Kıraat ilminin kaynaklarının değerlendirilmesi ve tasnifi
Analysis and classification of the sources of the science of al-Qira'at
- Tez No: 977283
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HUSSAM ANIS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kıraat, Kıraat İlminin Kaynakları, Ferşiyyât, Usûl, İmâle, Büyük İdğâm, Qiraʾat, Sources of the Science of Qiraʾat, Farshiyyat, Usul, Imala, Major Idgham
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kıraat İlminin Kaynaklarının Değerlendirlmesi ve Tasnifi adlı bu tez, Allah Teâlâ'nın kitabıyla ilgili ilimlerden biri olan kıraat ilminin kaynaklarını ele almakta; on kıraat-i aşere-i mütevâtire'yi nakleden teliflerin, bu ilmin tedvininin başlangıcından Ebû Muhammed el-Kasım b. Firre eş-Şâtıbî (ö. 590/1194) dönemine kadar nasıl geliştiğini incelemektedir. Bu kaynaklar arasında, İmam İbnü'l-Cezerî'nin en-Neşr fi'l-Kırâʾâti'l-ʿAşr adlı eserinde temel aldığı kaynaklar da yer almaktadır. Araştırmada, betimleyici-tarayıcı yöntem esas alınarak hem basılmış hem de yazma hâlinde bulunan eserler tanıtılmış; kaybolmuş eserlere de işaret edilmiştir. Her bir eser, müellifi, konusu ve içeriğindeki yöntem hakkında özet bilgi verilerek tanıtılmıştır. Bu çalışma, araştırmacıların söz konusu kaynaklara kolaylıkla ulaşabilmesini sağlamak amacıyla yapılmıştır. Ayrıca kıraat ilminin kaynakları mümkün mertebe eksiksiz şekilde toplanmış ve müelliflerinin vefat tarihine göre kronolojik olarak sıralanmıştır. Zamanla bu alandaki pek çok değerli çalışma ya unutulmuş ya da kaybolmuş, kimisi yazma hâlde raflarda yazarına dahi ulaşılamadan terkedilmiş, kimisi ise gasp edilerek kapalı kütüphanelerde saklanmıştır. Bu durum, İslami araştırma merkezleri ve kurumlarının bu eserleri yeniden gün yüzüne çıkarmaya, tahrif olmuş nüshaları düzeltmeye ve hasar görenleri onarmaya yönelik çalışmalar yapmasının önemini açıkça ortaya koymaktadır. Çünkü bu miras, en başta ümmetin kendisine ait olan bir değerdir.
Özet (Çeviri)
This study explores the sources of Qur'anic Qiraʾat (readings), through which this discipline became established as one of the sciences related to the Book of Allah, the Almighty. It traces the primary works that documented the ten mutawatir readings, from the beginnings of authorship in this field up to the era of Abu Muhammad al-Qasim ibn Firrah al-Shatibī. Among these sources are those upon which Ibn al-Jazarī relied in his foundational work al-Nashr fī al-Qiraʾat al-ʿAshr. The research adopts a descriptive and inductive methodology, introducing printed and manuscript works, as well as referencing lost sources. Each book is presented with a descriptive overview, including information on its author, subject, and methodological features, in order to facilitate access for researchers. An effort has been made to compile these sources as comprehensively as possible and to arrange them chronologically according to the death dates of their authors. Many significant works in this field and others have been lost over time or remain forgotten in manuscript collections—either unidentified or inaccessible due to restricted libraries or neglect. This underscores the urgent need for Islamic academic institutions and research centers to support the preservation, restoration, and publication of such heritage. After all, this legacy rightfully belongs to the Muslim Ummah.
Benzer Tezler
- El-Herarî'nin Hadâiku'r-Ravhi ve'r-Rayhân fî Ravâbî Ulûmi'l-Kur'ân'ında kırâat tahlilleri (İsrâ ve Kehf Sûreleri örneği)
Analyses of qiraat in“Hadâiku'r-Ravhi ve'r-Rayhân fî Ravâbî Ulûmi'l-Qur'an”of Hararî (Examples of İsrâ and Kahf Sûrahs)
MUHAMMED ASIM ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA KAZIM YILMAZ
- مشكل القراءات العشر وتوجيهه في كتاب النشر للإمام ابن الجزري سور الطوال نموذجا
Muşkilu el-Kıraati'l-Aşr ve Tevcîhuhû fî Kitabi en-Neşr li'l-İmam b. el-Cezerî es-Suver et-Tıvâl Numûzecen
TAKVA SAİTOĞLU
Doktora
Arapça
2025
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ATİLLA AKDEMİR
- Ebu'l- Leys es-Semerkandî'nin Bahru'l – Ulûm" adlı tefsirinde kırâatlere yaklaşımı: Nisâ ve Ahzâb sûreleri örnekliğinde
Semarkandi's approach to qiraats in the explanation of Bahru'l- Ulum: on the example of Surah Nisâ and Surah Ahzâb
REŞİT BİLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinŞırnak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYKUT KAYA
- Ebû Bekir el-Berzencî'nin Mütecella't-Tefâsîr'inde kıraat
Qur'anic recitations (qira'at) in Abū Bakr al-Barzanji's Mutajalla't Tafāsīr
ALİ TURAN
- Ebü'l-Alâ el-Hemedânî'nin (Ö.569/1173) Ğâyetü'l-İhtisâr adlı eserinde yer alan kıraat vecihlerinin tefsîr ilmi açısından değerlendirilmesi
An evaluation of the recitation aspects in Hamadani's work titled“Ğâyetü'l-İhtisar”from the perspevtive of the science of exegesis
NAİM AVAN
Doktora
Türkçe
2023
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN UĞUR