Kindî ve Âmirî'de ilimler sınıflandırması bağlamında din/felsefe ilişkisi
The relationship between the religion and philosophy in al-Kindî and al-Âmirî within the context of the classification of the sciences
- Tez No: 975643
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE SIDIKA OKTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Ebû Yûsuf Ya'kūb b. İshâk b. es-Sabbâh el-Kindî ve Ebü'l-Hasan Muhammed b. Yûsuf el-Âmirî'nin din-felsefe ilişkisi ile ilgili görüşlerini ilimler sınıflandırması üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın amacı, Kindî ve Âmirî'nin din-felsefe arasındaki ilişkiye dair görüşlerini incelemek ve ilimler sınıflandırmasının bu ilişkideki rolünü anlamaktır. Çalışma kapsamında her iki filozofun din-felsefe arasında kurduğu ilişki ilimler sınıflandırması üzerinden ele alınmıştır. Çalışma Kindî ve Âmirî'ye ait eserler ve bu eserler üzerine yapılmış modern akademik araştırmalarla sınırlıdır. Her iki filozofun din-felsefe ilişkisine dair görüşleri karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Kindî ve Âmirî, din ve felsefenin aynı hakikate götüren farklı yollar olduğunu savunmuş, iki disiplinin çatışma içinde değil, uyum içinde olması gerektiğini ileri sürmüştür. Âmirî'nin düşünce sistemi, dinin rehberliğinde aklın önemini vurgulamış ve bilginin kaynağı olarak vahiy ve aklı birleştirici bir yaklaşım sergilemiştir. Onun ilimler tasnifi, ilahi ilimleri en üstün bilgi türü olarak konumlandırırken, felsefeyi bu bilgilerin bir tamamlayıcısı ve ilahi iradeden gelen bir bilgi türü yani hikmet olarak görmektedir. Âmirî'ye göre din, insanın hem dünyevi hem uhrevi saadetini sağlayan bir rehberdir; felsefe ise bu rehberliğin derinliğini ve anlamını kavrama aracıdır. Kindî ve Âmirî, din ve felsefe arasındaki uyumu sağlamaya yönelik bir çaba sarf ederek felsefeye ilimlerin yanında meşru bir zemin sağlamıştır. Kindî ve Âmirî, kelamî düşünceden felsefî yaklaşıma geçişte köprü kurarak İslâm düşüncesinde belirleyici bir rol üstlenmiştir. Âmirî'nin din-felsefe ilişkisini ilimler tasnifi ekseninde yeniden yorumlaması, hem Kindî sonrası İslâm felsefesinin yönelimini hem de kelâm-felsefe ayrımını anlamada yeni bir perspektif sunmaktadır. Bu yönüyle çalışma, klasik mirasın günümüz bilgi anlayışına nasıl entegre edilebileceğine dair anlamlı ipuçları barındırmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comparatively examines the views of Abū Yūsuf Yaʿqūb b. Isḥāq al-Kindī and Abū'l-Ḥasan Muḥammad b. Yūsuf al-Āmirī on the relationship between religion and philosophy through their classifications of the sciences. The aim is to analyze their understanding of this relationship and to reveal the role of science classification in shaping it. The study is limited to the works of Kindī and Āmirī and modern academic research on them. Their views have been analyzed through comparative methodology. Both philosophers argued that religion and philosophy are distinct yet complementary paths to the same truth and should exist in harmony rather than conflict. Āmirī highlighted the significance of reason under the guidance of religion and adopted a unifying perspective that combined revelation and intellect as sources of knowledge. His classification of sciences positioned divine sciences as the highest form of knowledge, while philosophy was regarded as their complement and as wisdom derived from divine will. For him, religion guides human beings to both worldly and eternal happiness, whereas philosophy enables a deeper understanding of this guidance. By integrating philosophy into the realm of legitimate sciences, Kindī and Āmirī sought to secure harmony between the two disciplines. Kindī and Āmirī acted as bridges between theological and philosophical traditions, assuming a key role in the development of Islamic intellectual thought. Āmirī's reinterpretation of the religion–philosophy relation through the classification of sciences not only shaped the trajectory of Islamic philosophy after Kindī but also provided a new lens for understanding the kalām–philosophy distinction. In this sense, the study offers meaningful insights into how classical heritage can be integrated into contemporary approaches to knowledge.
Benzer Tezler
- Gemilerde demirleme operasyonlarının emniyet optimizasyonu için model önerisi
Model proposal for safety optimization of ship anchoring operations
AHMET LÜTFİ TUNÇEL
Doktora
Türkçe
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN ARSLAN
- Diagnosing knee injuries from mri with transformer based deep learning
Transformer tabanlı derin öğrenme ile mr görüntülerinden diz hastalıklarının tespiti
GÖKAY SEZEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKAY ÖKSÜZ
- Fârâbi, İhvân-ı Safâ ve Âmirî'nin görüşlerinin karşılaştırılması: Siyaset felsefesi örneği
Comparison of Fârâbî and Ihvan-ı Safa and Âmirî's views: An example of political philosopy
BÜŞRA ÖZKEÇECİ BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
FelsefeEskişehir Osmangazi ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİL SARITAŞ
- Seyfuddîn el-Âmidî'nin nesih anlayışı
Seyfuddin el-Amidi's understanding of naskh
REMZİ ERTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinHakkari ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BAHATTİN ALPHAN
- Genel liselerde öğretmenlerin kararlara katılma isteklilikleri ve katılmayı sınırlayan etmenler
Başlık çevirisi yok
TURAN AKMAN ERKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. COŞKUN BAYRAK