Yale–Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği 2'nin (Y-BOCS-II) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the Yale–Brown Obsessive Compulsive Scale–II (Y-BOCS-II)
- Tez No: 978030
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET HAKAN TÜRKÇAPAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yale-Brown Obsesif-Kompulsif Ölçeği - İkinci Baskı (Y-BOCS-II), obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) semptomlarının varlığını ve şiddetini değerlendirmek amacıyla geliştirilen, kanıta dayalı ve klinisyen tarafından uygulanan yarı yapılandırılmış bir değerlendirme aracıdır. Y-BOCS-II'nin farklı dillerde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olmakla birlikte, Türkçe sürümü henüz uyarlanmamıştır. Bu çalışma da, Y-BOCS-II'nin Türkiye toplumunda geçerliği, güvenirliği ve faktör yapısının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi, kliniğe başvuran 184 OKB tanılı birey ve 85 normal kontrolden oluşan toplam 269 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmada, yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5-CV) ile birlikte Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL), Obsesif İnançlar Ölçeği (OİÖ-44), Hasta Sağlık Anketi (PHQ-9) ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu Ölçeği (GAD-7) ölçüm araçları kullanılmıştır. Y-BOCS-II Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği; yapı geçerliği, ölçüt bağıntılı geçerlik, iç tutarlılık, test-tekrar test güvenirliği ve değerlendiriciler arası güvenirlik düzeyleri incelenerek değerlendirilmiştir. Y-BOCS-II Türkçe'nin iç tutarlılığı Cronbach alfa güvenirlik analizi tekniği ile hesaplanmıştır. Cronbach alfa katsayısı tüm ölçek için .96, obsesyon alt ölçeği için .95 ve kompulsiyon alt ölçeği için .93 olarak bulunmuştur. Sadece OKB tanısı alan bireylerde ise bu değerler sırasıyla .91, .86 ve .90'dır. Değerlendiriciler arası güvenirlik katsayısı ICC = 0.998 ile mükemmel düzeyde tespit edilmiştir. Test-tekrar test güvenirliği (r = .993) ve sadece OKB tanısı almış 51 hasta üzerinden yapılan analizlerde r =.973 bulunmuştur. Ayrıca, Y-BOCS-II puanlarının Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL), Obsesif İnançlar Ölçeği (OİÖ-44), Hasta Sağlık Anketi (PHQ-9) ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu Ölçeği (GAD-7) ile anlamlı ilişkiler gösterdiği bulunmuştur. Yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi, orijinal makalede önerilen iki modelin de geçerli olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte; klasik iki faktörlü yapının (obsesyon–kompulsiyon) Türk örnekleminde daha iyi uyum sağladığı bulunmuştur. Sonuç olarak, Yale–Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanan bu yeni sürümü (Y-BOCS-II), obsesif kompulsif belirtilerin şiddetini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale – Second Edition (Y-BOCS-II) is an evidence-based, clinician-administered, semi-structured assessment tool developed to evaluate the presence and severity of obsessive-compulsive disorder (OCD) symptoms. Although the scale has undergone validity and reliability studies in various languages, its Turkish version has not yet been psychometrically validated. This study aims to examine the validity, reliability, and factor structure of the Y-BOCS-II within the Turkish population.cThe sample consisted of 269 participants, including 184 individuals diagnosed with OCD and 85 healthy controls. Along with the Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5-CV), the following instruments were administered: the Maudsley Obsessive-Compulsive Inventory (MOCI), the Obsessive Beliefs Questionnaire (OBQ-44), the Patient Health Questionnaire (PHQ-9), and the Generalized Anxiety Disorder Scale (GAD-7). The Turkish version of the Y-BOCS-II was evaluated for construct validity, criterion-related validity, internal consistency, test-retest reliability, and inter-rater reliability.cInternal consistency of the Turkish Y-BOCS-II was calculated using Cronbach's alpha. The Cronbach's alpha coefficients were .96 for the total scale, .95 for the obsession subscale, and .93 for the compulsion subscale. Among individuals diagnosed with OCD, these coefficients were .91, .86, and .90, respectively. The inter-rater reliability was found to be excellent, with an intraclass correlation coefficient (ICC) of 0.998. Test-retest reliability was calculated as r = .993, and r = .973 when calculated based on 51 patients diagnosed with OCD. Y-BOCS-II scores showed significant correlations with MOCI, OBQ-44, PHQ-9, and GAD-7. Construct validity was examined via confirmatory factor analysis (CFA), which confirmed the validity of both models proposed in the original article. However, the classical two-factor structure (obsession–compulsion) was found to provide a better fit in the Turkish sample.cIn conclusion, this newly adapted Turkish version of the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale – Second Edition (Y-BOCS-II) is a valid and reliable instrument for assessing the severity of obsessive-compulsive symptoms.
Benzer Tezler
- Obsesif kompülsif bozukluk hastalarında epizodik ve kronik gidişin sosyodemografik veriler, klinik, mizaç ve işlevsellikle ilişkisi
Episodic and Chronic Progression Is Related To Sociodemographic, Clinical, Temperament and Functioning, In Obsessive Compulsive Disorder Patients
ALİ YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriAdnan Menderes ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇAĞDAŞ ÖYKÜ MEMİŞ
- Obsesif kompulsif bozukluk hastaları, etkilenmemiş kardeşleri ve sağlıklı kontrollerde erken uyumsuz şemalar ile semptom boyutları arasındaki ilişkinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative examintaion of the relationship between early maladaptive schemas and symptom dimensions in patient with obsessive compulsive disorder, uneffected siblings of patients and healty controls
ALİ BAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL
- Obsesif kompulsif bozukluk alzheimer tipi demans gelişiminde bir risk faktörü müdür?
Is obsessive-compulsive symptomotology a risk factor for alzheimer-type dementia?
AYŞE DÖNDÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
PsikiyatriAdnan Menderes ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT SEVİNÇOK
- Obsesif kompulsif bozukluğu çocukluk çağı dikkat eksikliği hiperaktivitesi ve anne baba tutumları arasındaki ilişkinin araştırılması
Childhood attention deficit hyperactivity disorder levels of obsessive-compulsive disorder patients and the relation between parental attitude
SEVCAN ŞAMİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BARIŞ METİN
- Bursa ilinde 9-15 yaş arasındaki bir örneklem grubunda çocuk ve ergenlerde obsesif kompulsif bozukluğun epidemiyolojik ve fenomenolojik özellikleri
Başlık çevirisi yok
NESLİM GÜVENDEĞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNA TANELİ