Geri Dön

Language reactor otomatik altyazı çevirilerinin kalite değerlendirmesi: Arapça-Türkçe dil çiftinde modern metriklerin başarı grafiği

Quality evaluation of language reactor automatic subtitle translations: Performance analysis of modern metrics for the Arabic-Turkish language pair

PDF İndir

  1. Tez No: 976121
  2. Yazar: YASEMİN YAZAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZER YILMAZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Makine çevirisi, Çeviri, Çeviri analizi, Çeviri bilim, Çeviri teknolojisi, Çeviri yöntemleri, Machine translation, Translation, Translation analysis, Science of translation, Tanslation technologies, Translation methods
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, otomatik çeviri ve web tabanlı dil öğrenme araçları içerisinde sıklıkla kullanılan Language Reactor eklentisi içerisinde yer alan otomatik altyazı çevirilerinin, insan çevirmenlerin çevirileriyle karşılaştırmalı olarak kalite analizini gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Otomatik çeviri teknolojilerinin bireysel çeviri uygulaması ve eğitim alanında sıklıkla kullanılması, bu alandaki çeviri çıktılarının semantik odaklı ve bağlamsal bütünlük açısından değerlendirilmesini önemli kıldığı düşünülmektedir. Mevcut literatürde, Language Reactor eklentisi ve insan çevirisinin karşılaştırmasına dair modern makine çevirisi metrikleri aracılığıyla oluşturulmuş detaylı bir analiz çalışmasına rastlanılmaması, bu çalışmanın çeviribilim alanına katkı sunma potansiyelini artırmaktadır. Çalışma içerisinde hem geleneksel metrikler (BLEU, ROUGE, METEOR) hem de modern metriklerden (BERTScore, LaBSE, COMET) bahsedilmektedir; ancak uygulamalı değerlendirme süreci yalnızca modern metriklerle gerçekleştirilmiştir. Bu tercihin esas amacı, geleneksel metriklerin çoğunlukla tek dilli kalite analizi gerçekleştirmesi, özellikle Arapça gibi morfolojik olarak zengin dillerde yeterli olmaması ve semantik derinliği analiz etmede yetersiz kalmasıdır. Çalışma süresince seçilen görsel-işitsel altyazı cümleleri, insan çevirisi ve Language Reactor çevirisi olmak üzere iki farklı çeviri çıktısı arasında değerlendirilmiş; analiz edilen sonuçlar, Python programlama diliyle Google Colab üzerinden değerlendirilmiştir. Modern metriklerin nihai sonuç skorları çizgi grafikleri ile görselleştirilerek her bir örnek için ayrı bir değerlendirme süreci gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, insan çevirilerinin özellikle kültürel aktarım ve bağlamsal paralellik açısından makine çevirilerine oranla daha yüksek kaliteli skorlar verdiğini göstermektedir. Ayrıca BERTScore, LaBSE ve COMET gibi modern metriklerin, çeviri kalitesini değerlendirme açısından çok boyutlu biçimde analiz kapasitesine sahip olduğu ve bu bağlamda geleneksel metriklerden daha başarılı olduğu görülmüştür.

Özet (Çeviri)

This thesis study aims to conduct a comparative quality analysis of the automatic subtitle translations in the Language Reactor extension, which is frequently used among automatic translation and web-based language learning tools, with human translator outputs. The frequent use of automatic translation technologies in individual translation practices and the field of education makes it important to evaluate the translation outputs in terms of semantic focus and contextual integrity. The absence of a detailed analytical study in the existing literature comparing the Language Reactor extension and human translation through modern machine translation metrics increases the potential contribution of this study to the field of translation studies. The study discusses both traditional metrics (BLEU, ROUGE, METEOR) and modern metrics (BERTScore, LaBSE, COMET); however, the applied evaluation process has been carried out using only modern metrics. The main reason for this preference is that traditional metrics generally perform monolingual quality analysis and are insufficient in morphologically rich languages such as Arabic, especially in analyzing semantic depth. Throughout the study, selected audiovisual subtitle sentences were evaluated between two different translation outputs: human translation and Language Reactor translation. The analyzed results were evaluated through Google Colab using the Python programming language. The final score results of the modern metrics were visualized through line graphs, and a separate evaluation process was carried out for each example. The results show that human translations provide higher quality scores compared to machine translations, especially in terms of cultural transfer and contextual parallelism. Furthermore, modern metrics such as BERTScore, LaBSE, and COMET have been found to have the capacity to analyze translation quality in a multidimensional manner and, in this context, to be more successful than traditional metrics.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    563116

    Analysis of reactivity initiated accidents for ITU TRIGA Mark II research reactor and the development of a new analysis code

    İTÜ TRİGA MARK II reaktöründe reaktivite ile başlatılmış kazaların analizi ve yeni analiz kodunun geliştirilmesi

    MOHAMMAD ALLAF

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Nükleer Mühendislikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Enerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÜNER ÇOLAK

  2. Tez No

    56903

    Long term dynamics power system simulator -prime movor modeling

    Uzun dönem dinamik güç sistemleri simülatörü birincil hareketlendirici modellemesi

    ELŞAN KAHRAMAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1996

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERKMEN İSMET

  3. Tez No

    704969

    Measuring emotion in product-related sounds: Affective rating analysis of onomatopoeic words

    Ürünle ilgili seslerde duygu ölçümü: Ses yansımalı kelimelerde duygusal derece analizi

    METEHAN ONUR ÖLMEZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ LEBLEBİCİ BAŞAR

  4. Tez No

    56710

    Modeling of human error in a university training nuclear reactor

    Bir üniversite eğitim nükleer reaktöründe insan hatalarının modellenmesi

    ADHAM MACKİEH

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    1996

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mühendislik Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CANAN ÇİLİNGİR

  5. Tez No

    752085

    Neutronic investigation of the effect of first wall material composition and thickness on reactor structure performance in a fusion reactor

    Bir füzyon reaktöründe ilk duvar malzeme bileşimi ve kalınlığının reaktör yapı performansına etkisinin nötronik incelenmesi

    MELOOD MOHAMAD OMAR TAJOORE

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    EnerjiKarabük Üniversitesi

    Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HACI MEHMET ŞAHİN

Geri Dön