Estimating human muscular fatigue in dynamic collaborative robotic tasks with learning-based models
İşbirlikçi robot ile yapılan dinamik görevlerdeinsan kas yorgunluğunun öğrenme tabanlı modellerle tahmini
- Tez No: 975422
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇAĞATAY BAŞDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Işbirlikçi robot, Kas yorgunluğu, Makine öğrenmesi yöntemleri, İnsan-robot etkileşim, Collaborative robot, Muscle fatigue, Machine learning methods, Human-robot interaction
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan kas yorgunluğunun değerlendirilmesi, fiziksel insan-robot etkileşimi (pHRI) görevlerinde performansı optimize etmek ve insan operatörü için güvenlik risklerini azaltmak açısından kritiktir. Bu tez çalışması, insan koluna yerleştirilen yüzey elektromiyografi (sEMG) sensörleri kullanarak dinamik pHRI görevlerinde kas yorgunluğunu tahmin etmek için veri odaklı bir çerçeve sunmaktadır. Kullanıcıya özgü makine öğrenmesi (ML) regresyon modelleri, döngüsel (yani tekrarlı) pHRI görevleri sırasında kullanıcının yorgunluk seviyesini tahmin etmek için geliştirilmiştir. Özellikle, üç adet frekansa bağlı ve bir adet zamana bağlı EMG özelliği kullanarak kas yorgunluğa oluşana kadar kullanıcının yaptığı eforu (FCF) yüzdesel olarak kestirebilmek için Random Forest, XGBoost ve Lineer Regresyon modelleri eğitilmiştir. Bu modellerin performansları, filtrelenmiş EMG sinyallerinin spektrogramlarını girdi olarak kabul eden bir evrişimli sinir ağına (CNN) karşı kıyaslanmıştır. Yorgunluk tahminini bir sınıflandırma problemi olarak formüle eden çoğu önceki veri odaklı yaklaşımdan farklı olarak, yöntemimiz insan eforundaki artışı regresyon yoluyla modelleyerek, dinamik pHRI görevlerinde zamanında müdahale ve uyarlanabilir kontrol için kademeli fizyolojik değişikliklerin izlenmesini mümkün kılar. Bir admitans kontrolcü vasıtasıyla işbirlikçi bir robot ile etkileşim içinde olan ve kas yorgunluğu oluşana kadar robotun uç efektörü ile yanal yönde tekrarlı sağ-sol hareketleri yapan on katılımcı ile deneyler yapılmıştır. Sonuçlar, katılımcılar genelinde, FCF tahmininin ortalama karesel hatasının (RMSE) CNN, Random Forest, XGBoost ve Lineer Regresyon modelleri için sırasıyla \%20.8 $\pm$ 4.3, \%23.3 $\pm$ 3.8, \%24.8 $\pm$ 4.5 ve \%26.9 $\pm$ 6.1 olduğunu göstermektedir. Bu araştırma çalışmasında, çapraz görev genellemesini incelemek için, dikey (yukarı-aşağı) ve dairesel tekrarlı hareketler gerçekleştiren bir katılımcı ile ek deneyler yapılmıştır. Yalnızca yanal hareket verisi kullanılarak eğitilen modeller, bu görülmemiş görevler üzerinde doğrudan test edilmiştir. Sonuçlar, önerilen ML/DL modellerinin hareket yönü, kol kinematiği ve kas aktivasyon seviyelerindeki değişimlere karşı kararlı olduğunu, Lineer Regresyon modelinin ise zayıf performans gösterdiğini ortaya çıkarmıştır
Özet (Çeviri)
Assessing human muscle fatigue is critical for optimizing performance in physical human–robot interaction (pHRI) tasks and mitigating safety risks for the human operator. This study presents a data-driven framework for estimating muscle fatigue in dynamic pHRI tasks using surface electromyography (sEMG) sensors attached to the human arm. Subject-specific machine learning (ML) regression models were developed to estimate fatigue levels during cyclic (i.e., repetitive) pHRI tasks. Specifically, Random Forest, XGBoost, and Linear Regression models were trained to estimate the fraction of cycles to fatigue (FCF) using three frequency-domain and one time-domain EMG features. Their performance was benchmarked against a convolutional neural network (CNN) that processes spectrogram representations of filtered EMG signals. Unlike most earlier data-driven approaches that primarily formulated fatigue estimation as a classification problem, our method models the continuous progression of fatigue through regression, enabling tracking of gradual physiological changes rather than discrete states, which is critical for timely intervention and adaptive control in dynamic pHRI tasks. Experiments were conducted with ten participants who interacted with a collaborative robot operated under an admittance controller, performing lateral (left-right) cyclic movements of the end effector until the onset of muscular fatigue. The results demonstrate that the root mean square error (RMSE) of FCF estimation across participants was 20.8 ± 4.3\%, 23.3 ± 3.8\%, 24.8 ± 4.5\%, and 26.9 ± 6.1\% for the CNN, Random Forest, XGBoost, and Linear Regression models, respectively. To examine cross-task generalization in this investigational study, additional experiments were performed with one participant who executed vertical (up–down) and circular repetitive movements. Models trained solely on the lateral-movement data were directly tested on these unseen tasks. The results indicate that the proposed ML/DL models are robust to variations in movement direction, arm kinematics, and muscle recruitment patterns, while the Linear Regression model performed poorly.
Benzer Tezler
- Towards adaptive brain-computer interfaces: Statistical inference for mental state recognition
Uyarlanabilir beyin-bilgisayar arayüzlerine doğru: Zihinsel durum tanıma için istatistiksel çıkarım
MASTANEH TORKAMANI AZAR
Doktora
İngilizce
2020
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSabancı ÜniversitesiElektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜJDAT ÇETİN
Prof. Dr. SELİM SAFFET BALCISOY
- Kas yorgunluğunun kompanazasyonu ve nöromusküler bloğun bilgisayar yardımıyla izlenmesi
Monitoring of the muscle fatigue companzation and neuromuscular blocade by using computer
ÖMER ALİ YILMAZ
- Ön kol kas kuvvetlerinin EMG sinyalleri ile belirlenmesi ve yapay sinir ağlarıyla tahmini
Determining front arm muscular strengths with EMG signals and estimating artificial neural networks
ÇAĞATAY TAŞDEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyomühendislikKocaeli ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASİN KİŞİOĞLU
- Deneysel olarak aeromonas salmonicidae ile enfekte edilen gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss) bazı hematolojik parametreler
Başlık çevirisi yok
NURGÜL DEMİRDÖĞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Su Ürünleriİstanbul ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN TİMUR
- Estimating biological changes in human by different markers from rf exposure using modeling and measurements
İnsanda radyo sıklık maruziyeti kaynaklı biyolojik değişikliklerin model ve ölçümler kullanılarak farklı belirteçlerle tahmin edilmesi
NİYAZİ KORKUT ULUAYDIN
Doktora
İngilizce
2020
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET OĞUZHAN ÇİÇEKOĞLU
PROF. DR. ŞABAN SELİM ŞEKER