Devletin ödevleri ışığında yaşam hakkı ve işkence yasağı ekseninde etkin soruşturma yükümlülüğü: AİHM-AYMörneği
Effective investigation obligation under the right to life and the prohibition of torture: A comparative analysis of the ECHR-the Turkish Constitutional Court
- Tez No: 976290
- Danışmanlar: PROF. DR. ADİL ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trabzon Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Devletlerin, birey hak ve özgürlüklerine yönelik olarak gerçekleştirmeleri gereken birtakım sorumlulukları mevcuttur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sisteminde ise üye devletlerin sorumlulukları negatif ve pozitif yükümlülükler olmak üzere iki ana başlık altında incelemeye alınmıştır. Negatif yükümlülük kavramı, devletin hak ihlaline sebebiyet verecek hareketlerde bulunmamasını ifade etmektedir. Pozitif yükümlülük kavramı ise kendi içinde iki alt başlığa ayrılmaktadır. Maddi pozitif yükümlülükler üye devletlerin, bireylerin hak ihlallerine karşı korunmasına yönelik adımlar atması ve önlemler almasını ifade eder. Usuli pozitif yükümlülükler ise gerçekleşen hak ihlallerinden dolayı yürütülen soruşturmalara ilişkindir ve çalışmanın konusu olan etkin soruşturma yükümlülüğünü ifade etmektedir. Yaşam hakkı ve işkence yasağı gibi temel haklara ilişkin ihlallerde, maddi gerçeğe ulaşılması ve mağduriyetlerin giderilmesi açısından etkin soruşturma yükümlülüğünün yerine getirilmesi hayati önem taşımaktadır. Etkin bir soruşturmanın varlığından söz edilebilmesi için; soruşturmanın re'sen başlatılması, makul sürede tamamlanması ve makul özenle yürütülmesi, bağımsız ve tarafsız şekilde yürütülmesi, delillerin titizlikle toplanması ve değerlendirilmesi, soruşturmanın mağdurların katılımına imkân tanıması, soruşturmanın etkili olması ve sonuç doğurma kapasitesine sahip bulunması temel şartlar arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi içtihadında Türk yargı makamlarının yürüttüğü soruşturmaların bu yükümlülük çerçevesinde nasıl değerlendirildiği ortaya konulmuş; özellikle uygulamada karşılaşılan yapısal ve pratik sorunlar detaylı biçimde ele alınmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yargı makamlarının etkin soruşturma yükümlülüğünü zedeleyen temel engelleri tespit ederek, bu engellerin ortadan kaldırılmasına yönelik yapısal ve işleyişsel düzeyde çözüm önerilerinin geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
States have a number of obligations with respect to the rights and freedoms of individuals. Within the framework of the European Court of Human Rights (ECtHR), state obligations are divided into two main categories: negative and positive obligations. Negative obligations refer to the state's duty to refrain from actions that may violate human rights. Positive obligations are subdivided into two types: substantive and procedural. Substantive positive obligations require states to take preventive measures to protect individuals from potential violations. Procedural positive obligations, on the other hand, relate to the investigation of alleged violations and correspond to the duty to conduct effective investigations, which is the focus of this study.in cases involving violations of the right to life and the prohibition of torture, fulfilling the obligation to conduct an effective investigation is of vital importance for uncovering the material truth and ensuring redress for victims. In order for an investigation to be deemed effective, it must meet several core requirements: it should be initiated ex officio, completed within a reasonable time, carried out independently and impartially, based on the thorough collection and evaluation of evidence, allow for the participation of the victim or their relatives, appear to be effective in practice, and have the capacity to lead to concrete outcomes. Within this framework, the jurisprudence of the European Court of Human Rights and the Turkish Constitutional Court has been examined to assess how Turkish judicial authorities fulfill this obligation. The analysis reveals a number of structural and practical shortcomings in the implementation of investigative procedures. Based on these findings, it is concluded that identifying the key obstacles undermining the effectiveness of investigations and developing institutional and procedural solutions to address these issues is essential for aligning national practices with the standards set forth under international human rights law.
Benzer Tezler
- İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi çerçevesinde adil yargılanma hakkı
Europen Convention on Human Rigts within the framevork of fair hearing
MURAT ŞENEL
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda istisna rejimi: AB uygulaması çerçevesinde bir inceleme
Restrictions In the Personal Data Protection Law: An analysis within the framework of EU practice
ABDURRAHİM CENK KONUKPAY
Doktora
Türkçe
2025
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMİRHAN BURAK ÇELİK
- T.C. Hükümetlerinin çalışma hayatına ilişkin politikalarının mukayeseli analizi (1983-1998)
The Analyse of compare politics about labour life of Turkish Republic Government
FUNDA AKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYÜP BEDİR
- Yargı kararları ışığında anonim ve limited şirketlerde kanuni temsilcilerin vergisel sorumluluğu
Tax liability of legal representatives in joint stock and limited company of jurisdictional decisions
ÖMER ALPER KÖROĞLU
- Devletin temel amaç ve ödevleri ışığında öznel gelişme hakkı (1982 Anayasası M. 5)
Lighting states fundemental aim and obligations right to subjective development(Constitution of 1982 M. 5)
BETÜL ASLAN