Geri Dön

Günümüz sanatında eleştirel bir dil olarak demon imgesi

Demon image as a critical language in contemporary art

  1. Tez No: 976225
  2. Yazar: GÖNÜL HANÇAR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER MİNTAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada, Antik Yunan döneminde Tanrı ile insanlar arasında aracılık yapan, iyi ya da kötü olabilen bir varlığı ifade eden daimon kelimesinin, daha sonraları Şeytan'ın ya da İblis'in bir temsili olan demon kavramına dönüşümünün ve gelişiminin sanata nasıl yansıdığı incelenmiştir. Her ne kadar demon sözcüğü Yunanca daimon kelimesinden türemiş olsa da,“demonik düşünce”insanlık tarihi kadar eskidir. İnsan, çevresi ve evren hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı ilk dönemlerde, yaşamını tehdit eden olaylarla karşılaştığında kendini korumak amacıyla etrafındaki canlı ve cansız her oluşumun bir ruha sahip olduğuna inanmıştır. Bazı varlıkları koruyucu tılsım, bazılarını ise zarar verici kötücül ruhlar olarak görmüştür. Araştırmada ulaşılan sonuç şudur: Teolojik Şeytan geleneğinde demon, Şeytan, İblis veya cin hep kötülükle ilişkilendirilmiş; bu kötülüğün Tanrı'dan mı kaynaklandığı, Tanrı'dan bağımsız bir ilke mi olduğu, yoksa Tanrı'nın insanları sınamak için kötülüğe izin verdiği mi tartışma konusu olmuştur. Aydınlanma ve Rönesans ile, özellikle felsefi tartışmalarda, kötülüğün aslında insanın içinde bulunduğu, herkesin kendi kötülük yapma potansiyeliyle yüzleşmesi gerektiği ve özgür iradeyle iyiliği seçme imkânına sahip olduğu fikri öne çıkmıştır. Bu bağlamda, sanatçının da“iyi bir daimon”gibi iyilik ve güzelliğe ulaşmanın yolunu gösteren eserler üretmesinin, insanın içindeki“kötü demon”ile yüzleşmesi açısından önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, demon kavramı Jean Baudrillard'ın Simülakrlar ve Simülasyon eserindeki“simülakr”kavramı ile ilişkilendirilmiştir. Simülakr, günümüz hiper-gerçek dünyasında, gerçeğin yerini alarak ondan daha gerçekmiş gibi görünen olguları ifade eder. Dolayısıyla simülakrlar, günümüzün demonları olarak değerlendirilebilir.

Özet (Çeviri)

This study investigates how the transformation of the word daimon—which in Ancient Greece referred to an intermediary being between gods and humans, capable of both good and evil—into the term demon, later associated with Satan or the Devil, has been reflected in art. Although the term demon derives from the Greek daimon, the notion of“demonic thought”has existed since the earliest stages of humanity. In prehistoric times, when people lacked sufficient knowledge about their environment and the cosmos, they confronted life-threatening events and, in order to protect themselves, came to believe that every living and non-living entity possessed a soul. Some were regarded as protective forces, while others were feared as malevolent spirits. The findings of this research suggest the following: Within theological traditions, the demon—whether understood as Satan, the Devil, or the Jinn—has consistently been linked with evil. Debates have revolved around whether evil originates from God, constitutes an independent principle, or is permitted by God as a test for humankind. During the Enlightenment and the Renaissance, however, philosophical discourse increasingly emphasized that evil resides within humans themselves. Each individual must confront their own potential for wrongdoing, and through free will, choose goodness. In this context, the role of the artist can be seen as analogous to that of a“good daimon,”producing works that guide toward truth and beauty, while enabling us to confront the“evil demon”within. Furthermore, the demon concept is closely related to Jean Baudrillard's theory of simulacra, as articulated in Simulacra and Simulation. Simulacra are representations that not only replace reality but appear more real than reality itself, and may therefore be regarded as the demons of our contemporary age.

Benzer Tezler

  1. Günümüz sanatında postmodernist yaklaşımlar

    The Postmodern aproaches in the contemporary art

    BURCU GÜNAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Güzel SanatlarAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. YILDIZ DOYRAN

  2. Çağdaş sanatta kolektif imgelerin dönüşümü

    Transformation of collective images in contemporary art

    ÖZKAN KÖSE

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Güzel SanatlarHacettepe Üniversitesi

    Resim Ana Sanat Dalı

    PROF. CEBRAİL ÖTGÜN

  3. Günümüz sanatında yazının kullanımı: Ürdün ve Türkiye'den karşılaştırmalı örneklerle

    The use of writing in contemporary art: A comparative study of Jordanian and Turkish examples

    ISLAM OMAR ALLBOUN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Sanat Tarihiİstanbul Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEDA YAVUZ

  4. Sanat eğitimcisi ve ressam Aydın Ayan'ın resimlerine estetik bir yaklaşım

    An aesthetic approach to art teacher and artist Aydin Ayan's painting

    ZÜHAL ARDA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Güzel SanatlarSelçuk Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. MEHMET BAŞBUĞ

  5. Mimarlığı anlama ve yorumlama bağlamında kavramsal bir model

    A Conceptual model for understanding and interpreting architecture

    A. MEHTAP SAĞOCAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMRA AYDINLI