Sınıf öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma için eğitimde öz yeterlik inançlarının incelenmesi
Examining primary school teachers' self-efficacy beliefs in education for sustainable development
- Tez No: 976957
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BİRGÜL ÇAKIR YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, Malandrakis et al. (2019) tarafından geliştirilen“Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitimde Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği”nin Türkçeye uyarlanması ve ölçeğin psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesidir. Ayrıca Türkiye'de görev yapan sınıf öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik öz yeterlik inançları, algılanan alan bilgisi (AAB) ve algılanan pedagojik alan bilgisi (APAB) düzeylerinin belirlenmesi; bu değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının ve aralarındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ağrı, Bingöl ve Van illeri ile bu illere bağlı ilçelerde görev yapan toplam 1012 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu ile Türkçeye uyarlanan Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitimde Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile, iç tutarlılığa dayalı güvenirliği ise Cronbach's alpha katsayıları aracılığıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur. Yürütülen korelasyon analizleri, öğretmenlerin öz yeterlik inançları, AAB ve APAB düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermiştir. Öz yeterliğin“eylem”alt boyutu ile AAB arasında yüksek düzeyde pozitif bir ilişki gözlenirken, diğer alt boyutlarla ilişkiler orta düzeydedir. Cinsiyete göre yalnızca öz yeterlik düzeyinde anlamlı bir farklılık bulunmuş, erkek öğretmenlerin puanları daha yüksek olmakla birlikte bu farkın etki büyüklüğü düşük düzeyde kalmıştır. AAB ve APAB düzeyleri cinsiyet açısından anlamlı farklılık göstermemiştir. Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitim (SKE) dersini almış olan öğretmenler, bu dersi almayanlara kıyasla öz yeterlik ve APAB düzeylerinde anlamlı olarak daha yüksek puanlar almıştır. AAB düzeyinde ise anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Benzer şekilde, lisansüstü eğitim almış öğretmenlerin, lisans mezunlarına göre öz yeterlik, AAB ve APAB düzeylerinde anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip oldukları bulunmuştur. Ancak bu farklılıkların etki büyüklükleri genel olarak küçük düzeydedir. Mesleki deneyim süresi dikkate alındığında ise yalnızca AAB düzeyinde anlamlı bir fark belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, sürdürülebilir kalkınma eğitimi bağlamında öğretmen yeterliklerinin geliştirilmesi için hizmet içi eğitimlerin ve akademik gelişim olanaklarının artırılmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to adapt the“Teacher Self-Efficacy for Education for Sustainable Development (ESD) Scale,”originally developed by Malandrakis et al.(2019), into Turkish and to examine its psychometric properties. Additionally, the study aims to determine the levels of self-efficacy beliefs, perceived content knowledge (PCK), and perceived pedagogical content knowledge (PPCK) of primary school teachers in Turkey regarding sustainable development. It also investigates whether these variables differ according to demographic characteristics and explores the relationships among them. The sample of the study consists of 1,012 primary school teachers working in the provinces of Ağrı, Bingöl, and Van and their respective districts, selected through a convenient sampling method. Data were collected using a Demographic Information Form and the Turkish version of the ESD Teacher Self-Efficacy Scale. The scale's construct validity was examined through confirmatory factor analysis (CFA), and its internal consistency-based reliability was assessed using Cronbach's alpha coefficients. The findings indicated that the scale is a valid and reliable tool for measuring teachers' self-efficacy beliefs and pedagogical content knowledge related to ESD. Correlation analyses revealed significant and positive relationships among self-efficacy, PCK, and PPCK. A strong positive correlation was found specifically between the“action”sub-dimension of self-efficacy and PCK, while moderate positive correlations were observed with the other sub-dimensions. A significant gender-based difference was found only in self-efficacy levels, with male teachers scoring slightly higher; however, the effect size was small. No significant gender differences were found in PCK and PPCK levels. Teachers who had taken an ESD course demonstrated significantly higher self-efficacy and PPCK levels than those who had not, though no significant difference was found in PCK. Similarly, teachers with postgraduate education scored significantly higher in all dimensions compared to those with only undergraduate degrees; however, the effect sizes were generally small. Years of professional experience yielded significant differences only in PCK levels. These findings highlight the importance of in-service training and academic development opportunities aimed at enhancing teacher competencies in the context of education for sustainable development.
Benzer Tezler
- Sınıf öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma için eğitime yönelik öz-yeterlik inançlarının ve görüşlerinin belirlenmesi
Determination of classroom teachers' self-efficacy beliefs and views on education for sustainable development
ABDURRAHMAN GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA UĞRAŞ
- Birleşmiş Milletler eşitsizliklerin azaltılması hedefine yönelik öğretmen eğitimi programının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Designing and evaluation the teacher education program for the United Nations' goal of reducing inequalities
CANDAN ÖZER
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Programları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BIKMAZ
- Sürdürülebilir kalkınma için çevre eğitimi olarak webquest uygulaması: Fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
Webquest application as environmental education for sustainable development: Analysis of the view of the science teachers' opinions
BURHAN IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SÜRMELİ
- Sınıf öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Studying the views of primary education teachers on social gender equality
PINAR DENİZ SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURMUŞ EKİZ
- Disiplinlerüstü çevre eğitim programının ortaokul öğrencilerinin çevre bilincine etkisi
The effect of transdisciplinary environmental education program on environmental awareness of secondary school students
GİZEM ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN YILMAZ