Geri Dön

Konya bölgesinde farklı planlama sistemli kümeslere sahip yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji etkinlik parametrelerinin ve karbon ayak izinin belirlenmesi

Determination of energy effi̇ci̇ency parameters and carbon footprint of egg poultry farms with different planning system in konya province

  1. Tez No: 977500
  2. Yazar: YASEMİN KOCAMAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SELDA UZAL SEYFİ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Enerji, Ziraat, Energy, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: IPCC, IPCC
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Son yıllarda iklim değişikliği ve küresel ısınmaya neden olan karbon ayak izinin etkileri oldukça önemli bir konudur. Hayvancılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde üretimden, enerji kullanımından ve gübre yönetiminden kaynaklı karbon salınımları gerçekleşmektedir. Bu salınımların sebep olduğu etkilerin bilinmesi, oluşabilecek zararlı etkilerin ortadan kaldırılması veya azaltılmasına yönelik uygulamaların geliştirilmesi; çevrenin korunması ve hayvancılık faaliyetlerinin daha sağlıklı yürütülebilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırma, Türkiyede yumurta tavukçuluğu yetiştiriciliğinde 3. Sırada yer alan Konya bölgesinde faaliyet gösteren farklı planlama sistemli kümeslere sahip yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji etkinlik parametrelerinin ve karbon ayak izinin belirlenmesi amacıyla, 2023-2024 yılları arasında Konya Bölgesinde yürütülmüştür. Araştırmada, Konya ilinde farklı planlama sistemli (yüksek ve düşük kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli, klasik kafes sistemli ve serbest dolaşımlı yer sistemli) kümeslere sahip 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji bütçesi (enerji girdileri ve enerji çıktıları) hesaplamaları yapılarak enerji etkinlik parametrelerinin ve buna bağlı olarak“enerji kaynaklı karbon ayak izi değerleri”nin hesaplanması ve karşılaştırılması, Konya bölgesinde faaliyet gösteren yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı karbon ayak izi değerlerinin IPCC yaklaşımına göre TİER1 Metotu kullanılarak hesaplanması ve toplam karbondioksit salınım değerlerinin yoğunluk haritasının oluşturulması, Konya bölgesinde faaliyet gösteren araştırma amacına uygun olarak seçilen 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı CH4 ve N2O salınımlarının ve karbondioksit eşdeğerlerinin (karbon ayak izinin) IPCC yaklaşımına göre TİER1 ve TİER2 Metotları ile hesaplanması ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma 3 farklı aşamada yürütülmüştür. Araştırmanın birinci aşamasında; Konya Bölgesinde farklı planlama sistemli kümeslere sahip yumurta tavukçuluğu işletmelerinden, araştırma amacına uygun olarak belirlenen 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmesinin (37 kümes ve işletmede bulunan 2.664.624 adet tavuk) enerji verileri araştırma materyali olarak kullanılmıştır. İncelenen işletmelerdeki enerji girdisi (yem, elektrik, makine, dizel, yağ ve insan iş gücü) ve enerji çıktısı (yumurta, çıkma tavuk eti ve gübre) verileri bir yıl süreyle (1 Eylül 2023 - 30 Ağustos 2024) toplanarak kayıt altın alınmıştır. Araştırmanın bu aşamasında (1) çalışmanın yürütüldüğü yumurta tavukçuluğu işletmelerinde; enerji etkinlik parametreleri,“enerji kaynaklı karbon ayak izi”ve toplam karbondioksit salınım miktarının hesaplanması gerçekleştirilmiştir. Hesaplamalarda 1 kg yumurta üretimi ve 1000 adet tavuk esas alınmakla birlikte enerji çıktısı olarak, gübre ve çıkma tavuk eti miktarlarıda enerji etkinlik parametrelerinin hesaplanmasında kullanılmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü işletmelerde enerji etkinlik parametreleri olarak; Enerji kullanım etkinliği (EKE), Net Enerji Üretimi (NEÜ), Enerji Verimliliği (EV), Yumurta Üretim Enerjisi (YÜE) ve Yumurta Üretim Değeri (GVAP) hesaplanmıştır. Araştırmada