Yoğun bakım hastalarında komorbidite, fonksiyonel kapasite ve kırılganlık durumunun yoğun bakım sonuçlarına etkisi
The effect of comorbidity, functional capacity, and frailty on intensive care outcomes in critically ill patients
- Tez No: 975723
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KAMİL İNCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: CCI, APACHE II, YBÜ'ye yatışta şok varlığı, fonksiyonel durum, CFS, CCI, APACHE II, presence of shock on ICU admission, functional status, CFS
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hastanın fonksiyonel kapasite, kırılganlık ve komorbidite durumları kritik hastalık süreçleriyle büyük ölçüde ilişki içerisindedir. Ancak yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) pratik uygulamada hastaların yatış öncesi fonksiyonel durumu, kırılganlık ve komorbidite durumları çoğu zaman rutin olarak değerlendirilmemekte ya da yeterince dikkate alınmamaktadır. Bu çalışma, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi 3. basamak erişkin İç Hastalıkları YBÜ'ye kabul edilen hastalarda yatış anındaki komorbidite durumu, fonksiyonel kapasite ve kırılganlık durumunun YBÜ sonuçları, özellikle mortalite üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, 01.12.2022 ile 01.01.2024 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi 3. basamak erişkin YBÜ yatan 18 yaş ve üzerinde 610 hastanın verileri değerlendirildi. Yoğun bakım ünitesine yatışı sırasında fonksiyonel kapasite, komorbidite indeksi ve kırılganlık durumu kaydedildi. Hastaların demografik özellikleri, altta yatan hastalıkları, YBÜ öncesi servisleri, yatış nedenleri, skorlama sistemlerinden aldıkları puanlar, yatış süresince gerçekleştirilen girişimsel uygulamalar ve gelişen komplikasyonlar ve laboratuvar sonuçlar ile YBÜ mortalitesi arasında ilişki olup olmadığı değerlendirildi. Yoğun bakım ünitesine yatışındaki fonksiyonel kapasite, komorbidite indeksi ve kırılganlık durumu saptandı. Hastalar, YBÜ mortalitesi olan ve olmayan şeklinde gruplandı ve tüm bu parametreler göz önünde bulundurularak verilerin dağılımına göre Mann-Whitney U veya Student t testi ile mortaliteye etki eden faktörler analiz edildi. Mortaliteye etki eden risk faktörlerini belirlemek için tek ve çok değişkenli analizler uygulandı. İstatistiksel analizlerde p<0,05 olması anlamlı kabul edildi. Yoğun bakım mortalitesi %36,6 (n=176) olarak saptandı. Charlson Komorbidite İndeksi (CCI) ile değerlendirildiğinde, ölen hastaların %94,3'ü (n=166), sağ kalanların ise %81,6'sı (n=249) çoklu komorbiditeye sahipti (CCI ≥3) (p<0,01). Klinik Kırılganlık Skoru (CFS) açısından bakıldığında, ölen hastalarda %80,1 (n=141), sağ kalanlarda ise %61,6 (n=188) oranında kırılganlık (CFS≥5) mevcuttu (p<0,01). Fonksiyonel durum (FS) skorlamasına göre değerlendirildiğinde, ölen hastaların %27,2'si bağımlı (FS-3) ve %35,7'si yarı bağımlı (FS-2) iken; sağ kalan hastalarda bu oranlar sırasıyla %17,3 (FS-3) ve %28,1 (FS-2) olarak bulundu (tümü için p<0,01). Yoğun bakım ünitesinde sağ kalan hastalarda, ölen hastalara kıyasla Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi II (APACHE II) skoru (19 [14–24] vs 27 [21–34]; p<0,01), Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme (SOFA) skoru daha düşüktü (4 [3–7] vs 8 [5–11]; p<0,01). CFS≥5 olan hasta sayısı sağ kalanlarda ölenlere kıyasla daha yüksekti (117 [%38,3] vs 35 [%19,8]; p<0,01). Modifiye Kritik Hastalarda Beslenme Riski≥5 (mNUTRIC≥5) skoru sağ kalanlarda daha yüksekti (155 [%88] vs. 85 [%27,8]; p<0,01). Sağ kalan hastalarda ölen hastalara kıyasla GKS daha yüksek (15 [13–15] vs 11 [6–14]; p<0,01) bulunmuştur. Yapılan çok değişkenli analizlere göre; APACHE II skoru [(OR [95%CI]: 1,07 [1,03-1,12], p<0,01)], CCI≥3 [(OR [95%CI]: 3,5 [1,26-9,9], p =0,01)], yatışta şok varlığı [(OR [95%CI]: 2,15 [1,14-4,05], p =0,02) YBÜ mortalitesi için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Çalışmaya dahil edilen çoklu komorbiditeye sahip İç hastalıkları YBÜ popülasyonunda, CCI≥3 bulunması bu hasta grubunda YBÜ mortalitesini belirleyen en önemli bağımsız risk faktörü olarak saptandı. Bu hasta popülasyonunda mortalite riskinin değerlendirilmesinde, akut hastalık şiddeti skorlarına ek olarak komorbidite yükü başta olmak üzere yatış anındaki fonksiyonel göstergelerin bir bütün olarak ele alınması gereklidir.
