Orta Çağ Anadolusu'nda tıbbın gelişimive tedavi yöntemleri (4.-15. yüzyıllar)
The development of medicine and treatment methods in Medieval Anatolia (4th–15th centuries)
- Tez No: 978572
- Danışmanlar: PROF. DR. YAHYA BAŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Orta Çağ, Batı tarihinde yaklaşık olarak 5. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar devam eden bir dönemi kapsamaktadır. Bu dönem, genellikle Antik Roma'nın çöküşü ile başlayıp, 1453 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Konstantinopolis'in fethi ile sonlandırılmıştır. Batı'da toplumsal ve kültürel yapıların büyük ölçüde değişime uğradığı, bilimsel gelişmelerin sınırlı olduğu ve çoğunlukla dini inançların hâkim olduğu bir zaman dilimi olarak kabul edilmektedir fakat; Orta Çağ, sadece Batı dünyasında değil, aynı zamanda Anadolu gibi farklı coğrafyalarda da zengin kültürel etkileşimlerin meydana geldiği, farklı uygarlıkların bilgi birikimlerini birleştirdiği bir geçiş dönemini de temsil etmektedir. Anadolu; Doğu Roma, Türkiye Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı gibi büyük uygarlıkların etkisi ile şekillenmiş bir coğrafya oluşturulmuştur. Bu farklı medeniyetlerin tıbbî mirasları bütünleşerek bölgenin sağlık anlayışını ve tedavi metotlarını etkilemiştir. Bu tezde, Doğu Roma ve 11. yüzyıldan sonra Anadolu'ya gelen Türklere ait devletlerin, 10 tıbbi uygulamaları ayrıntılı bir şekilde araştırılmıştır. Tıbbi tedavi metotlarının hem bilimsel hem de manevi bir çerçevede şekillendiğini, her iki toplumda da halk sağlığı önlemlerinin ve karantina uygulamalarının, oldukça önem arz ettiğine dikkat çekilmektedir. Doğu Roma, Antik Yunan tıbbını devam ettirirken Anadolu'daki Türkler, tıbbi bilgi ve tedavi yöntemlerini hem İslam dünyasının hem de Doğu Roma'ın tıbbi bilgi birikiminden faydalanarak geliştirmişlerdir. Her iki toplumda da hastalıklar genellikle vücut dengesizlikleri ve özellikle vücut sıvılarının dengesinin bozulmasıyla ilişkilendirilmiş, tedavi metotları ise dini ritüellerle bütünleşmiştir. Hem Doğu Romalılar hem de Anadolu'daki Türkler, hastalıkları yalnızca bedensel bir durum olarak değil, aynı zamanda ruhsal ve manevi bir bağlamda ele alarak tedavi yöntemlerini bu doğrultuda geliştirmişlerdir. Bu tez, Orta Çağ Anadolu'sunun tıbbi geçmişine dair önemli bir kaynak sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The Middle Ages cover a period in Western history that lasted approximately from the 5th century to the 15th century. This period generally begins with the collapse of Ancient Rome and ends with the transition to the Renaissance. This period is considered to be a period in which social and cultural structures in the West underwent major changes, scientific developments were limited, and religious beliefs mostly dominated. However, the Middle Ages also represent a transition period in which rich cultural interactions occurred not only in the Western world, but also in different geographies such as Anatolia, and different civilizations combined their knowledge. Anatolia is a geography shaped by the influence of great civilizations such as Byzantium, Seljuk, Beyliks and Ottomans, and the medical heritages of these different civilizations have integrated and affected the region's understanding of health and treatment methods. In this thesis, the medical practices of the Byzantine and Turkish states that came to Anatolia after the 11th century have 12 been investigated in detail. It is noted that medical treatment methods were shaped within both a scientific and spiritual framework, and that public health measures and quarantine practices were of great importance in both societies. While Byzantium continued ancient Greek medicine, the Turks in Anatolia developed their medical knowledge and treatment methods by benefiting from both the Islamic world and Byzantium's medical knowledge. In both societies, diseases were generally associated with body imbalances and especially with the imbalance of body fluids, and treatment methods were integrated with religious rituals. Both the Byzantines and the Turks in Anatolia developed their treatment methods accordingly by considering diseases not only as physical conditions but also in a spiritual and moral context. This thesis aims to provide an important source on the medical history of medieval Anatolia.
Benzer Tezler
- Memlukler Döneminde tıp (1250-1517)
Medicine in the Mamluk Period (1250-1517)
İSA YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihHitit Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA GENÇEL EFE
- Geç Orta Çağ Anadolu'sunda ḳayġuyu hissetmek
Feeling kayġu in Late Medieval Anatolia
BEYZANUR ERASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNEŞ IŞIKSEL
- Selçuklular Devri önemli sağlık kurumlarından Sivas Dârü's-sıhhası ve Divriği Dârü'ş-şifâsı
Important helath institutions from the Seljukid Period hospital of Kaykᾱwῡs and Dᾱr al-Shifᾱ' of Diwrīgī
ÖZCAN SALMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Tarihİstanbul ÜniversitesiOrtaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM KESİK
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLKIZILCA YÜRÜR
- Muğla'nın Karya bölgesi sınırları içindeki yörelerde eski çağlarda ve günümüzde zeytinyağı üretiminin ekonomik ve sosyo-kültürel boyutu ile incelenmesi
The research of olive oil production in classical antiquity and today within the borders of Caria region of Muğla in terms of its socio-cultural and economical aspects
GÜLSÜM OYBAK