seçilen yumurta tavukçuluğu işletmeleri kümes planlama sistemleri dikkate alınarak; yüksek kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli işletmeler (I.Grup), düşük kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli işletmeler (II.Grup), klasik kafes sistemli kümesli işletmeler (III.Grup) ve serbest dolaşımlı yer sistemli işletmeler (IV.Grup) olarak 4 grupta değerlendirilmiştir. Araştırma tesadüf parselleri deneme deseninde yürütülmüştür. Enerji verilerinin grup karşılaştırılmasında Tukey testi uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci kategorisinde, Konya Bölgesinde faaliyet gösteren tüm yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı karbon ayak izi değerlerinin Uluslararası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) yaklaşımına göre TİER1 Metotu kullanılarak hesaplanması için; Konya Bölgesinde bulunan tavukçuluk işletmelerinin envanteri çıkarılmıştır. İlgili Kamu ve özel kuruluşlarla görüşülerek Bölgede faaliyet gösteren yumurta tavukçuluğu işletmelerine ait veriler (işletme özellikleri, kümes planlama sistemleri, hayvan sayıları, gübre yönetim uygulamaları,.. ) alınmıştır. TİER metotları kullanılırken IPCC 2023 klavuzunda yer alan Türkiye'nin ve araştırmanın yürütüldüğü Konya bölgesinin iklim özellikleri, hayvan türü, üretim verimliliği ve gübre yönetimi gibi işletmenin ve hayvancılık faaliyetlerinin özelliklerine göre önerilen değerler kulanılarak hesaplanmış, işletmelere ve işletmelerdeki hayvanlara ait karbon ayak izi miktarları belirlenmiştir. Ayrıca, araştırma bölgesi olan Konya İli ve İlçeleri için detaylı karbondioksit salınım miktarı (küresel ısınma potansiyeli) yoğunluk haritası oluşturulmuştur. Araştırmanın üçüncü aşamasında, Konya bölgesinde faaliyet gösteren araştırma amacına uygun olarak seçilen farklı planlama sistemli kümeslere ve farklı kapasitelere sahip 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinden kaynaklı CH4 ve N2O salınımlarının ve karbon ayak izi değerlerinin (karbondioksit eşdeğerlerinin) IPCC yaklaşımına göre TİER1 ve TİER2 Metotları ile hesaplanması ve karşılaştırılması gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, araştırmanın yürütüldüğü I.Grup işletmelerin 1000 tavuk başına toplam enerji girdisi 717948±180129 MJ (ortalama±standart sapma) ile en düşük değere (F=0.87; P>0.05) sahipken toplam enerji çıktısı 1571438±51798 MJ ile IV.Grup işletmelerde daha yüksek hesaplanmıştır (F=0.59; P>0.05). Bu durum, yeni kurulacak yumurta tavukçuluğu işletmelerinde daha etkin enerji girdi kullanımı için, yüksek kapasiteli zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli işletmelerin kullanımının daha faydalı olacağını göstermektedir. Ayrıca, doğrudan enerji girdilerinden elektrik tüketiminin I. grupta 9,44×10⁶ ± 0,96×10⁶ MJ ile en yüksek değere sahip olduğu belirlenmiştir (F=53,54; p<0,001). İşletme dolaylı enerji girdileri içerisinde yer alan su enerjisinin; I. grupta 6,72×10⁷ ± 1,27×10⁷ MJ ile en düşük değere sahip iken IV. grupta ise 3,06×10⁶ ± 0,92×10⁶ MJ ile en yüksek değere sahip olduğu tespit edilmiştir (F=18,82; p=0,001). Araştırmanın yürütüldüğü yumurta tavukçuluğu işletmelerinin enerji etkinlik parametreleri; en yüksek EKE, NEV (1000 tavuk için), EV ve GVAP değerleri İşletme-2 ve İşletme-3 için hesaplanmış olup sırasıyla 2.79 ve 2.97, 975.215,10 MJ/1000 tavuk ve 941.853,19 MJ/1000t tavuk, 38,25 kg/100 MJ ve 37,89 kg/100 MJ, 615,10 kg/100€ ve 606,11 kg/100€ değerlerindedir. Ayrıca, incelenen işletmeler içersinde en düşük YÜE değerleri 2,61 MJ/kg ve 2,64 MJ/kg ile sırasıyla aynı işletmeler için hesaplanmıştır. Bu durum, yumurta tavukçuluğu işletmelerinde enerji etkinliği yönünden en faydalı barınak planlama sisteminin ve işletme kapasitesinin, zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli ve yüksek kapasiteli (400.000-800.000 tavuk) işletmelerde yetiştiricilik yapılması olduğunu göstermektedir. Çalışma sonucunda, yeni