Balıkesir ili Edremit ilçe merkezindeki Osmanlı ve erken cumhuriyet dönemi mezar taşları
Ottoman and early republican period tombstones in the town center of Edremit, Balıkesir province
- Tez No: 977130
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ALİ BAYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Balıkesir-Edremit, Türk hat sanatı, Balıkesir-Edremit, Turkish handwriting art
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türklerde mezar kültürünün tam olarak ne zaman ortaya çıktığı bilinmemekle birlikte, Orta Asya'da görülen ilk Türk mezarları ve mezar taşı anıtları, tarihsel süreç içinde gelişimini sürdürmüştür. Özellikle Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte mezar taşı geleneğinde önemli bir kırılma yaşanmış, bu dönemin ardından taşa insan şekli verme geleneği terk edilerek, yerine kufi karakterlerle yazılmış kitabeler kullanılmaya başlanmıştır. Anadolu'nun Türkleşmesiyle birlikte gelişimini sürdüren mezar taşı geleneği Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerine ait en güzel örnekleriyle günümüze kadar ulaşmıştır. Osmanlı mezar taşı geleneğinde önemli bir yer tutan Balıkesir, özellikle Edremit ilçesiyle ön plana çıkmaktadır. Çalışmamızın kapsamını oluşturan Edremit ilçe merkezindeki Ağa Camii Haziresi, Kurşunlu Camii Haziresi, Pazarlık Camii Haziresi ve Edremit Merkez Kabristanlığında toplam 146 adet mezar taşı tespit edilmiştir. Ele alınan bu mezar taşları, form, başlık tipi ve tezyinat bakımından incelenmiş ve güncel durumları da yerinde gözlemlenerek belgelendirilmiştir. Edremit ilçe tarihini ve kültürünü ön plana çıkaran bu örnekler ayrı ayrı form, başlık tipi, tezyinat, yazı tipi ve kitabe içeriği açısından sanat tarihi disiplini kapsamında bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Çalışmada Edremit ilçe tarihine ait kültürel değerlerin önemi vurgulanmış ve söz konusu mezar taşlarının sanat tarihi bilimine katkı sağlaması hedeflenmiştir. Böylelikle gelecekte yapılacak olan bu alandaki araştırmalara kaynak ve referans olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Although the exact origins of the burial culture among the Turks are unknown, the earliest Turkish graves and tombstone monuments seen in Central Asia continued to evolve throughout history. A major transformation occurred with the Turks' adoption of Islam; from this period onward, they abandoned the tradition of carving human figures into stone and instead began inscribing epitaphs using Kufic script. The tombstone tradition, which continued to develop after the Turks' arrival in Anatolia, reached its finest expressions during the Seljuk, Beylik, and Ottoman periods. Balıkesir holds an important place in the Ottoman tombstone tradition, particularly standing out with its Edremit district. Within the scope of our study, a total of 146 tombstones were identified in the Ağa Mosque Cemetery, Kurşunlu Mosque Cemetery, Pazarlık Mosque Cemetery, and the Edremit Central Cemetery in the Edremit district center, The examined tombstones were analyzed in terms of form, headstone type, and ornamentation, and their current conditions were also observed and documented on site. These examples, which highlight the history and culture of the Edremit district, were evaluated separataly within the discipline of art history in terms of form, headstone type, ornamentation, script type, and inscription content. As a result, the importance of the cultural values belonging to the history of the Edremit district has been emphasized, and it is aimed that the aforementioned tombstones will contribute to the science of art history. This study is expected to serve as a source and reference for future research in this field.
Benzer Tezler
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- Balıkesir tavukçuluk işletmelerinin yapısal özellikleri üzerinde bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MEHMET TOSUN
- Balıkesir ovasının ve yakın çevresinin jeomorfolojisi ile uygulamalı jeomorfolojisi
Başlık çevirisi yok
AYHAN ÖZOĞUL
