6005 serisi alüminyum alaşımlarında farklı sıcaklıklarda yapılan yaşlandırma işleminin malzemenin mikroyapısına ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of aging treatment at different temperatures on the microstructure and mechanical properties of 6005 series aluminum alloys
- Tez No: 977285
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN YAKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, ekstrüzyon yöntemi ile üretilip iki farklı soğutma yöntemi (kendiliğinden soğutma ve fanlı/sprey su ile soğutma) uygulanan AA6005 alüminyum alaşımında, farklı sıcaklık ve sürelerde yapılan yaşlandırma işlemlerinin mikroyapı ve mekanik özelliklere etkisi araştırılmıştır. İlk olarak sanayide biyet olarak adlandırılan alüminyum kütüklerin döküm işlemi yapılmıştır Biyetler yarı sürekli döküm yöntemiyle 178 mm çapında, 7 m boyunda üretilmiş olup homojenizasyon işlemi uygulanmış ve üretime uygun ölçülerde kesilmiştir. Ekstrüzyona girmeden önce biyetler çalışma sıcaklığına kadar ısıtılmıştır. Ekstrüzyon sonrası 4 mm kalınlığında lama profil üretilmiştir. Profillerin bir kısmı kendiliğinden, bir kısmı fan ve sprey su ile soğutulmuştur. Ekstrüzyon sonrası 7000 mm boyunda elde edilen profiller gerilerek 3000 mm'ye, ardından yaşlandırma için 500 mm'ye kesilmiştir. Numuneler, soğuma türüne göre işaretlenmiştir. 165°C, 180°C, 210°C, 230°C'de 1–10 saat arası suni yaşlandırmaya tabi tutulmuştur. Çekme testleri için standartlara uygun şekilde CNC ile 300 mm numuneler çıkarılmıştır. Çekme testleri yapılmıştır. Çekme ve akma mukavemetleri kaydedilmiştir. Sertlik ölçümleri ekstrüzyon yönüne paralel yapılmıştır. Numuneler optik analiz yapılmak üzere sıcak bakalite alınmıştır. Örnekleme çökelti boyutu dağılımı incelenmiştir. Kimyasal bileşim spektral ve XRF analizleri ile doğrulanırken örnekleme SEM/EDS ile daha ileri mikro yapısal karakterizasyon yapılmıştır. Düşük sıcaklıklarda yapılan yaşlandırma işleminin süre arttıkça yapıya mukavemet kazandırdığı, yüksek sıcaklıklarda yapılan yaşlandırma işleminin ise ilk saatlerde hızla mukavemet kazandırdığı, sürenin artmasıyla aşırı yaşlanmaya uğrayarak mukavemetin bir miktar düştüğü veya belirgin bir şekilde değişmediği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
In this study, the effects of aging treatments carried out at different temperatures and durations on the microstructure and mechanical properties of AA6005 aluminum alloy, produced by the extrusion method and cooled by two different methods (natural cooling and fan/spray water cooling), were investigated. First, the casting of aluminum billets, known in industry as ingots, was performed. The billets were produced by semi-continuous casting with a diameter of 178 mm and a length of 7 m, homogenized, and cut into suitable sizes for production. Before extrusion, the billets were heated to the working temperature. After extrusion, 4 mm thick flat profiles were obtained. Some of the profiles were left to cool naturally, while others were cooled by fan and spray water. The profiles, initially produced at 7000 mm length, were stretched, cut into 3000 mm lengths, and then further cut to 500 mm for aging. The samples were marked according to cooling type. Artificial aging was applied at 165°C, 180°C, 210°C, and 230°C for durations ranging from 1 to 10 hours. For tensile testing, 300 mm specimens were prepared with CNC machines in accordance with standards. Tensile and yield strength values were recorded. Hardness measurements were performed parallel to the extrusion direction. Samples were hot-mounted for optical analysis. The distribution of precipitate sizes was examined. The chemical composition was verified by spectral and XRF analyses, while further microstructural characterization was conducted with SEM/EDS. As a result, it was observed that aging treatments performed at low temperatures increased the strength of the structure over time, while aging at high temperatures rapidly increased the strength in the initial hours, and then, as the duration increased, overaging occurred, leading to a slight decrease or no significant change in strength.
Benzer Tezler
- Al 6005 T6 alaşımlarının epoksi yapıştırıcılar ile birleştirilmesinde farklı şartlarda kürlenme ve yaşlandırmanın dayanıma etkisi
The effect of curing and aging in different conditions on the strength of combining Al 6005 T6 alloys with epoxy adhesives
ZEYNEP BETÜL EROVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kimya MühendisliğiSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesiİmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURİ AKKAŞ
- Investigation of weld quality for friction stir welding of extruded 6000 series aluminum alloys
Ekstrüzyon ürünü 6000 serisi alüminyum alaşımlarının sürtünme karıştırma kaynağı prosesinde kaynak kalitesinin incelenmesi
EZGİ YAĞMUR KESKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Makine MühendisliğiTürk-Alman ÜniversitesiMalzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET İPEKOĞLU
- 6xxx serisi alüminyum dövme alaşımlarının yaşlanma parametrelerinin korozyon davranışına etkisi
Effect of aging parameters of 6xxx series aluminium wrought alloys on corrosion behavior
MURAT DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Metalurji MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEREM ALTUĞ GÜLER
- Gemi inşaatında kullanılan alüminyum alaşımlarının kaynak parametrelerinin belirlenmesi
Determination of welding parameters of aluminum alloys used in shipbuilding
CANER FARUK ÇAKICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gemi MühendisliğiMilli Savunma ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP TAŞLIÇUKUR ÖZTÜRK
- T4 ve T6 ısıl işlemli 6061 alüminyum levhanın iki eksenli gerilmeler altında şekil değiştirmesinin incelenmesi
Investigation of deformation of T4 & T6 heat treated 6061 aluminum plate under biaxial stress
EGEMEN UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAFAK YILMAZ