kurulacak yumurta tavukçuluğu işletmelerinin hayvan refahının daha yüksek olduğu zenginleştirilmiş kafes kümes sistemli kurulması ve kapasitelerinin 400.000-800.000 adet tavuk olacak şekilde planlama yapılmasının daha faydalı olacağı tavsiye edilmektedir. Bununla birlikte, işletmelerde kullanılan teknoloji düzeyinin yüksek olmasının enerji verimliliğini olumlu yönde desteklediği belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda enerji kaynaklı karbon ayak izi; 0,40 - 0,77 kg CO₂e /kg yumurta, 43,07 – 94,38 kg CO₂e /kg tavuk eti ve 79,68 – 160,45 kg CO₂e /tavuk değerleri arasında ölçülmüştür. Araştırmanın yürütüldüğü işletmelerde enerji kaynaklı karbon ayak izi değerleri; en düşük İşletme-2 ve İşletme-3 de ölçülmüş olup sırasıyla 0,41-0,40 kg CO₂e /kg yumurta, 50,23-43,07 kg CO2 e/kg tavuk eti, 85,40-79,68 kg CO₂e /tavuk değerlerindedir. Çalışmada en yüksek enerji kaynaklı karbon ayak izi değerleri ise İşletme-1 ve İşletme-12 de hesaplanmış olup aynı değerler sırasıyla; 0,77-0,68 kg CO₂e /kg yumurta, 94,38-75,13 kg CO₂e /kg tavuk eti, 160,45-135,23 kg CO₂e /tavuk'dur. Bu durum, yumurta tavuğu yetiştiriciliğinde enerji kaynaklı karbon salınımının azaltılması amacıyla zenginleştirilmiş kafes sistemli kümeslerde yetiştiricilik yapılmasının yanı sıra işletme kapasitesinin 400.000-800.000 adet tavuk arasında tutulmasının daha faydalı olacağını göstermektedir. Çalışmada en yüksek salınım değerleri 800.000 tavuk kapasitenin üzerinde kapasiteye sahip zenginleştirilmiş kafes sistemli kümesli İşletme-1 de ve serbest dolaşımlı yer sistemli kümesli İşletme-12'de hesaplanmıştır. Araştırmada işletme kapasitesindeki azalmaya bağlı olarak enerji kaynaklı karbon ayak izi değerinde azalma görülmekle birlikte İşletme-12 de yüksek olması kapasitesinin çok düşük olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu durumda karbon salınım değerinin azaltılmasında işletme kapasitesinin 400.000-800.000 baş tavuk değerleri arasında tutulmasının daha faydalı olacağı önerisini desteklemektedir. Konya Bölgesinde (İli ve ilçeleri) 7,25 milyon adet yumurta tavuğundan kaynaklanan yıllık toplam 4.5 Gg (4,5 milyon kg) CO₂e salınımı (CH₄: % 57; N₂Odirect: % 18.7; N₂Ouçucu hale gelme: % 36) değerleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda Konya Bölgesindeki yumurta tavukçuluğu işletmelerinin tamamında yetiştirilen hayvanlar dikkate alınarak TİER1a metoduna göre karbon ayak izi; 0,62 kg CO₂e /tavuk, 4,13 kg CO₂e /kg gübre olarak hesaplanmıştır. Konya bölgesi için 2024 yılına ait küresel ısınma potansiyeli yoğunluk haritası oluşturulmuştur. Konya Bölgesinde 2024 yılı yumurta tavukçuluğu işletmelerinin gübre yönetiminden kaynaklı yaklaşık 4,5 Gg CO₂/yıl salınım gerçekleştiği hesaplanmıştır. Konya Bölgesinde Karatay, Meram, Kulu, Selçuklu, Akşehir ilçelerinin yumurta tavukçuluğu yetiştiriciliğinden kaynaklı CO₂ salınım miktarlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü 12 adet yumurta tavukçuluğu işletmelerinden TİER1a metotuyla hesaplanan karbon ayak izi; 0,58-0,62 kg CO₂e/tavuk, 2,57-57,96 kg CO₂e/kg gübre, 0,32-0,39 kg CO₂e/kg tavuk eti ve 0,0026-0,0031 kg CO₂e/kg yumurta değerleri arasında hesaplanmıştır. Aynı işletmelerde TİER2 metoduna göre karbon ayak izi; 0,32-0,41 kg CO₂e/tavuk, 2,57-57,96 kg CO₂e/kg gübre, 0,18-0,23 kg CO₂e/kg tavuk eti ve 0,0013-0,0019 kg CO₂e/kg yumurta değerleri arasında hesaplanmıştır. TİER2 metotu TİER1a metoduna göre ülkeye, iklime, hayvan yetiştiricilik sistemine ait verilerle hesaplama yaptığı için karbon ayak izi değerlerinin TİER2 daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, üretim sistemlerinden kaynaklı özellikle hayvan yetiştiricilik sistemlerinden kaynaklı karbon ayak izi değerlerinin ve küresel ısınma potansiyelinin belirlenmesinde TİER2 metodunun kullanılması tavsiye edilmektedir. Bu konuda yapılacak olan çalışmaların bölge ve ülke ölçeğinde desteklenmesi tavsiye edilmektedir.

