Pay piyasası gelişiminin belirleyicileri: Borsa İstanbul üzerine bir araştırma
Determinants of stock market development: A study on İstanbul Stock Exchange
- Tez No: 975828
- Danışmanlar: PROF. DR. İLHAN EGE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pay piyasalarının gelişimi ülkelerin sürdürülebilir ekonomik büyüme, sermaye birikimi ve finansal istikrar hedeflerine ulaşmalarında kritik bir rol üstlenmektedir. Gelişmiş bir pay piyasası, kaynakların etkin biçimde tahsisini sağlayarak girişimciliği teşvik etmekte ve yatırımcı tabanını genişleterek ekonomik büyüme ve finansal istikrara önemli katkılar sunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı Borsa İstanbul'un gelişimini etkileyen temel faktörleri ortaya koymaktır. Analizde bağımlı değişken olarak pay piyasası gelişimi; açıklayıcı değişkenler olarak ise bankalar tarafından özel sektöre verilen yurtiçi krediler, pay piyasası volatilitesi, yabancı portföy yatırımları, tüketici güven endeksi, reel efektif döviz kuru, ekonomik büyüme ve enflasyon kullanılmıştır. Söz konusu değişkenler pay piyasalarının arz ve talep yönlü dinamiklerini, yatırımcı davranışlarını ve makroekonomik koşulları yansıtacak şekilde özenle seçilmiştir. Ampirik analizde, 1994–2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak ARDL sınır testi yöntemi uygulanmış ve hem kısa hem de uzun dönemli ilişkiler değerlendirilmiştir. Uzun dönemli tahmin sonuçları, modelde yer alan tüm değişkenlerin Borsa İstanbul'un gelişimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahip olduğunu; BYIK değişkeninin negatif yönde, diğer değişkenlerin ise pozitif yönde etkiler gösterdiğini ortaya koymaktadır. Kısa dönem analiz sonuçları da benzer biçimde tüm değişkenlerin Borsa İstanbul'un gelişimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını; ancak kısa vadede TGE değişkeninin negatif yönde diğerlerinin ise pozitif yönde etkiler gösterdiğini tespit etmiştir. Bu bulgular makroekonomik istikrarın ve güven ortamının sağlanmasının yatırımcı davranışlarının şekillenmesinde ve pay piyasalarının gelişmesinde merkezi bir konuma sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The development of stock markets plays a critical role in countries achieving their goals of sustainable economic growth, capital accumulation, and financial stability. A developed stock market promotes entrepreneurship by ensuring the efficient allocation of resources and contributes significantly to economic growth and financial stability by expanding the investor base. In this context, the aim of this study is to identify the key factors affecting the development of Borsa Istanbul. In the analysis, stock market development is used as the dependent variable, while domestic loans granted by banks to the private sector, stock market volatility, foreign portfolio investments, consumer confidence index, real effective exchange rate, economic growth, and inflation are used as explanatory variables. The variables in question have been carefully selected to reflect the supply and demand dynamics of stock markets, investor behavior, and macroeconomic conditions. In the empirical analysis, the ARDL bound test method was applied using annual data from 1994 to 2021, and both short-term and long-term relationships were evaluated. The long-term estimation results reveal that all variables in the model have a statistically significant effect on the development of the Istanbul Stock Exchange; the BYIK variable has a negative effect, while the other variables have positive effects. The short-term analysis results similarly show that all variables have statistically significant effects on the development of the Istanbul Stock Exchange; however, in the short term, the TGE variable has a negative effect, while the others have positive effects. These findings reveal that ensuring macroeconomic stability and a climate of confidence plays a central role in shaping investor behavior and the development of stock markets.
Benzer Tezler
- Pay piyasası gelişiminin şirketlerin finansman kararları üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul üzerine bir uygulama
Stock market development effect on firms financing decisions: An application on Borsa İstanbul
BORA ERALP
- Finansal piyasaların entegrasyonu ve Ab uyum süreci
Financial markets integration and European Union
NURAN ÖZER
- Comparable approach to“The Theory of Efficient Market”a modified capital asset pricing model for maritime firms
Başlık çevirisi yok
ORAL ERDOĞAN
- Açığa satış, ödünç menkul kıymet işlemleri ve Takasbank ödünç pay piyasası
Short selling, securities lending transactions and Takasbank securities lending market
FEVZİ ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Maliyeİstanbul Ticaret ÜniversitesiFinans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİCABİ ERSOY
- Türkiye'de hisse senedi piyasasının gelişimi ve bazı önemli ülkelerin hisse senedi piyasalarıyla karşılaştırmalı bir analiz
The development of stock market in Turkey and a comparative analysis with some important countries of stock markets
EZGİ BÜYÜKÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS
