Sağlık hakkı kapsamında ilaca erişim hakkı
Right to access medicine within the scope of the right to health
- Tez No: 977715
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF ETGÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Sosyal sağlık, Social health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumun temel taşı olan bireyler, yaşamlarını sürdürebilmeleri ve toplumsal hayata etkin bir şekilde katılabilmeleri için sağlıklı olmalıdırlar. Sağlık hakkı, bireylerin sadece insan oldukları için sahip oldukları, onurlu bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekli olan en temel haklardan biridir. Bu hak, insan haklarının ayrılmaz bir parçası olarak ulusal ve uluslararası hukuk metinlerinde tanınmakta ve korunmaktadır. Sağlık hakkı, bireylerin fiziksel, zihinsel ve sosyal açıdan tam bir iyilik hali içinde bulunmalarını amaçlar. Türkiye'de sağlık hakkı, 1961 ve 1982 Anayasaları ile güvence altına alınmış olup, devletin bu alandaki sorumluluklarını belirleyen yasal düzenlemelerle desteklenmektedir. Sosyal devlet ilkesi, devletin bireylerin refahını sağlamak ve sosyal adaleti tesis etmek amacıyla ekonomik ve sosyal hayata aktif müdahalede bulunmasını öngörür. Bu çerçevede, sağlık hakkının korunması ve gerçekleştirilmesi, sosyal devlet anlayışının temel unsurlarından biridir. Devlet, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini sağlamak ve bu hizmetlerin kalitesini yükseltmekle yükümlüdür. Sağlık hakkının kapsamı, ulusal ve uluslararası hukukta farklı boyutlarıyla ele alınmış olup, bu hakka ilişkin devletin yükümlülükleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu çalışma, sağlık hakkının anayasal temellerini, sosyal devlet ilkesi çerçevesinde devletin bu hakkı koruma ve gerçekleştirme yükümlülüklerini ve Türkiye'deki sağlık hizmetlerinin mevcut durumunu incelemektedir. Tezde, sağlık hakkının tarihsel gelişimi, ulusal ve uluslararası düzenlemeler ışığında ele alınmakta ve Türkiye'deki anayasal düzenlemeler ile uygulamalar ana hatlarıyla analiz edilmektedir. Ayrıca, sağlık hizmetlerinin sunumu ve erişilebilirliği konusunda karşılaşılan güncel sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik politikalar yargı kararları ışığında tartışılmaktadır. Çalışmamızda sosyal devlet ve sağlık hakkının tanımını, unsurlarını, terminolojisi ve ilkeleri teorik olarak incelenecek, Türk Hukukunda düzenleme şekli ve ihtiyaçların tespiti incelenerek temel hak ve özgürlüklerden yaşam hakkı ile ilişkisi değerlendirilecek, sağlık hakkı kapsamında ilaca erişim hakkının karşılanmasında tartışmalı konular ve yargı kararları birlikte değerlendirilecektir. Bu çalışma, sağlık hakkının sosyal devlet ilkesi bağlamında nasıl şekillendiğini ve bu hakkın etkin bir şekilde nasıl korunabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Individuals, who are the cornerstone of society, must be healthy in order to survive and participate effectively in social life. The right to health is one of the most fundamental rights that individuals have just because they are human and is necessary for them to live a dignified life. This right is recognized and protected in national and international legal texts as an integral part of human rights. The right to health aims for individuals to be in a state of complete physical, mental and social well-being. The right to health in Turkey is guaranteed by the 1961 and 1982 Constitutions and is supported by legal regulations determining the responsibilities of the state in this field. The social state principle envisages the state's active intervention in economic and social life in order to ensure the welfare of individuals and establish social justice. In this context, protecting and realizing the right to health is one of the basic elements of the social state understanding. The state is obliged to ensure individuals' access to health services and to improve the quality of these services. The scope of the right to health is discussed in different dimensions in national and international law, and the obligations of the state regarding this right are regulated in detail. This study examines the constitutional foundations of the right to health, the state's obligations to protect and realize this right within the framework of the social state principle, and the current situation of health services in Turkey. In the thesis, the historical development of the right to health is discussed in the light of national and international regulations and the constitutional regulations and practices in Turkey are analyzed in outline. In addition, current problems encountered in the provision and accessibility of health services and policies aimed at solving these problems are discussed in the light of judicial decisions. In our study, the definition, elements, terminology and principles of the social state and the right to health will be examined theoretically, the form of regulation in Turkish Law and the determination of needs will be examined, and its relationship with the right to life, one of the fundamental rights and freedoms, will be evaluated. Controversial issues and judicial decisions will be evaluated together in meeting the right to access medicine within the scope of the right to health. This study aims to reveal how the right to health is shaped in the context of the social state principle and how this right can be effectively protected.
Benzer Tezler
- İlaca erişim hakkı ve idarenin mali sorumluluğu
Right to access medicine and financial responsibility of the administration
ZEYNEP TAŞKESEN YARDIMCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukBursa Uludağ ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜHER ULU
- Compulsory patent licensing and access to medicines: Orphan drugs
Zorunlu patent lisansı ve ilaca erişim: Yetim ilaçlar
ELİF İLAYDA İLERİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
HukukAnkara ÜniversitesiFikri Mülkiyet Hakları, Teknoloji Politikaları ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN ÖZDEN MERHACI
- Halk sağlığı açısından Cumhuriyet'ten bu yana Türk ilaç ve eczacılık mevzuatı, güncel sorunları ve geleceğe bakış
Turkish drug-pharmacy legislation through public health view from proclomation of the republic, actual problems and looking towards the future
GÜLİZAR SALTIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Halk SağlığıTrakya ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUZAFFER ESKİOCAK
- Sağlık hakkı bağlamında nadir hastalıklar ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan yetim ilaçlara erişimin ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeler açısından değerlendirilmesi
Evaluating rare diseases and access to orphan drugs in terms of national and international legal regulations in the context of right to health
DENİZ YAĞMUR GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HukukAnkara ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GÜROL CANTÜRK
- Sağlık okuryazarlığı ile hasta hakları bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: Ankara ili örneği
Evaluation of the relationship between health literacy and patient rights knowledge: The case of Ankara province
ASLIHAN ERCİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN TORUN