Özet (Çeviri)

The impact of carbon footprints, which have contributed to climate change and global warming in recent years, has become a significant issue. Animal husbandry businesses generate carbon emissions from production, energy use, and manure management. Understanding the impacts of these emissions and developing practices to eliminate or mitigate potential harmful effects are crucial for environmental protection and healthier livestock farming operations. This research was conducted in the Konya region between 2023 and 2024 to determine the energy efficiency parameters and carbon footprints of egg-laying poultry farms with different planning systems operating in the Konya region, which ranks third in egg-laying poultry farming in Türkiye. The study aimed to calculate and compare energy budgets (energy inputs and energy outputs) for 12 egg-laying poultry farms in Konya province, which have poultry houses with different planning systems (high- and low-capacity enriched cage systems, conventional cage systems, and free-range floor systems). The study also aimed to calculate and compare energy efficiency parameters and, consequently,“energy-related carbon footprint values.”The study also aimed to calculate the carbon footprint values of egg-laying poultry farms operating in the Konya region using the TIER1 Method according to the IPCC approach and to create an intensity map of total carbon dioxide emission values. The study also aimed to calculate and compare CH4 and N2O emissions and carbon dioxide equivalents (carbon footprints) from 12 egg-laying poultry farms selected for the purpose of the study operating in the Konya region using the TIER1 and TIER2 Methods according to the IPCC approach. The research was carried out in 3 different stages. In the first stage of the research; the energy data of 12 egg poultry enterprises (37 chicken houses and 2,664,624 hens in the enterprise) selected in accordance with the research purpose among the egg poultry enterprises with different planning systems in Konya Region were used as research material. The energy input (feed, electricity, machinery, diesel, oil and human labor) and energy output (eggs, hatched chicken meat and manure) data in the enterprises examined were collected and recorded for one year (September 1, 2023 - August 30, 2024). In this stage of the research (1), energy efficiency parameters,“energy-related carbon footprint”and total carbon dioxide emission amount were calculated in the egg poultry enterprises where the study was conducted. While 1 kg of egg production and 1000 chickens were taken as the basis in the calculations and the energy output, the amounts of manure and hatched chicken meat were also used in the calculation of energy efficiency parameters. The energy efficiency parameters in the enterprises where the research was conducted were; Energy use efficiency (EEE), Net Energy Production (NEÜ), Energy Efficiency (EV), Egg Production Energy (EEG), and Egg Production Value (EVAP) were calculated. The selected egg poultry farms in the study were evaluated in four groups, taking into account their poultry planning systems: high-capacity enriched cage farms (Group I), low-capacity enriched cage farms (Group II), conventional cage farms (Group III), and free-range floor farms (Group IV). The study was conducted using a randomized plot design. The Tukey test was used to compare group energy data. In the second category of the study, an inventory of the poultry farms in the Konya Region was created to calculate the carbon footprint of all egg poultry farms operating in the Konya Region using the TIER1 Method according to the International Panel on Climate Change (IPCC) approach. Data (enterprise characteristics, poultry house planning systems, animal numbers, manure management practices) from egg-laying enterprises operating in the region were obtained through consultations with relevant public and private institutions. Using TIER methods, the carbon footprints of enterprises and their animals were determined using values recommended in the IPCC 2023 guideline, based on the characteristics of the enterprise and livestock activities, such as climate characteristics of Turkey and the Konya region where the study was conducted, animal species, production efficiency, and manure management. Furthermore, a detailed carbon dioxide emission (global warming potential) density map was created for the research area of Konya Province and its districts. In the third phase of the study, CH4 and N2O emissions and carbon footprint values (carbon dioxide equivalents) from 12 egg-laying poultry farms operating in the Konya region, selected for the purpose of the study and with different planning systems and capacities, were calculated and compared using the TIER1 and TIER2 methods according to the IPCC approach. As a result, the total energy input per 1000 chickens in Group I farms was the lowest (F=0.87; P>0.05) at 717948±180129 MJ (mean±standard