Kripto para okuryazarlığı ölçeği geliştirme çalışması
A study on the development of a cryptocurrency literacy scale
- Tez No: 975682
- Danışmanlar: PROF. DR. BURCU ASLANTAŞ ATEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Blockchain, Blockchain
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Finans ve Bankacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kripto para yatırımı yapan yatırımcıların kripto para okuryazarlık düzeyini ölçebilmek adına, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. Konu son dönemlerde hızlıca dijitalleşen finansal sistemlerde kripto paraların artan etkisi ve bireylerin kripto piyasası alanındaki bilgi düzeylerini ölçebilmek adına tercih edilmiştir. Ölçek geliştirme çalışması olduğu için araştırma iki aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşamada alanındaki uzman kişilerinde görüşleri alınarak 58 madden oluşan ölçek tasarlanmıştır. İlk aşamada 146 katılımcıya anket yapılmıştır. Anket analizinde basıklık- çarpıklık değerleri, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Bu testler sonucunda anketteki aykırı değerler hesaplanmış ve aykırı sorular çıkartılmıştır. Geriye 37 maddeden oluşan ölçek geliştirilmiştir. Analizin ikinci kısmına 338 kişi katılmıştır. Kontrol sorularına“kararsızım”seçeneği dışında seçenek işaretleyenler elendikten sonra 312 kişiyle analize devam edilmiştir. Kripto para okuryazarlığı anketi için elde edilen sonuçlarda 5 faktör belirlenmiştir. Bu faktörler temel kripto para bilgisi, kripto paralara yönelik güven algısı, kripto para teknik kavramsal bilgi, yatırım kararlarında sosyal etki, kripto para analitik yatırım farkındalığı olarak belirlenmiştir. Anketin ikinci kısımda ANOVA testi ve korelasyon analizi gerçekleşmiştir. Cinsiyet değişkenine göre yapılan analizde temel kripto para bilgisi açısından anlamlı bir fark görülmemiştir. Ancak kripto paralara yönelik güven algısı, teknik bilgi düzeyi, yatırım kararlarında sosyal etki ve analitik yatırım farkındalığı açısından anlamlı ve daha yüksek bir ortalama tespit edilmiştir. Eğitim düzeyine göre incelendiğinde eğitim düzeyi arttıkça kripto paralara yönelik güven algısının azaldığı gözlemlenmiştir. Korelasyon analizi incelendiğinde ise temel ve teknik bilgi arasında güçlü bir ilişki tespit edilmiştir. Analitik yatırım farkındalığı ise sosyal etkiden negatif yönde etkilendiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
A valid and reliable scale was developed to measure the cryptocurrency literacy levels of individuals who invest in cryptocurrencies. The topic was chosen due to the increasing influence of cryptocurrencies in rapidly digitalizing financial systems and the need to assess individuals' knowledge in this area. Since this is a scale development study, the research was conducted in two phases. In the first phase, a 58-item draft scale was created with input from field experts. The survey was administered to 146 participants. Analyses such as skewness-kurtosis, validity, and reliability tests were performed. Based on these analyses, outlier items were identified and removed, resulting in a refined scale consisting of 37 items. In the second phase, 338 individuals participated in the study. After excluding those who selected options other than“undecided”on control questions, the analysis proceeded with 312 valid responses. As a result, five factors were identified in the cryptocurrency literacy scale: basic knowledge of cryptocurrencies, perceived trust in cryptocurrencies, conceptual technical knowledge, social influence on investment decisions, and analytical investment awareness. In this phase, ANOVA and correlation analyses were conducted. According to the gender variable, no significant difference was found in basic cryptocurrency knowledge. However, significant and higher average scores were observed among males in perceived trust, technical knowledge, social influence, and analytical awareness. Regarding education level, it was observed that perceived trust in cryptocurrencies decreased as education level increased. Correlation analysis showed a strong relationship between basic and technical knowledge, while analytical investment awareness was negatively affected by social influence.
Benzer Tezler
- Yenilikçi finansal yatırım aracı olarak kripto para ve kripto para yatırımcılarının ekonomi okuryazarlıkları üzerine bir araştırma
Cryptocurrency as an innovative financial investment tool and a study on economic literacy of cryptocurrency investors
RIFAT GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MaliyeMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiYenilikçilik ve Girişimcilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL SOLMAZ
- Üniversite öğrencilerinin dijital okuryazarlığı ile Bitcoin kullanım durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of university students digital literacy and Bitcoin use case
MUHAMMED RAŞİT HALICI
- Davranışsal finans perspektifinden kripto para yatırımcılarında gelişmeleri kaçırma korkusu, finansal okuryazarlık ve sürü davranışı ilişkisi
The relationship between fear of missing out, financial literacy, and herd behavior among cryptocurrency investors from a behavioral finance perspective
NİSA GARDA
- Determinants of cryptocurrency investment
Kriptopara yatırım kararlarının belirleyicileri
VEDAT EFE
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Ekonomiİstanbul Bilgi ÜniversitesiUluslararası Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENKTAN ÖZYILDIRIM
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının yeni nesil çevre sorunlarıfarkındalığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of science teachers candidates' awareness of newgenerati̇on envi̇ronmental problems in terms of different variables
ELİF SİDA KARAİSMAİLOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN ERTEN