Süleymân b. Necâh'ın hayatı ve Muhtasaru't-tebyîn li hicâi't-tenzîl isimli eserinin kıraat ilmi açısından tahlili
The life of Suleyman b. Necah and the analysis of his work named Muhtasaru't-tebyin li hicai't-tenzil in terms of recital qira'a
- Tez No: 976376
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SAĞLAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Mushaf, İlmü'l-Kıraat, İlmü'l-Kıraat
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Endülüslü âlim Süleymân b. Necâh ve onun Muhtasaru't-tebyîn li hicâi't-tenzîl isimli eserini kıraat ilmi açısından konu edinmektedir. Hz. Osman döneminde çoğaltılıp mushaflar halinde farklı şehirlere gönderilen Kur'an nüshaları Mesâhifi Osmâniyye olarak adlandırılmıştır. Osman mushaflarının imlâ yapısı yeni yazılacak mushaflar için kaynak kabul edildiğinden ilerleyen dönemlerde bu mushafların imlâ yapısını konu edinen eserler kaleme alınmıştır. Ayrıca kıraatlerin sıhhat şartlarından birisi olarak Mesâhifi Osmâniyye'nin imlâsına uygunluk şartı aranması ve kıraat ilmi altında resmu'l-mushaf isimli yeni bir ilmî disiplinin oluşması Osman mushaflarının imlâsının önemini göstermektedir. İlk dönemlerden itibaren konu ile ilgili doğuda ve batıda pek çok eser kaleme alınmış ancak bu eserlerin hepsi günümüze ulaşmamıştır. Günümüze ulaşan eserler ise sınırlı sayıda olduğundan bu eserlerin geniş ve kapsamlı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmamıza konu olan Muhtasaru't-tebyîn isimli eser hem hacimli olması hem de müellifinin Ebû Amr ed-Dânî'nin talebesi olması nedeniyle ayrıca bir öneme sahiptir. Nitekim Dânî, kıraat tarihinde önemli bir yer tutmuş ve resmu'l-mushafa dair elimize ulaşan ilk kaynaklar arasında gösterilen el-Mukni' adlı eserini kaleme almıştır. Bu nedenle çalışmamızın ilk bölümünde müellifin Endülüs kökenli olmasından dolayı yaşadığı dönemle ilgili siyasi ve toplumsal yaşama dair bilgileri bir başlıkla resmetmeye çalıştık. Çalışmanın gayesi Muhtasaru't-tebyîn isimli eseri bir yandan Kur'an ilimleri cihetinde incelemek bir yandan da resmu'l-mushafa dair ayırt edici yönlerini açığa çıkartmaktır. Öte yandan el-Mukni' isimli eserle olan benzerliklerini ve farklılaştıkları hususları ortaya koymaktır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the Andalusian scholar Sulayman b. Najāh and his work entitled Muhtasar al-tabyīn li ḥijā'i al-tanzīl. Since the Qur'an was reproduced and sent to different cities in mushafs during the reign of Prophet 'Uthman, these mushafs were called Masāhifi Osmāniyya. Since the spelling structure of the 'Uthman mushafs was considered as a source for the new mushafs to be written, works on the spelling structure of these mushafs were written in the following periods. In addition, the requirement of conformity to the spelling of the Masāhifi Osmāniyya as one of the conditions for the authenticity of the qiraat and the formation of a new scientific discipline called resmu'l-mushaf under the science of qiraat shows the importance of the spelling of the 'Uthman mushafs. Since the early periods, many works on the subject have been written in the east and west, but not all of these works have survived to the present day. Since the works that have reached us are limited in number, it is necessary to examine these works in a broad and comprehensive manner. In this context, the work titled Muhtasar al-tabyīn, which is the subject of our study, has a special importance both because it is voluminous and because its author was a student of Abū 'Amr al-Dānī. As a matter of fact, al-Dānī held an important place in the history of Qiraat and wrote al-Muqni', which is one of the first sources on resmu'l-mushaf. For this reason, in the first chapters of our study, we tried to explain the social factors that emerged while conveying information about the author's life and the period in which he lived due to his Andalusian origin. The main purpose of our study is to examine the work titled Muhtasar al-tabyîn both in terms of Qur'anic sciences and to reveal its distinctive aspects regarding resmu'l-mushaf. On the other hand, to reveal its similarities and differences with al-Muqni'.
Benzer Tezler
- Kara Vâiz'in mevlid'i (Metin-İnceleme)
The mawlid of qara waiz (Text-Examination)
RABİA DOĞRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM HAKSEVER
- Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'n-Necat (Mevlid-i Şerif) adlı eserindeki hadis dayanakları ve değerlendirilmesi
The hadith abutments and evaluation of Süleyman Çelebi's Mevlid which known as“Vesiletü'n-Necat”
HALİL ŞİRİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF AÇIKEL
- Yahyâ bin Bahşi: Mevlid-i Nebî (İnceleme-metin)
Yahyâ bin Bahşi: Mevlid-i Nebî (Review-text)
DUYGU OK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. ALİ İHSAN ÖBEK
- Bülğatü'l-Muhtâc Li-Ma'rifeti Menâsiki'l-Hâcc isimli eserin tahkiki
The conceptual guidence of the pilgrim rituels for who need
MOHAMAD HOURIA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hukukİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KAYA
- Mevlid geleneği zemininde Diyarbakırlı Tayyar-Zâde İbrahim Re'fet“Mevlid”i ile Süleyman Çelebi“Mevlid”inin şekil ve muhteva mukayesesi
The comparison of Tayyar-Zade İbrahim Re'fet's“Mevlid”and Süleyman Çelebi's“Mevlid”in terms of form and content on the ground of“mevlid”tradition
HACER BOZYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYDIN KIRMAN