Aspir (carthamus tinctorius L.)'de malç uygulamalarının ve farklı gelişme dönemlerinde uygulanan su kısıtının verim ve kalite parametrelerine etkisi
The effect of mulch applications and water deficit applied in different growth periods on yield and quality parameters in safflower (carthamus tinctorius L.)
- Tez No: 975968
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF UÇAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Aspir, Malç uygulaması, Safflower, Mulch using
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu denemede, aspir bitkisinde yetişme dönemi boyunca uygulanan malç uygulamalarının kısıtlı sulama koşulları altında bitkinin verim, kalite ve su kullanım özelliklerine etkisi incelenmiştir. Deneme, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliği'nde tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede, üç farklı malç uygulaması (M0, M1, M2) ve on farklı sulama konusu (I1, I2, I3, I4, I5, I6, I7, I8, I9, I10) değerlendirmeye alınmıştır. Deneme sonuçlarına göre; en yüksek bitki su tüketimi (ET) birinci ve ikinci yılda M0I1 kombinasyonunda sırasıyla 797.31 mm ve 687.10 mm, en düşük ET birinci ve ikinci yılda M1I8 kombinasyonunda sırasıyla 314.82 mm ve 247.82 mm olarak ölçülmüştür. En yüksek tane verimi birinci yılda M0I1 kombinasyonunda 1077.02 kg da-1, ikinci yılda ise M1I1 kombinasyonunda 740.01 kg da-1 olarak belirlenmiştir. En yüksek yağ verimi birinci yılda M0I1 kombinasyonundan 339.07 kg da-1, denemenin ikinci yılında ise M1I10 kombinasyonundan 202.39 kg da-1 olarak elde edilmiştir. Malç uygulamaları ve sulama konularının palmitik asit oranı üzerindeki etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmazken, en düşük stearik asit oranı birinci yılda M2I2 kombinasyonunda, ikinci yılda ise I1 ve I7 sulama konularında, en yüksek oleik asit oranı birinci yılda M2I7 kombinasyonunda, ikinci yılda ise M2I5 kombinasyonunda, en yüksek linoleik asit oranı ise birinci yılda M1I9, ikinci yılda ise M1I7 kombinasyonunda tespit edilmiştir. Denemenin birinci yılında plastik malç uygulamaları verim parametrelerinde artış sağlamasına rağmen yüksek maliyetli olması karlılığı sınırlandırmıştır. Denemenin ikinci yılında ise iklim koşulları ve düşük satış fiyatları nedeniyle her konuda ekonomik kayıp yaşanmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the effects of mulch applications throughout the growing season on the yield, quality, and water use characteristics of safflower under limited irrigation conditions were investigated. The experiment was conducted with three replications at the Faculty of Agriculture, Isparta University of Applied Sciences, at the Education, Research, and Application Farm, using a split-plot design in randomized blocks. Three different mulch treatments (M0, M1, M2) and ten different irrigation treatments (I1, I2, I3, I4, I5, I6, I7, I8, I9, I10) were evaluated in the trial. According to the results, the highest plant water consumption (ET) was recorded in the M0I1 combination in the first and second years, with 797.31 mm and 687.10 mm, respectively. In comparison, the lowest ET was determined in the M1I8 combination with 314.82 mm in the first year and 247.82 mm in the second year. The highest seed yield was calculated as 1077.02 kg da-1 in the M0I1 combination in the first year and 740.01 kg da-1 in the M1I1 combination in the second year. The highest oil yield was obtained from the M0I1 combination in the first year, at 339.07 kg da-1, and from the M1I10 combination in the second year, at 202.39 kg da-1. While the effects of mulch applications and irrigation treatments on palmitic acid content were not statistically significant, the lowest stearic acid content was observed in the M2I2 combination in the first year and the I1 and I7 irrigation treatments in the second year. The highest oleic acid content was recorded in the M2I7 combination in the first year and the M2I5 combination in the second year. In contrast, the highest linoleic acid content was found in the M1I9 combination in the first year and the M1I7 combination in the second year. Although plastic mulch applications increased yield parameters in the first year, the high cost limited profitability. In the second year of the experiment, economic losses occurred in all treatments due to climatic conditions and low market prices.
Benzer Tezler
- Aspir (carthamus tinctorius L.)'de uygun ekim zamanı, çeşit ve sıra aralığının belirlenmesi
Determination of suitable sowing time, variety and row distance in safflower (carthamus tictorius L.)
YASEMİN SERGEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
ZiraatAnkara ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER KOLSARICI
- Aspir (Carthamus tinctorius L.)'de farklı sıra üzeri mesafelerinin ve yabancı ot mücadelesinin verim ve kalite üzerine etkisi
Effects of different row spacing and weed control methods on the yield and quality of safflower (Carthamus tinctorius L.)
NURİ KUNT
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET AKINERDEM
- Aspir (Carthamus tinctorius L.)'de bitki sıklığının verim ve tohumluk kalitesine etkisi
Effect of plant density on yield and seed quality of safflower (Carthamus tinctorius L.)
İSMAİL ÖZAŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET DEMİR KAYA
- Aspir (Carthamus tinctorius L.)'de tuzluluk stresi üzerine salisilik asidin çimlenme ve erken fide gelişim aşamasındaki etkileri.
Effects of salicylic acid on salinity stress in safflower (Carthamus tinctorius L.) in germination and early seedling development stages
HAKAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatYozgat Bozok ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELGİN COŞGE ŞENKAL
- Humik asit uygulama zamanı ve dozlarının aspir (Carthamus tinctorius L.)`de verim, verim öğeleri ve yağ oranına etkisi
The effect of different application dates and doses of humic acids on yield, yield components and oil ratio of safflower (Carthamus tinstorius L.)
CAN DEVİN İÇEL