Fen bilgisi öğretmen adaylarının yeni nesil çevre sorunlarıfarkındalığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of science teachers candidates' awareness of newgenerati̇on envi̇ronmental problems in terms of different variables
- Tez No: 998735
- Danışmanlar: PROF. DR. SİNAN ERTEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma; yapay zekâ, kripto para madenciliği ve çevrim içi oyunlar gibi dijital teknolojilerin neden olduğu enerji tüketimi, karbon salımı ve elektronik atık sorunlarını kapsayan yeni nesil çevre sorunlarına yönelik bir ölçme aracı geliştirmeyi ve fen bilgisi öğretmen adaylarının bu konudaki farkındalık düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmaya, Ankara'da öğrenim gören 291 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen 21 maddelik ve üç alt boyutlu (Temel Çevre Sorunları Farkındalığı, Yapay Zekâ Kaynaklı Çevre Sorunları Farkındalığı ve Kripto Para Kaynaklı Çevre Sorunları Farkındalığı) Yeni Nesil Çevre Sorunları Farkındalık Ölçeği (YENÇEFÖ) kullanılmıştır. Geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0,92 ve açıklanan varyans oranı %79 olarak hesaplanmıştır. Bulgular, katılımcıların Temel Çevre Sorunları Farkındalığı boyutunda orta-üst düzeyde, Yapay Zekâ Kaynaklı Çevre Sorunları Farkındalığı boyutunda orta düzeyin biraz altında, Kripto Para Kaynaklı Çevre Sorunları Farkındalığı boyutunda ise daha yüksek bir seviyede farkındalığa sahip olduğunu ortaya koymuştur. Yeni nesil çevre sorunlarına yönelik farkındalık boyutlarında erkek adaylar lehine anlamlı farklar saptanmış; sınıf düzeyi yükseldikçe ve günlük teknoloji kullanım süresi arttıkça farkındalık genel olarak olumlu yönde farklılaşmıştır. Buna karşın lisans eğitimi süresince alınan çevre derslerinin dijital teknolojilerin ekolojik etkilerini kapsamadığı ve bu alanda anlamlı bir fark oluşturmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, geleceğin fen bilgisi öğretmenlerine sürdürülebilir dijital okuryazarlık becerilerinin kazandırılması ve çevre eğitimi müfredatının dijital dünyanın çevresel maliyetlerini de kapsayacak şekilde güncellenmesi büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop a measurement tool addressing the new-generation environmental problems caused by digital technologies—such as artificial intelligence, cryptocurrency mining, and online gaming—and to determine the awareness levels of teacher candidates in science education regarding these issues. The research employed a quantitative method using a relational survey model and involved 291 science teacher candidates studying in Ankara. Data were collected through the New-Generation Environmental Problems Awareness Scale (YENÇEFÖ), developed by the researchers. The scale consists of 21 items organized into three dimensions: Basic, AI-Induced, Cryptocurrency-Induced Environmental Problems. Validity and reliability analyses revealed an internal consistency coefficient of 0.92 and an explained variance ratio of 79%. The findings indicate that participants exhibited above-average awareness in the dimension of Basic Environmental Problems, slightly below average awareness in the dimension of AIRelated Environmental Problems, and a relatively higher level of awareness in the dimension of Cryptocurrency-Related Environmental Problems. Significant differences favoring male teacher candidates were found across the new-generation environmental problems awareness dimensions. Awareness levels generally increased positively with higher grade levels and longer daily technology usage time. However, it was determined that the environmental courses taken during undergraduate education do not cover the ecological impacts of digital technologies and do not produce a significant difference in this regard. In conclusion, it is of great importance to equip future science teacher candidates with sustainable digital literacy skills and to update the environmental education curriculum to include the environmental costs of the digital world.
Benzer Tezler
- Öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme becerisini kavramlaştırması
Teacher candidates' conceptualisation of creative thinking skills
MERT AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMehmet Akif Ersoy Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ERDURAN AVCI
- Öğretmenlere göre ilköğretim 1. kademe (4. ve 5. sınıf) din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin problemleri
By teachers; the problems of primary school (fourth & fifth classes) religious culture & moral knowledge lesson
YUSUF KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. M. ŞEVKİ AYDIN
- Endüstri meslek lisesi müdürlerinin yeterlikleri
Başlık çevirisi yok
MUSA GÜRSEL
Doktora
Türkçe
1989
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NİYAZİ KARASAR
- Öğrenme stiline dayalı biyoloji öğretiminin analizi
Analysis of the learning style-based instruction
GÜLAY EKİCİ
Doktora
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKER AKKUTAY