5 ve 8. sınıf öğrencilerinin sözel özetleme becerilerinin incelenmesi
An investigation of 5th- and 8th-grade students' verbal summarying skills
- Tez No: 975886
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÖZÇAKMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu araştırmanın amacı, çeşitli değişkenler (anlaşılabilirlik, tekrar, durak, dolgu ses, akıcılık, başlık yazma, bakış açısını doğru kullanma, anlatım kipini doğru kullanma, önemli bilgiyi seçme, önemsiz bilgiyi eleme, metin dışı bilgiye yer vermeme, kısaltma, tutarlı yazma alt boyutlar; cinsiyet, sınıf düzeyi, akademik başarı, sözel özetleme hataları) açısından 5 ve 8. sınıf öğrencilerinin sözel özetleme becerilerini incelemektir. Çalışma karma araştırma yöntemi, keşfedici sıralı desen ile yürütülmüştür. Nitel verilerin elde edilmesinde öğrencilerin sözel özetleme metinleri kullanılmıştır. Öğrencilerin okudukları metni sözel olarak ifade etmesi istenmiş, sözel özetler ses kayıt ve video kayıt ile yoluyla kaydedilmiştir. Metinlerde doküman incelemesi yapılmış ve betimsel analizden yararlanılmıştır. Nicel verilerin elde edilmesinde“Sözel Özetleme Puanlama Ölçeği”kullanılmıştır. Bu ölçek Özçakmak (2015)“Özetleme Stratejileri Puanlama Ölçeği”uyarlanıp güncellenerek kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen puanlar Excel dosyasına kaydedildikten sonra SPSS programı yardımıyla analiz edilmiştir. Akademik başarı ve sözel özetleme arasındaki farklılığa ilişkin t-testi; cinsiyet değişkeni için t-testi, sözel özetleme başarısıyla Türkçe ders notu arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Çalışmada uygunluk örneklemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu Gaziantep ilinin Şahinbey ve Şehitkamil merkez ilçelerinde yer alan ortaokullarda 5. ve 8. sınıfta 2024-2025 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 100 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma sonucunda araştırmaya katılan öğrencilerin sözel özetleme başarılarının anlaşılabilirlik, tekrar, metin dışı bilgiye yer vermeme, bakış açısını doğru kullanma alt boyutlarında çok iyi düzeyde olduğu, önemsiz bilgiyi eleme, durak, dolgu ses, akıcılık, tutarlı yazma, kısaltma alt boyutlarında iyi düzeyde olduğu, önemli bilgiyi seçme, başlık yazma, anlatım kipini doğru kullanma alt boyutlarında vasatın altında kaldığı tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin sözel özetleme başarısında“sınıf düzeyine”göre farklılığına bakıldığında 8. sınıfların 5. sınıflara göre yüksek puan aldığı belirtilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin sözel özetleme başarısına“cinsiyete”göre bakıldığında kız öğrencilerin sözel özetleme puan ortalamaları erkek öğrencilerden yüksek çıkmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin sözel özetleme başarısında“akademik başarı”ya göre farklılığına bakıldığında Türkçe notu yüksek olan öğrenciler, sözel özetleme becerisinde de yüksek performans göstermektedir. Araştırmaya dahil olan öğrencilerin sözel özetleme metinlerindeki hata unsurları (birden fazla kip kullanımı, kekeleme, uzun cümle kullanma, anlatım bozukluğu yapma, metin dışı bilgiye yer verme, yanlış telaffuz, düşük cümle kullanma, özeti kısa tutma, hızlı konuşma, dolgu sesin fazla kullanılması, belirsiz ifadelerle anlatım yapma) örneklenmiştir. ANAHTAR KELİMELER Türkçe Eğitimi, Ortaokul Öğrencileri, Özetleme, Sözel Özetleme.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The purpose of this study is to examine the verbal summarization skills of 5th and 8th grade students in terms of various variables (comprehensibility, repetition, pauses, filler sounds, fluency, writing titles, using perspective correctly, using narrative mode correctly, selecting important information, eliminating unimportant information, not including extratextual information, abbreviation, consistent writing subdimensions; gender, grade level, academic achievement, verbal summarization errors). The study was conducted using a mixed research method with an exploratory sequential design. Students' verbal summarization texts were used to obtain qualitative data. Students were asked to verbally express the text they read, and their verbal summaries were recorded via audio and video recordings. Document analysis was performed on the texts, and descriptive analysis was utilized. To obtain quantitative data, the“Verbal Summarizing Rating Scale”was adapted and updated from Özçakmak (2015)“Summarizing Strategies Rating Scale”and used. The scores obtained from the scale were recorded in an Excel file and then analyzed using the SPSS program. A t-test was performed to determine the difference between academic achievement and verbal summarization; the t-test was performed for the gender variable, and Pearson Correlation Analysis was performed to determine the relationship between verbal summarization success and Turkish course grades. A convenience sample was used in the study. The study group consists of 100 students enrolled in the 5th and 8th grades during the 2024-2025 academic year at middle schools located in the central districts of Şahinbey and Şehitkamil in the province of Gaziantep. The results of the study indicate that the students who participated in the research performed very well in the sub-dimensions of comprehensibility, repetition, exclusion of extraneous information, and correct use of perspective, while their performance in the sub-dimensions of elimination of irrelevant information, pauses, filler sounds, fluency, consistent writing, and abbreviation was found to be good. Their performance in the sub-dimensions of selection of important information, writing titles, and correct use of narrative mode was found to be below average. When looking at the difference in the verbal summarization success of the students participating in the study according to“grade level,”it was noted that 8th graders scored higher than 5th graders. When looking at the verbal summarization success of the students participating in the study according to“gender,”the average verbal summarization scores of female students were higher than those of male students. When examining the differences in the verbal summarization success of the students participating in the study according to“academic achievement,”students with high Turkish grades also performed better in verbal summarization skills. Error elements (using multiple tenses, stuttering, using long sentences, making poor expressions, including extra-textual information, incorrect pronunciation, using short sentences, keeping the summary short, speaking quickly, using filler voice excessively, using ambiguous expression) were sampled in the verbal summarization texts of the students included in the study. KEYWORDS Turkish Education, Middle School Students, Summarizing, Verbal Summarizing.
Benzer Tezler
- Genel liselerde öğretmenlerin kararlara katılma isteklilikleri ve katılmayı sınırlayan etmenler
Başlık çevirisi yok
TURAN AKMAN ERKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. COŞKUN BAYRAK
- Çoklu temsil temelli öğretimin 8.sınıf öğrencilerinin başarılarına ve çoklu temsil becerilerine etkisi
Of multi-representation based teaching 8.the effect of classroom students' achievements and multiple representation skills
AYDOĞAN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiMatematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA BARAN KAYA
- İlköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji dersinde uygulanan bellek destekleyici stratejilerin öğrencilerin erişi ve tutumlarına etkisi
Affect of the verbak mnemonics (keyword method) in 5th class science and technology lesson on students` achievements and their attitudes
MUSTAFA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MURAT SÜNBÜL
- Ortaokul öğrencilerinin çevre, plastik atık ve geri dönüşüm tutumlarının belirlenmesi
Determination of secondary school students 'attitudes of environment, plastic waste and recycling
GÜLDER KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDAR ZÜMRÜT BAŞBAKKAL