Dünya pamuk sektöründe seçilmiş ülkeler arasında pazar gücü analizi
Market power analysis among selected countries in the world cotton industry
- Tez No: 977821
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ GÖLPEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomi, Endüstri, Pamuk, Pamuk piyasası, Pamuk üretimi, Pazar payı, İhracat, Economy, Industry, Cotton, Cotton market, Cotton production, Export
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarım sektörü, ekonomik anlamda büyümeyi etkilemesi, tarımsal işgücü ile gelir düzeyine katkı sağlaması ve ekonominin diğer sektörlerine olan talebi canlandırması sebebiyle son derece önemlidir. Bilinen en eski ve en yaygın tarım ürünlerinden biri olan pamuk, hem tekstil endüstrisine hem hayvancılığa hem de gıda sektörüne hammadde sağlamasıyla stratejik öneme sahiptir. Petrolün bir alternatifi olarak pamuk çekirdeğinden elde edilen pamuk yağı, gün geçtikçe artan miktarda biodizel üretilmesinde de hammadde olarak kullanılmaktadır. Buna ek olarak nüfusun artması ve hayat standardının yükselmesi, pamuktaki talebin de artmasına neden olmaktadır. Dünya çapında milyonlarca çiftçinin temel ihtiyaçlarını karşılayabildiği bir mahsul olan pamuktan elde edilen gelir, özellikle gelişmekte olan ülkelerde kırsal hanelerin refah düzeyine büyük katkıda bulunmaktadır. Ayrıca ülkelerin döviz kazanmak ve tekstil endüstrisi için hammadde sağlamak için bir ihracat ürünü olması da önem arz etmektedir. 1950'den beri dünya pamuk üretim istatistiklerine bakıldığında; ekim alanlarındaki sınırlı yukarı yönlü kaymaya rağmen üretimin yaklaşık dört kat arttığı görülmektedir. Dünya ortalama tohumlu pamuk verimi 2020 yılında hektar başına 2610 kg olarak bilinmektedir. 2020 yılında yüksek pamuk verimi elde eden ülkeler arasında Çin hektar başına 9080 kg ortalama verimle ilk sırada yer almaktadır. Tohumlu pamuk verimi açısından uzun yıllar ilk sırada yer almasına rağmen Avustralya 5340 kg/ha ortalama verimle listede ikinci sırada bulunmaktadır. Dünyanın en büyük pamuk üreticilerinden Hindistan ve pamuk ekim alanlarını genişleten Afrika ülkeleri dünya ortalamasının altında verimle pamuk yetiştirmektedir. Bu bağlamda, Dünya pamuk sektöründe seçilmiş üç ülke ABD, Brezilya ve Avustralya başlıca rekabetçi ülkeler olarak kabul edilmektedir. Araştırmada ülkelerin ihracat yapısı, 1991-2022 yılları arasındaki verileri kullanılarak, Goldberg ve Knetter modeliyle tahmin edilmektedir. Model kapsamında piyasaya hakim ülkeyi belirlemek için ARDL sınır testlerinden yararlanılmıştır. Modelde bağımlı değişken olarak pamuk fiyatı kullanılırken; bağımsız değişken olarak ülkelerin ihracat miktarı, pamuk üretici fiyatı ve reel efektif döviz kuru kullanılmaktadır. Analiz sonuçlarına göre pamuk sektöründe ABD, Brezilya ve Avustralya ve için piyasa talebi esneklikleri sırasıyla 4.53, 2.34 ve 2.39 olarak elde edilmiştir. Dolayısıyla pazara hakim ülke ABD olarak tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The agricultural sector is extremely important because it affects economic growth, contributes to agricultural labor and income levels, and stimulates demand for other sectors of the economy. Cotton, one of the oldest and most widespread agricultural products, has strategic importance as it provides raw materials for the textile industry, livestock farming, and the food sector. As an alternative to petroleum, cottonseed oil, which is obtained from cotton seeds, is also used as a raw material in the production of biodiesel in increasing amounts. In addition, the increase in population and the rise in living standards cause the demand for cotton to increase. The income obtained from cotton, which is a crop that can meet the basic needs of millions of farmers around the world, contributes greatly to the welfare of rural households, especially in developing countries. It is also important for countries to be an export product in order to earn foreign exchange and provide raw materials for the textile industry. When we look at world cotton production statistics from 1950 to the present; it is seen that production has increased approximately fourfold despite the limited upward shift in planting areas. The world average seed cotton yield was 2610 kg per hectare in 2020. Among the countries with high cotton yields in 2020, China ranked first with an average yield of 9080 kg per hectare. Despite being in the first place for many years in terms of seed cotton yield, Australia managed to rank second on the list with an average yield of 5340 kg/ha. India, one of the world's largest cotton producers, and African countries that have expanded their cotton cultivation areas grow cotton with yields below the world average. In this context, three selected countries in the world cotton sector, the USA, Brazil and Australia, are considered as the main competitive countries. In the research, the export structure of the countries is estimated with the Goldberg and Knetter model using data between 1991-2022. ARDL bounds tests were used to determine the dominant country in the market within the scope of the model. While cotton price is used as the dependent variable in the model; export amount of the countries, cotton producer price and real effective exchange rate are used as independent variables. According to the analysis results, the market demand elasticities for the USA, Brazil and Australia in the cotton sector were obtained as 4.53, 2.34 and 2.39, respectively. Therefore, the dominant country in the market was determined as the USA.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin dünya pazarında pamuk ve pamuklu dokuma sektörü açısından rekabet gücünün analizi
Competitiveness analysis of Turkish cotton and cotton textile industry in the world market
ÇİĞDEM KANTUR
- Afganistan tekstil sektöründe ihracat stratejileri
Export strategies on Afghanistan textile sector
M.YONOUS JAMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeKırıkkale Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL GÖKDENİZ
- Şanlıurfa ilinde pamukta pazarlama ağı ve pamuk üreticilerinin üretici birliği algısı
The perception of cotton marketing network and cotton producers' union in Şanliurfa province
İSMAİL EFE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatHarran ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET REŞİT SEVİNÇ
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET CANÇELİK
- Şanlıurfa ili pamuk üreticilerinin tarımsal faaliyet sürecinde başvurdukları bilgi kaynakları ve üreticilerin bilgi kaynaklarına yönelik ödeme istekliliğinin ölçülmesi
Sources of information used by cotton producers in the agricultural activity process in Şanlıurfa province and measuring producers' willingness to pay for information sources
İPEK YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatHarran ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖNÜL SEVİNÇ
- Türkiye'de pamuk sektörünün Türk ekonomisine etkisi ve küresel rekabet gücü
The impact of cotton sector in Türkiye on the Turkish economyand its global competitiveness
FUNDA HANİFE AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiAydın Adnan Menderes Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CAN BAKKALCI