Algılanan aşırı nitelikliliğin kariyer tatmini iş becerikliliği ve işe yabancılaşma üzerindeki etkisi: Lider üye etkileşiminin rolü
The effect of perceived overqualification on career satisfaction job crafting and work alienation: The role of leader member exchange
- Tez No: 975667
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TAHSİN AKÇAKANAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, akademik personel örnekleminde algılanan aşırı nitelikliliğin kariyer tatmini, iş becerikliliği ve işe yabancılaşma düzeyleri üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Ayrıca algılanan aşırı nitelikliliğin ilgili değişkenler üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık rolüne sahip olup olmadığı test edilmiştir. Bununla birlikte araştırma kapsamında, söz konusu değişkenlerin çalışılan üniversite türüne göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Bu bağlamda, algılanan aşırı niteliklilik değişkeni 'algılanan uyumsuzluk' ve 'algılanan gelişmeme' boyutlarıyla; iş becerikliliği değişkeni ise 'görev becerikliliği', 'bilişsel beceriklilik' ve 'ilişkisel beceriklilik' alt boyutlarıyla birlikte analiz sürecine dâhil edilmiştir. Araştırmanın verileri, Antalya ilinde faaliyet gösteren kamu ve vakıf üniversitelerinde görev yapan 409 akademisyenden anket yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 27 ve AMOS 22 programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma hipotezlerinin test edilmesi ve lider-üye etkileşiminin değişkenler arasındaki ilişkilerde olası aracılık rolünün belirlenmesine yönelik analizlerde ise, Hayes tarafından geliştirilen PROCESS makrosu kullanılmıştır. Araştırma bulguları, algılanan uyumsuzluk ve algılanan gelişmeme boyutlarının çalışanların kariyer tatmini, görev becerikliliği, bilişsel beceriklilik, ilişkisel beceriklilik ve işe yabancılaşma davranışları üzerindeki etkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık rolü üstlendiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, çalışanların iş becerikliliği, ilişkisel beceriklilik ve işe yabancılaşmaya ilişkin algılarının üniversite türüne göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar, vakıf üniversitesi çalışanlarının iş becerikliliği, ilişkisel beceriklilik ve işe yabancılaşma düzeylerinin kamu üniversitesi çalışanlarından anlamlı düzeyde yüksek olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to analyze the effects of perceived overqualification on career satisfaction, job crafting, and work alienation levels among a sample of academic staff. In addition, the mediating role of leader–member exchange in the effect of perceived overqualification on the related variables was tested. Furthermore, within the scope of the research, it was examined whether the variables in question differed significantly based on the type of university at which the participants were employed. In this context, the perceived overqualification variable was included in the analysis with its subdimensions of 'perceived mismatch' and 'perceived lack of development,' while the job crafting variable was analyzed through its subdimensions of 'task crafting,' 'cognitive crafting,' and 'relational crafting'. The data for the study were collected through a survey administered to 409 academics working at public and foundation universities operating in the province of Antalya. The obtained data were analyzed using SPSS 27 and AMOS 22 software. For testing the research hypotheses and examining the potential mediating role of leader–member exchange in the relationships between variables, the PROCESS macro developed by Hayes was utilized. The findings of the study revealed that leader–member exchange plays a mediating role in the effects of the perceived mismatch and perceived lack of development dimensions on employees' career satisfaction, task crafting, cognitive crafting, relational crafting, and work alienation behaviors. Furthermore, it was concluded that employees' perceptions of job crafting, relational crafting, and work alienation differed significantly according to the type of university. The results indicate that members of foundation universities exhibit significantly higher levels of job crafting, relational crafting, and work alienation compared to employees at public universities.
Benzer Tezler
- Hemşirelerde algılanan aşırı nitelikliliğin iş becerikliliği ve kariyer başarısı ile ilişkisi
The relationship of perceived qverqualification in nurses with job crafting and career success
BERİTAN YAŞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL SÖNMEZ
- Çalışanların aşırı niteliklilik algılarının işe angaje olma üzerindeki etkisinde örgüt temelli benlik saygısının aracı rolü
The mediating role of organization-based self-esteem in the effect of employees perceptions of overqualification on work engagement
EFEKAN TAHA ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeSelçuk Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH YILMAZ
- Algılanan aşırı nitelikliliğin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde dönüşümcü liderliğin ve işten ayrılma niyetinin rolü
The role of transformational leadership and turnover intention on the relationship between perceived overqualification and innovative work behaviors
RUMEYSA KAYMAKCI
- Algılanan aşırı nitelikliliğin örgütsel sinizme etkisinde kişilik özelliklerinin düzenleyici rolünü belirlemeye yönelik bir araştırma
A research on determining the moderating role of personality characteristics to the impact of perceived overqualification to organizational cynicism
SENA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLCA SÜRGEVİL DALKILIÇ
- Algılanan aşırı nitelikliliğin sanal kaytarma üzerindeki etkisinde tükenmişliğin rolüne yönelik bir araştırma
The mediating effect of burnout on the relationship between perceived overqualification and cyberloafing
SEVDA MAMMADZADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR BOZKURT