Çalışanların psikolojik güvenlik algıları ile prososyal ve proaktif güvenlik davranışları sergileme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between employees' psychological security perceptions and their prosocial and proactive security behaviors
- Tez No: 976907
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PINAR BAYKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Prososyal ve Proaktif Güvenlik Davranışları Ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlanması ve çalışanların psikolojik güvenlik algıları ile prososyal ve proaktif güvenlik davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışma, ölçek uyarlama ve ilişkisel tarama modelini birleştiren nicel bir araştırma deseni ile yürütülmüştür. Araştırma iki aşamalı bir süreçten oluşmaktadır. Ölçek uyarlama aşamasında, orijinal ölçek ileri çeviri, sentezleme ve geriye çeviri teknikleriyle Türkçeye uyarlanmış; alan uzmanlarının görüşleri alınarak içerik geçerliği sağlanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Ölçek uyarlama sürecinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Ölçek uyarlama aşamasında 418 katılımcı (Kadın %43,06, Erkek yer alırken, ilişkisel tarama aşamasında bir çağrı merkezinde çalışan 551 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Prososyal ve proaktif güvenliğine dair bulgular, ölçeğin üç faktörlü yapısının (Güvenlik İhbarı, Güvenlik Sesi, Güvenlik Girişimi) toplam varyansın %69,1'ini açıkladığını göstermektedir. Cronbach alfa katsayıları 0.808 ile 0.865 arasında değişmiş, bu da ölçeğin yüksek güvenirliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. Psikolojik güvenlik düzeyi açısından en yüksek ortalama Güvenlik İhbarı), en düşük ortalama ise Güvenlik Girişimi boyutunda bulunmuştur. Demografik değişkenlere göre güvenlik davranışlarında anlamlı farklılıklar büyük ölçüde gözlenmemiştir. Korelasyon analizleri, psikolojik güvenlik algısı ile prososyal ve proaktif güvenlik güvenlik davranışları arasında orta-yüksek düzeyde anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Prososyal ve Proaktif Güvenlik Davranışları Ölçeğinin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, psikolojik güvenlik algısının artırılmasının çalışanların prososyal ve proaktif güvenlik davranışlarını güçlendirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları, güvenlik kültürünün geliştirilmesinde eğitim programları, açık iletişim ortamları ve yönetim desteğinin önemli hale gelmesinde kritik önem taşıdığını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to adapt the Prosocial and Proactive Safety Behaviors Scale to Turkish culture and to examine the relationships between employees' perceptions of psychological safety and their prosocial and proactive safety behaviors. The study was conducted using a quantitative research design that combines scale adaptation and a correlational survey model. The research consists of a two-stage process. In the scale adaptation phase, the original scale was adapted into Turkish using forward translation, synthesis, and back-translation techniques; content validity was ensured by consulting with field experts. The psychometric properties of the scale were tested through a pilot application (n=30). In the correlational survey phase, the adapted scale was applied to 551 employees selected from different sectors, and the relationships between psychological safety perception and prosocial and proactive safety behaviors were analyzed. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Spearman correlation analysis were used in the analysis of the data. Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were performed during the scale adaptation process. In the scale adaptation phase, 418 participants (43.06% female, 55.94% male) were included, while in the correlational survey phase, 551 call center employees were included in the study. Findings related to prosocial and proactive safety indicate that the scale's three-factor structure (Safety Reporting, Safety Voice, Safety Initiative) explains 69.1% of the total variance. Cronbach's alpha coefficients ranged from 0.808 to 0.865, indicating that the scale has high reliability. The highest average was found in the Security Reporting dimension, while the lowest average was found in the Security Initiative dimension in terms of psychological security level. No significant differences in security behaviors were observed based on demographic variables. Correlation analyses revealed moderate to high levels of significant positive relationships between psychological security perception and prosocial and proactive security behaviors. In conclusion, the Turkish version of the Prosocial and Proactive Security Behaviors Scale was found to be a valid and reliable measurement tool. Additionally, it was concluded that increasing psychological safety perception strengthens employees' prosocial and proactive safety behaviors. The research findings emphasize the critical importance of training programs, open communication environments, and management support in developing a safety culture.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarında psikolojik sermaye algıları ile sağlıkta şiddete karşı güven ve güvenlik düzeyi arasındaki ilişki: Acil servis çalışanları üzerine bir araştırma
The relationship between psychological capital perceptions and the level of trust and security against health violence in health workers: A research on emergency service workers
NESRİN ÖZKAN ERASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiSakarya ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜN ÜNAL
- Örgütsel adalet ve yönetici desteği ile ihbarcılık (Whistleblowing) arasındaki ilişkide psikolojik güvenliğin aracılık rolü
The mediating role of psychological safety in the relationship between organizational justice and supervisor support and whistleblowing
SUNA KÖSE
- Liderlik tarzlarının örgütsel muhalefet ve psikolojik güvenlik üzerine etkisi: Çağrı merkezi çalışanları üzerine bir çalışma
The effect of leadership styles on organizational opposition and psychological security: A study on call center employees
HASRET PARSAK
- Üretkenlik karşıtı iş davranışları ve örgütsel politika algısı arasındaki ilişkide psikolojik güvenlik algısının aracı rolü
The mediating role of psychological security perception in the relationship between anti-productive work behaviors and perceptions of organizational policy
AYBANU ŞÜHEDA UZUNAY
- Toksik liderlik algısı ile işten ayrılma niyeti ve genel sağlık durumu ilişkisinde kişilik özelliklerinin rolü
The role of personality traits in employees' perception on toxic leadership in relationship with the intention to leave and general health status
TUNÇ BİÇER
Doktora
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL GÖK