Otonom araçlar ve yapay zekânın hukuki sorumlulukesasları kapsamında karşılaştırmalı analizi
A comparative study on the legal liability framework ofautonomous vehicles and artificial intelligence
- Tez No: 976421
- Danışmanlar: PROF. DR. MESUT HAKKI CAŞIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Otonom araçlar, Autonomous vehicles
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) ve otonom araçların (OA) hukuki sorumluluk esaslarını Türk, Avrupa Birliği (AB) ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) hukukları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmada öncelikle Türk hukukunda YZ ve OA kaynaklı zararların hangi mevcut yasal düzenlemelere dayanarak değerlendirildiği ve bunların hangi açılardan yetersiz olduğu ele alınmıştır. Türk hukukunda YZ ve OA'ların hukuki kişiliğe sahip olmaması nedeniyle doğrudan sorumluluklarının bulunmadığı, sorumluluğun esasen üretici, yazılımcı, işleten veya kullanıcı gibi insan aktörlere atfedildiği tespit edilmiştir. AB hukukunda AI Act ve Robotik Raporu gibi düzenleyici girişimlerin, yüksek riskli YZ uygulamalarını kapsayan çözüm arayışları sunduğu; ABD hukukunda ise dava bazlı çözümler ve eyaletler arası farklılıkların öne çıktığı gözlemlenmiştir. Çalışmanın bulguları, algoritmik süreçlerin öngörülemezliği, nedensellik bağı kurma güçlükleri ve etik temelli hukuki belirsizlikler nedeniyle mevcut sorumluluk rejimlerinin yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu kapsamda Türk hukukunda özel yasal düzenlemelerin yapılması, ürün ve tehlike sorumluluğu rejimlerinin güçlendirilmesi ve çok paydaşlı bir hukuk reform sürecinin başlatılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the legal liability principles governing artificial intelligence (AI) and autonomous vehicles (AVs) within the frameworks of Turkish, European Union (EU), and United States (US) law through a comparative analysis. The study first investigates which existing legal frameworks are applied to AI- and AV-related damages under Turkish law and identifies their insufficiencies. It finds that, as AI and AVs lack legal personhood in Turkish law, liability is primarily attributed to human actors such as manufacturers, programmers, operators, or users. In contrast, the EU's regulatory initiatives, such as the AI Act and the Robotics Report, offer structured solutions addressing high-risk AI applications, while the US relies mainly on case-based solutions and state-level differences. The findings reveal that current liability regimes are inadequate due to the unpredictability of algorithmic processes, challenges in establishing causality, and ethical legal uncertainties. Based on these observations, the study recommends that Turkish law introduce specific regulations, strengthen product and strict liability regimes, and initiate a joint legal reform process.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ kullanımından kaynaklanan sözleşme dışı hukuki sorumluluk
Non-contractual civil liability arising from the use of artificial intelligence
YÜCEL ARSLAN
- Türk hukukunda yapay zekânın haksız fiil sorumluluğu bağlamında otonom araçların işletilmesinden doğan zararlardan sorumluluk
Liability for damages arising from the operation of autonomous vehicles in the context of tort liability of artificial intelligence in Turkish law
RACİ ÇETİN YÜKSEKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERAFETTİN EKİCİ
- Otonom taşıtlarda sigorta
Insurance of autonomous vehicles
İBRAHİM YAŞAR GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SigortacılıkAkdeniz ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA CENKCİ
- How to govern military ai: On the global governance of artificial intelligence from an international security perspective
Askeri yapay zeka nasıl yönetilmeli: Uluslararası güvenlik perspektifinden yapay zekanın küresel yönetimi
ONUR TÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. EMİNE ASLI ÇALKIVİK
- Yapay zekâ sistemleri bakımından ürün sorumluluğuna uygulanacak hukuk
Applicable law on product liability with respect to artificial intelligence systems
ASLIHAN ÇOBAN