce gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar sistematik olarak incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda Şiddet Unsurlarını Belirleme Formu oluşturularak hikaye kitaplarında şiddet unsuru toplam üç tema altında incelenmiştir. Bunlar; sözel şiddet, duygusal şiddet ve fiziksel şiddet olarak belirlenmiştir. Belirlenen şiddet türlerine ilişkin çeşitli alt kategoriler oluşturulmuştur. Sözel şiddet teması içinde yer alan şiddet ifadeleri; hakaret etmek, bağırmak, tehdit etmek, kırmak, kızmak, küfür etmek, argo ifade kullanmak, beddua etmek, iftira atmak kategorilerinde toplanmıştır. Duygusal şiddet teması içinde yer alan şiddet ifadeleri; korkutma, dışlamak, öfkelenmek, haksızlık, zorbalık kategorilerinde toplanmıştır. Fiziksel şiddet teması içinde yer alan şiddet ifadeleri; kesmek, vurmak, öldürmek, hapsetmek, saldırmak, bayıltmak, öldürmeye teşebbüs kategorilerinde toplanmıştır. Hikaye kitaplarında geçen şiddet ile ilgili unsurların metin içinde yer alan kullanım sıklıkları her hikaye kitabı için ayrı ayrı belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda hikaye kitaplarındaki şiddet ifadelerinden sözel şiddet (f=101), fiziksel şiddet (f=66) ve duygusal şiddet (f=40) olarak toplam üç temada toplanmıştır. Araştırmanın güvenirliğini desteklemek amacıyla, nitel veri analiz sürecinde iki bağımsız kodlayıcı görev almış ve yapılan kodlamalar arasındaki tutarlılık düzeyi incelenmiştir. Kodlayıcılar arasındaki uyum oranını belirlemek amacıyla, Miles ve Huberman'ın (1994) önerdiği Güvenirlik = Uzlaşı / (Uzlaşı + Uzlaşmazlık) × 100 formülü kullanılmıştır. Yapılan hesaplama sonucunda, iki kodlayıcı arasındaki görüş birliği oranı %83,09 olarak bulunmuş. İncelenen hikaye kitaplarında yer alan şiddet unsurlarından sıklık düzeyi en yüksek olan şiddet unsurunun sözel şiddet olduğu belirlenmiştir. Elde edilen veriler ilgili alanyazında tartışılmış ve bununla ilgili önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine and evaluate the expressions found in storybooks prepared for the primary school level. The research method employed is document analysis, one of the qualitative research methods. The study group consists of storybooks selected from eight different authors and publishers intended for primary school students. Previous scientific studies on the subject were systematically reviewed. Based on the obtained data, a“Violence Elements Identification Form”was developed, and violent elements in the storybooks were analyzed under three main themes: verbal violence, emotional violence, and physical violence. Various subcategories were created for each type of violence. Verbal violence expressions were categorized as: insulting, shouting, threatening, breaking, getting angry, swearing, using slang expressions, cursing, and slandering. Emotional violence expressions included: intimidation, exclusion, anger, injustice, and bullying. Physical violence expressions included: cutting, hitting, killing, imprisoning, attacking, knocking unconscious, and attempted murder. The frequency of violent elements in the text was determined separately for each storybook. The analysis revealed that expressions of violence in the storybooks were grouped into three main themes with the following frequency values: verbal violence (f=101), physical violence (f=66), and emotional violence (f=40). To ensure the reliability of the study, two independent coders participated in the qualitative data analysis process, and the consistency between their codings was examined. The formula proposed by Miles and Huberman (1994) was used to calculate the agreement rate: Reliability = Consensus / (Consensus + Disagreement) × 100. As a result, the agreement rate between the two coders was found to be 83,09%. It was determined that verbal violence was the most frequently observed type of violence in the analyzed storybooks. The findings were discussed in light of the relevant literature, and recommendations were presented accordingly.
Benzer Tezler
- İlkokul birinci sınıf türkçe ders kitaplarında görsel-metin ilişkisi
Visual-text relationship in primary school first grade turkish textbooks
ŞULE ÖZÜDOĞRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBİN ZEREN NALİNCİ
- İlkokul 1. 2. 3. 4. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metinlerin değer analizi yaklaşımına göre değerlendirilmesi
Evaluation of narrative texts in primary 1. 2. 3. 4. class Turkish course books according to value analysis approach
ERSİN ÇOPUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LÜTFİ ÜREDİ
- The Representation of Turkish females and males in reading materials and their use by Turkish primary school students
İlkokul kitaplarında kadın ve erkek cinsi için belirlenen roller ve bu rollerin Türk ilkokul öğrencilerinin dil üretimine yansıması
NAZLI BAYKAL
Doktora
İngilizce
1999
DilbilimHacettepe Üniversitesiİngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA KÜLEBİ
- İlkokul öğrencilerinin farklı metin türleri üzerinde dijital ve geleneksel yazma deneyimlerinin incelenmesi
An investigation of elementary school student's digital and traditional writing experiences on different text types
KÜBRA KIRBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
DR. ZEYNEP AYDEMİR
- İlkokul 4. sınıf Türkçe ders kitabındaki resimlerin metinlerle uyumunun incelenmesi
Investigation of coherence (Harmony) of the texts and the pictures in the 4th grade Turkish textbook
KÜBRA KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM İŞCAN