deviation), while the total energy output per 1000 chickens was higher at 1571438±51798 MJ (F=0.59; P>0.05). This suggests that the use of high-capacity enriched cage-based poultry farms would be more beneficial for more efficient energy input utilization in newly established egg-laying poultry farms. Additionally, electricity consumption, among direct energy inputs, was determined to have the highest value in Group I with 9.44×10⁶ ± 0.96×10⁶ MJ (F=53.54; p<0.001). Among the indirect energy inputs of the farms, water energy had the lowest value in Group I with 6.72×10⁷ ± 1.27×10⁷ MJ, while it had the highest value in Group IV with 3.06×10⁶ ± 0.92×10⁶ MJ (F=18.82; p=0.001). The energy efficiency parameters of the egg poultry farms where the study was conducted were; The highest EKE, NEV (for 1000 chickens), EV and GVAP values were calculated for Farm-2 and Farm-3 and were 2.79 and 2.97, 975,215.10 MJ/1000 chickens and 941,853.19 MJ/1000t chickens, 38.25 kg/100 MJ and 37.89 kg/100 MJ, 615.10 kg/100€ and 606.11 kg/100€, respectively. In addition, the lowest YÜE values among the enterprises examined were calculated for the same enterprises as 2.61 MJ/kg and 2.64 MJ/kg, respectively. This shows that the most beneficial housing planning system and enterprise capacity in terms of energy efficiency in egg poultry enterprises is farming in enterprises with enriched cage system and high capacity (400,000-800,000 chickens). The study suggests that it would be more beneficial for new egg-laying farms to utilize enriched cage systems, which offer higher animal welfare, and to plan for a capacity of 400,000-800,000 hens. Furthermore, it has been determined that high levels of technology used in farms positively contribute to energy efficiency. As a result of the research, the carbon footprint from energy sources was measured between 0.40 - 0.77 kg CO₂e/kg egg, 43.07 - 94.38 kg CO₂e/kg chicken meat and 79.68 - 160.45 kg CO₂e/chicken. In the enterprises where the research was conducted, the lowest energy-related carbon footprint values were measured in Enterprise-2 and Enterprise-3, and were 0.41-0.40 kg CO₂e/kg egg, 50.23-43.07 kg CO2 e/kg chicken meat, 85.40-79.68 kg CO₂e/chicken, respectively. The highest energy-related carbon footprint values in the study were calculated in Enterprise-1 and Enterprise-12, and the same values were; 0.77-0.68 kg CO₂e/kg egg, 94.38-75.13 kg CO₂e/kg chicken meat, and 160.45-135.23 kg CO₂e/chicken. This suggests that, in order to reduce energy-related carbon emissions in laying hen farming, it would be more beneficial to raise laying hens in enriched cage-system poultry houses and maintain a capacity of 400,000-800,000 chickens. The highest emission values in the study were calculated in Farm-1, a poultry house with an enriched cage system exceeding 800,000 chickens, and in Farm-12, a poultry house with a free-range floor system. While the study observed a decrease in energy-related carbon footprint due to the decrease in farm capacity, the higher carbon footprint in Farm-12 is thought to be due to its very low capacity. This supports the suggestion that it would be more beneficial to reduce carbon emissions by maintaining a farm capacity between 400,000 and 800,000 chickens. A total annual CO₂e emission of 4.5 Gg (4.5 million kg) (CH₄: 57%; N₂O direct: 18.7%; N₂O volatilization: 36%) was calculated from 7.25 million laying hens in the Konya Region (province and districts). Based on the research, the carbon footprint was calculated as 0.62 kg CO₂e/chicken and 4.13 kg CO₂e/kg fertilizer according to the TIER1a method, taking into account all animals raised in laying hens in the Konya Region. A global warming potential intensity map for the year 2024 was created for the Konya Region. It was estimated that approximately 4.5 Gg of CO₂/year was released in 2024 due to manure management in egg-laying farms in the Konya Region. The districts of Karatay, Meram, Kulu, Selçuklu, and Akşehir in the Konya Region have been found to have high CO₂ emissions from egg-laying farms. The carbon footprint of the 12 egg-laying farms studied, calculated using the TIER1a method, ranged from 0.58-0.62 kg CO₂e/chicken, 2.57-57.96 kg CO₂e/kg manure, 0.32-0.39 kg CO₂e/kg chicken meat, and 0.0026-0.0031 kg CO₂e/kg eggs. The carbon footprint of the same farms, according to the TIER2 method, was: The calculated values range from 0.32 to 0.41 kg CO₂e/chicken, 2.57 to 57.96 kg CO₂e/kg manure, 0.18 to 0.23 kg CO₂e/kg chicken meat, and 0.0013 to 0.0019 kg CO₂e/kg eggs. Compared to the TIER1a method, the TIER2 method uses data on country, climate, and livestock production systems, resulting in lower carbon footprints than the TIER2 method. Therefore, the TIER2 method is recommended for determining carbon footprint values and global warming potential originating from production systems, particularly livestock production systems. Supporting studies on this topic at regional and national levels is recommended.