Özet (Çeviri)
The Effect of Comorbidity, Functional Capacity, and Frailty on Intensive Care Outcomes in Critically Ill Patients Functional capacity, frailty, and comorbidity are strongly related with the clinical course of critical illness. However, in daily intensive care practice, the pre-admission functional status, frailty level, and comorbidity burden of patients are often not routinely evaluated or adequately considered. This study aimed to assess the impact of comorbidity burden, functional capacity, and frailty status at the time of admission on intensive care unit (ICU) outcomes, particularly mortality, among patients admitted to the tertiary Internal Medicine ICU of Gazi University Faculty of Medicine. Data from 610 patients admitted between December 1, 2022, and January 1, 2024 were retrospectively analyzed. Functional capacity, comorbidity index, and frailty status were recorded at ICU admission. Demographics, underlying diseases, pre-ICU wards, reasons for admission, severity scores, invasive interventions, complications during ICU stay, and laboratory parameters were evaluated for their relationship with ICU mortality. Patients were categorized as survivors and non-survivors, and mortality-associated factors were analyzed using the Mann–Whitney U or Student's t-test as appropriate. Univariate and multivariate logistic regression analyses were performed to identify independent predictors of mortality. A p-value of <0.05 was considered statistically significant.“In the intensive care unit population, survivors had significantly lower Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II (APACHE II) scores (19 [14–24] vs 27 [21–34]; p<0.01) and Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) scores (4 [3–7] vs. 8 [5–11]; p<0.01) compared to non-survivors. The proportion of patients with Clinical Frailty Scale (CFS) ≥5 was higher among survivors than non-survivors (117 [38.3%] vs 35 [19.8%]; p<0.01). Additionally, the rate of a Modified Nutrition Risk in Critically Ill score of ≥5 (mNUTRIC ≥5) was higher in the survivor group (155 [88%] vs 85 [27.8%]; p<0.01). Glasgow Coma Scale (GCS) scores were also significantly higher in survivors (15 [13–15] vs 11 [6–14]; p<0.01). According to multivariate analysis, APACHE II score (OR [95% CI]: 1.07 [1.03–1.12], p<0.01), Charlson Comorbidity Index (CCI) ≥3 (OR [95% CI]: 3.5 [1.26–9.9], p=0.01), and presence of shock at admission (OR [95% CI]: 2.15 [1.14–4.05], p=0.02) were identified as independent risk factors for ICU mortality.”In multivariate analysis, APACHE II score (OR [95% CI]: 1.07 [1.03–1.12]; p<0.01), CCI >3 (OR [95% CI]: 3.5 [1.26–9.9]; p=0.01), and presence of shock at admission (OR [95% CI]: 2.15 [1.14–4.05]; p=0.02) were identified as independent predictors of ICU mortality. In this comorbidity dense internal medicine ICU population, CCI ≥3 emerged as the strongest independent predictor of ICU mortality. These findings highlight that, beyond acute severity scores, comorbidity burden and baseline functional parameters should be comprehensively integrated into prognostic assessment and risk stratification for critically ill patients.
Benzer Tezler
- Rejyonel anestezi altında total diz artroplastisi yapılan hastalarda farklı multimodal anestezi tekniklerinin hasta sonuçları üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of different multimodal anesthesia techniques on patient outcomes in patients undergoing total knee arthroplasty under regional anesthesia
ELİF KÜTÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Anestezi ve ReanimasyonÇukurova ÜniversitesiAnestezi ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TÜRKEÜN ILGINEL
- Yoğun bakımda takip edilen interstisyel akciğer hastalarında prognoz, risk faktörleri ve mortalite
Prognosis, risk factors and mortality in patients with interstitial lung disease followed in the intensive care unit
SILA BEGÜM GÖLCÜK GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs HastalıklarıAnkara ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKIN KAYA
- Yoğun bakım hastalarında üst ekstremite theraband egzersizlerinin solunum fonksiyonları, kas kuvveti, fonksiyonel mobilite ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effects of upper extremity theraband exercises on respiratory functions, muscle strength, functional mobilitiy and quality of life in intensive care patients
CANSU ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Demokrasi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL TAŞPINAR
DOÇ. DR. PINAR ÜNDE AYVAT
- Yoğun bakımda egzersiz kapasitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting exercise capacity in intensive care
SELMAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
- Pulmoner ödem kliniğiyle başvuran hastada acil serviste yapılan diyafragmatik ultrasonun prognostik değerinin incelenmesi
Investigation of the prognostic value of diaphragmatic ultrasound performed in the emergency department in patients presenting with pulmonary edema
NAFİZE YILMAZ UYANIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM DOĞRUYOL