Deprem risk algısı ve hazırlığına yönelik bir analiz: İzmir ve Samsun örnekleri
An analysis of earthquake risk perception and preparedness: The cases of İzmir and Samsun
- Tez No: 976785
- Danışmanlar: PROF. DR. İSTEM KÖYMEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Afet Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de en fazla can kaybı ve maddi hasara yol açan doğa kaynaklı afetler depremler olup, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri bu durumun somut bir örneğini teşkil etmektedir. Deprem riskinin azaltılmasında bireysel deprem hazırlığının kritik bir öneme sahip olduğu dikkate alındığında, deprem hazırlığını etkileyen faktörler başta olmak üzere, bu faktörler arasında en önemli yordayıcı olarak kabul edilen deprem risk algısını etkileyen faktörlerin sistematik bir şekilde incelenmesi büyük bir gerekliliktir. Bu çalışmada, katılımcıların kontrol odağı, deprem risk algısı ve hazırlık düzeyleri incelenmiş; deprem risk algısı ve deprem hazırlık değişkenlerinin çeşitli kategorik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve yordayıcı etkileri analiz edilmiştir. Araştırmanın amaçları doğrultusunda belirlenen araştırma sorularının test edilmesi amacıyla, İzmir ve Samsun illerindeki İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri ile İtfaiye Daire Başkanlıklarında görev yapan 600 katılımcıdan anket yöntemiyle veri toplanmış ve bu veriler, SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada, alanında uzman katılımcıların çoğunluğunun içsel kontrol odağına sahip olduğu ve yüksek deprem risk algısı sergilediği ve yine önemli bir kısmının depreme karşı hazırlıklı olduğu görülmüştür. İzmir ve Samsun'da görev yapan katılımcıların hazırlık düzeyleri benzer bulunurken, İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri personelinin, İtfaiye Daire Başkanlıkları personeline kıyasla tüm hazırlık boyutlarında daha yüksek seviyede hazırlıklı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, deprem hazırlık durumunun kontrol odağı ve deprem risk algısı başta olmak üzere çeşitli değişkenlere göre; deprem risk algısının ise kontrol odağı başta olmak üzere çeşitli değişkenlere göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, lojistik regresyon analizi de kullanılarak hem deprem hazırlık düzeyine hem de deprem risk algısına ilişkin iki ayrı model oluşturulmuş; bu modeller aracılığıyla her iki bağımlı değişken üzerinde etkili olan yordayıcı faktörler ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Natural disasters that cause the highest number of casualties and the greatest economic losses in Turkey are earthquakes. The earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, constitute a concrete and recent example of this reality. Individual earthquake preparedness plays a critical role in reducing earthquake risk. Therefore, it is essential to systematically examine the factors influencing earthquake preparedness, as well as those affecting earthquake risk perception, which is considered the most significant predictor among these factors in the literature. In this study, participants' locus of control, earthquake risk perception, and preparedness levels were examined; additionally, whether the variables of earthquake risk perception and earthquake preparedness differ according to various categorical factors and their predictive effects were analyzed. In accordance with the objectives of this study, data were collected through a survey method from 600 participants working in the Provincial Disaster and Emergency Management Directorates and Fire Department Directorates in İzmir and Samsun. These data were then analyzed using the SPSS 22.0 software. In the study, it was observed that the majority of the participants who were experts in their field had an internal locus of control and exhibited a high earthquake risk perception, and a significant portion of them were prepared for an earthquake. While the preparation levels of the participants living in İzmir and Samsun were found to be similar, it was determined that the personnel of Provincial Disaster and Emergency Directorates were more prepared in all preparation dimensions compared to the personnel of the Fire Departments. The study found that earthquake preparedness differed significantly according to various variables, primarily locus of control and earthquake risk perception. Similarly, earthquake risk perception varied significantly based on several factors, with locus of control being a key determinant. Additionally, two separate models for both earthquake preparedness and earthquake risk perception were created by using logistic regression analysis. Through these models, the predictor factors that are effective on both dependent variables were revealed.
Benzer Tezler
- Düzce kentinde risk algısının yer bağlılığı ile ilişkisi
The relationship between risk perception and place attachment in Düzce city
İPEK GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Peyzaj MimarlığıDüzce ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF KUTAY KARAÇOR
- Vibrating with the Anatolian Tectonic Plate: Embodied experiences of Istanbul's future earthquake
Anadolu Tektonik Levhası ile titreşmek: İstanbul'da beklenen depremin bedensel deneyimleri
DORUK BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. E. ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
DR. ROBERT O. BEAHRS
- Afet risk algısının afetlerde hazırlık sürecindeki rolü
The role of disaster risk perception in disaster preparedness
İBRAHİM KIYMIŞ
Doktora
Türkçe
2022
Kamu YönetimiGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFŞİN AHMET KAYA
- Risk toplumu kuramı bağlamında beklenen İstanbul depremi ve toplumun deprem algısı
Risk society theory in the context of anticipated Istanbul earthquake and the earthquake perception of the society
BEYZANUR OLGUN
- Toplumun afet risk algısı ve afete hazırlıklı olma durumu: Bingöl örneği
Disaster risk perception and disaster preparedness of the society: Bingöl example
PINAR İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiBingöl ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ DEMİREL