Reflections of urban design paradigms in design competitions: The case of Türkiye 1980 - 2025
Kentsel tasarım paradigmalarının tasarım yarışmalarındaki yansımaları: Türkiye örneği 1980 - 2025
- Tez No: 977486
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ERAYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ted Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentsel tasarım, tarih boyunca ortaya çıkan sorunlara çözümler üreterek kendini sürekli yenileyen bir disiplin olmuştur. İlk olarak Luis Sert'in 1954'te Harvard'daki konuşmasında vurgulanan bu disiplin, Sanayi Devriminin yarattığı sorunların yalnızca teknik planlama veya mimari estetikle çözülemeyeceğini göstermesiyle öne çıkmıştır. 20. yüzyılın başlarında modernist yaklaşım, şehirleri sistematik, işlevsel ve geometrik olarak planlamayı amaçlamıştır. Ancak 1950'lerden sonra insan ölçeği ön plana çıkmış ve kentsel mekanların toplumsal yaşamla uyumlu ve insanı merkeze alan bir şekilde tasarlanması gerekliliği vurgulanmıştır. 21. yüzyılda sürdürülebilirlik, ekolojik duyarlılık, katılım ve akıllı şehirler gibi kavramlar tartışmaların merkezine oturmuştur. Böylece kentsel tasarım, yalnızca fiziksel formlar üretmenin ötesine geçerek her dönemin bilgi, değer ve önceliklerini yansıtan dinamik bir alan haline gelmiştir. Kentsel tasarım yarışmaları da disiplinin gelişiminde kritik bir rol oynamıştır. Sanayi Devrimi'ni izleyen park yarışmaları, Dünya Savaşları'ndan sonra Avrupa'da düzenlenen kentsel ölçekli yarışmalar bu sürecin somut örnekleridir. Türkiye'de yarışmaların tarihi Cumhuriyet'in ilanına kadar uzanır. 1980 yılında açılan“Kentsel Tasarım”başlıklı ilk yarışma, literatür ve pratiğin gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye'deki yarışma şartnamelerini inceleyerek tasarım yaklaşımlarını ve önceliklerini ortaya koymakta ve küresel söylemlerle herhangi bir eşzamanlılık veya gecikme olup olmadığını sorgulamaktadır. Böylece, Türkiye bağlamı ile küresel tartışmalar arasındaki ilişkiye analitik bir bakış açısı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Urban design has been a discipline that constantly renews itself by providing solutions to problems that have arisen throughout history. First highlighted in Luis Sert's speech at Harvard in 1954, came to the fore by demonstrating that the problems created by the Industrial Revolution could not be solved solely by technical planning or architectural aesthetics. In the early 20th century, the modernist approach aimed to plan cities systematically, functionally, and geometrically. However, after the 1950s, the human scale became prominent, emphasizing the need for urban spaces to be designed in harmony with social life and centered on people. In the 21st century, concepts such as sustainability, ecological sensitivity, participation, and smart cities became central to discussions. Thus, urban design went beyond simply producing physical forms; it became a dynamic field reflecting the knowledge, values, and priorities of each era. Urban design competitions also played a critical role in the development of the discipline. Park competitions following the Industrial Revolution, Urban-scale competitions held in Europe after the World Wars are concrete examples of this process. The history of competitions in Turkey dates back to the proclamation of the Republic. The first competition, titled“Urban Design,”opened in 1980, contributed to the advancement of literature and practice. This study examines competition specifications in Turkey, revealing design approaches and priorities, and questions any synchronicity or lag with global discourses. Thus, it offers an analytical perspective on the relationship between the Turkish context and global debates.
Benzer Tezler
- Çağdaş kentsel tasarım paradigmaları, yeni kavramlar ve kentteki yansımaları
Contemporary urban design paradigms, new concepts and their reflections in the city
NUR ULUSHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ GİRİTLİOĞLU
- Gerilim ve refleks alanı olarak kamusal mekan tasarımı
Public space design as an area of tension and reflex
ÇAĞLAR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OZAN ÖNDER ÖZENER
- Antik dönemden 21. yüzyıla kent ütopyaları: Mekansal organizasyon ve tasarım pratikleri
Urban utopias from the ancient period to the 21st century: Spatial organisation and design practices
S. BEGÜM ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU
- Mekan organizasyon bilimlerinin yeniden yapılanmasında bir araç olarak kentsel tasarım
Urban design as an instrument in restructuring of spatial organization disciplines
ŞEBNEM DÜNDAR
Doktora
Türkçe
2002
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. EMEL GÖKSU
- Kent planlama eğitimi kapsamında tasarım olgusunun değerlendirilmesi
Evaluation of design issue in the scope of urban planning education
UMUT DOĞAN
Doktora
Türkçe
2014
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET OCAKÇI