Benzer Tezler

  1. Kırsal alanda tarım işletmelerinde yoksulluk ve yoksulluğun toplumsal cinsiyet çerçevesinde değerlendirilmesi: Konya ili Hadim ilçesi örneği

    Poverty in agricultural holdings and evaluation of poverty in the framework of gender assessment in rural area: Konya province, Hadim distirict case

    ARZU KAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    EkonomiSelçuk Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CENNET OĞUZ

  2. Gilan İlinde rekreasyonel alan kullanımların fiziksel planlaması üzerinde bir araştırma

    A Research on the physical planning of recreational land uses in Gilan province of Iran

    ALİ REZA MİKAEİLİ TABRİZİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Radyoloji ve Nükleer TıpÇukurova Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜNGÖR UZUN

  3. Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma

    A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region

    MEHMET FARUK ALTUNKASA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Çevre MühendisliğiÇukurova Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN

  4. İlkokullarda sosyal bilgiler

    Başlık çevirisi yok

    NEVZAT KÖKEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Eğitim ve ÖğretimSelçuk Üniversitesi

    Y.DOÇ.DR. ÖNDER PİLTEN

  5. İki parametreli zemine oturan betonarme yapıların doğrusal olmayan hesabı ve görsel tabanlı bir bilgisayar yazılımı

    Nonlinear analysis of reinforced concrete structures on two-parameter soil model and visual computer software

    ONUR AVCIOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENGİN ORAKDÖĞEN