Gebelik ve postpartum dönemde pelvik taban disfonksiyonunun semptomatik yansımaları
Symptomatic manifestations of pelvic floor dysfunction during pregnancy and the postpartum period
- Tez No: 978497
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN SERKAN KARAŞİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Pelvik taban disfonksiyonu, Australian Pelvic Floor Questionnaire, üriner inkontinans, kadın sağlığı, Pelvic floor dysfunction, Australian Pelvic Floor Questionnaire, urinary incontinence, women health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Pelvik tabanı oluşturan kaslar, bağ dokular, fasyal yapılar ve destek sistemleri; gebelik boyunca artan intraabdominal basınç, hormonal değişiklikler ve doğum sırasındaki mekanik travmalar nedeniyle önemli değişikliklere uğrar. Bu süreçte pelvik destek sisteminde meydana gelen bozulmalar, özellikle pelvik organ prolapsusu (POP), stres tipi üriner inkontinans (SUI), fekal inkontinans ve cinsel işlev bozuklukları gibi çeşitli klinik tablolarla sonuçlanabilir. Bu bağlamda çalışmanın temel hedefi, gebelik ve postpartum dönemde kadınlarda görülen pelvik taban disfonksiyonunun anatomik ve fonksiyonel temellerini değerlendirmek ve ortaya çıkan semptomların klinik yansımalarını tanımlamaktır. Gereç ve yöntem: Bu prospektif kesitsel çalışmaya, 8 Nisan–8 Temmuz 2025 tarihleri arasında SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine başvuran, pelvik taban disfonksiyon öyküsü ve pelvik taban cerrahisi bulunmayan toplam 160 gönüllü kadın (80 gebe, 80 postpartum) dahil edildi. Gebeler 0–28. hafta ve ≥28. hafta; postpartum hastalar ise 0–1. hafta ve >6. hafta olarak iki alt gruba ayrıldı. Tüm olgulardan demografik ve obstetrik veriler kaydedildi, yazılı onamları alındı. Pelvik taban disfonksiyonu Australian Pelvic Floor Questionnaire (APFQ) ile değerlendirildi; vajinal muayene ile serviks-himen mesafesi, ultrasonografi ile postvoidal rezidü idrar volümü ölçüldü ve üriner stres testi uygulandı. İstatistiksel analizlerde parametrik ve non-parametrik testler, lineer ve lojistik regresyon yöntemleri kullanıldı; p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 80 gebe ve 80 postpartum kadın dahil edildi. Gebe grubunda medyan yaş 27 yıl, BKİ 29,6 kg/m², parite 1 idi. Gebelerde 28. hafta ve sonrasında serviks-himen mesafesi daha kısa, rezidü idrar volümü daha yüksek bulundu (p<0,01). Ayrıca 28. hafta ve sonrasında mesane, bağırsak, prolapsus ve cinsel fonksiyon skorları ile toplam APFQ skoru anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,01). Regresyon analizinde 28. hafta ve sonrası toplam skora yalnızca serviks-himen mesafesinin etkili olduğu saptandı (p=0,024). Postpartum grupta medyan yaş 24 yıl, BKİ 29,3 kg/m², parite 1 idi. Postpartum 6. hafta sonrasında serviks-himen mesafesi daha uzun, rezidü idrar volümü ise daha düşük bulundu (p<0,01). Ayrıca mesane, bağırsak, prolapsus ve cinsel fonksiyon skorları ile toplam skor postpartum altıncı hafta sonrasında daha düşük saptandı (p<0,01). Regresyon analizinde postpartum 6. hafta sonrasında toplam skora önceki bebek doğum kilosu ve serviks-himen mesafesinin etkili olduğu (p=0,018); mesane skoruna ise epizyotomi öyküsü ve önceki bebek doğum kilosu etkili olduğu belirlendi (p=0,021). Sonuç: Çalışmamız, pelvik taban disfonksiyonunun hem gebelikte hem de postpartum dönemde sık görülen bir durum olduğunu ve şiddetinin alt gruplar arasında farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle geç gebelik ve erken postpartum dönemde APFQ skorlarının yükseldiği ve serviks–himen mesafesinin kısaldığı saptanmış, bu bulgular pelvik taban yükünün bu dönemlerde arttığını göstermiştir. Postvoidal rezidü idrar volümü sonuçları da fonksiyonel bozulmayı desteklemiştir. Elde edilen veriler, gebelik ve doğumun pelvik taban disfonksiyonu için kritik risk dönemleri olduğunu ve subjektif ile objektif değerlendirme yöntemlerinin birlikte kullanılmasının pelvik sağlığın daha kapsamlı incelenmesini sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The muscles, connective tissues, fascial structures, and support systems that constitute the pelvic floor undergo significant changes during pregnancy due to increased intra-abdominal pressure, hormonal alterations, and mechanical trauma during childbirth. Disruptions in the pelvic support system throughout this process may result in a variety of clinical conditions, particularly pelvic organ prolapse (POP), stress urinary incontinence (SUI), fecal incontinence, and sexual dysfunction. In this context, the primary objective of this study is to evaluate the anatomical and functional foundations of pelvic floor dysfunction observed in women during pregnancy and the postpartum period and to define the clinical manifestations of the resulting symptoms. Material and methods: This prospective cross-sectional study included 160 women (80 pregnant, 80 postpartum) who presented to the Department of Obstetrics and Gynecology at SBÜ Bursa Yuksek Ihtisas Training and Research Hospital between April 8 and July 8, 2025, with no prior history of pelvic floor dysfunction or pelvic floor surgery. Pregnant women were grouped according to gestational age (<28 and ≥28 weeks), and postpartum women were grouped by postpartum period (≤1 week and >6 weeks). Demographic and obstetric data were recorded, and written informed consent was obtained from all participants. Pelvic floor dysfunction was assessed using the Australian Pelvic Floor Questionnaire (APFQ). Vaginal examination was performed to measure cervix–hymen distance, ultrasonography was used to evaluate postvoid residual urine volume, and a urinary stress test was applied. Data were analyzed using parametric and non-parametric tests as well as linear and logistic regression analyses, with p<0.05 considered statistically significant. Results: A total of 80 pregnant and 80 postpartum women were included in the study. In the pregnant group, the median age was 27 years, BMI was 29.6 kg/m², and parity was 1. After the 28th week of pregnancy, the cervix–hymen distance was shorter and the residual urine volume was higher (p<0.01). In addition, bladder, bowel, prolapse, and sexual function scores, as well as the total APFQ score, were significantly higher after the 28th week (p<0.01). Regression analysis revealed that only the cervix–hymen distance had an effect on the total score after the 28th week (p=0.024). In the postpartum group, the median age was 24 years, BMI was 29.3 kg/m², and parity was 1. After the sixth postpartum week, the cervix–hymen distance was longer and the residual urine volume was lower (p<0.01). Furthermore, bladder, bowel, prolapse, sexual function, and total scores were significantly lower after the sixth postpartum week (p<0.01). Regression analysis showed that after the sixth postpartum week, previous neonatal birth weight and cervix–hymen distance were associated with the total score (p=0.018), while bladder score was affected by episiotomy history and previous neonatal birth weight (p=0.021). Conclusions: Our study revealed that pelvic floor dysfunction is a common condition both during pregnancy and in the postpartum period, with its severity differing among subgroups. Particularly in late pregnancy and early postpartum, higher APFQ scores and shorter cervix–hymen distances were observed, indicating increased pelvic floor burden in these stages. Postvoid residual urine volume results also supported the presence of functional impairment. These findings demonstrate that pregnancy and childbirth are critical risk periods for pelvic floor dysfunction, and that the combined use of subjective and objective assessment methods provides a more comprehensive evaluation of pelvic health.
Benzer Tezler
- Üriner inkontinans şikayeti olan gebelerde gebelik ve postpartum dönemde uygulanan pelvik taban kas egzersizlerinin bu şikayetin giderilmesindeki etkinliği
The efficacy of pelvic floor muscle exercises applied during pregnancy and postpartum period for the rehabilitation of urinary incontinence
AYTEN AŞKIN DİNÇ
Doktora
Türkçe
2004
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
- Primigravida gebelere motivasyonel görüşme yöntemi ile verilen pelvik taban kas eğitiminin gebelikte ve postpartum dönemde üriner inkontinansa etkisi
The effect of pelvic floor muscle training given to pregnancy with motivational interview method in pregnancy and postpartum period on urinary incontinence
MANOLYA PARLAS
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK BİLGİÇ
DOÇ. DR. ÖZGE ÇELİKER TOSUN
- Postpartum dönemdeki kadınlarda gebelik sırasında klinik pilates yapma durumlarına göre pelvik taban disfonksiyonu, fonksiyonel durum, yorgunluk, depresyon ve yaşam kalitesi düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of pelvic floor dysfunction, functional status, fatigue, depression and quality of life levels in postpartum women according to clinical pilates practice during pregnancy
CEREN KARAPİNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBaşkent ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MANOLYA ACAR
- Doğum şeklinin, stres üriner inkonitans gelişimine etkisinin 3.trimesterde ve postpartum dönemde pelvik taban ultrasonografi ile araştırılması
Exploring the effect of birth mode on stress urinary incontiunence development using pelvic floor ultrasonography in the third trimester and postpatum period
YAĞMUR KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR KUMRU
DR. REYYAN GÖKÇEN İŞCAN
- Aydın merkezde prepartum gebelerde üriner inkontinans sıklığı, postpartum değişimi ve postpartum üriner inkontinansta pelvik taban kas eğitiminin etkinliği
Prevelence of urinary incontinence in prepartum pregnancies, postpartum exchange and effectiveness of pelvic floor muscle training in postpartum urinary incontinence, in central Aydin
SERHAT PİRİNÇÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıAdnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR OKYAY