Geç Orta Çağ Anadolu'sunda ḳayġuyu hissetmek
Feeling kayġu in Late Medieval Anatolia
- Tez No: 996117
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜNEŞ IŞIKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, XIV.-XV. yüzyıllar Anadolu'sunda ḳayġu olarak adlandırılan duyguya ilişkin bir duygular tarihi incelemesidir. Tez, ḳayġuyu devrin duygu bilgisi, duygu ifadeleri ve duygusal normları yoluyla çok katmanlı bir biçimde ele almaktadır. Duygular tarihinin analitik araçlarını Anadolu'daki kavramsallaştırmaları dikkate alarak kullanan çalışma, duygunun kavranış ve düzenlenişini incelerken tıbbi ve ahlaki bağlamlarda anlamlandırılma biçimlerini de ortaya koyar. Bu amaçla her biri Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olan bir dizi eserden yararlanarak ḳayġuyu dönemin kavramsallaştırma biçimiyle inceler. Tez, ḳayġuyu deneyim, ifade ve norm düzlemlerinde incelerken, duygu bilgisinin ifadeyi etkileme biçimine vurgu yapar ve her üç katmanın da birbiriyle ilişkisini ortaya koyar. Bu doğrultuda deneyime ilişkin bilgiyi tıbbi metinler üzerinden okur; sözcüğün anlamsal içeriği ve kullanıldığı bağlamları gözlemlemek için ise satır arası Kur'an tercümelerinden yararlanır. Duygusal ve normatif içeriği nedeniyle analizinin merkezine Yūsuf kıssalarını alan tez, Geç Orta Çağ Anadolu'sunda dini metinler yoluyla inşa edilmesi hedeflenen Müslüman kimliğini ḳayġuya dair duygulanım reçeteleri üzerinden okumaktadır. Söz konusu reçeteler, bireylerin içsel duygularını mutedil bir düzeye yönlendirmesine dair normatif bir üsluba sahiptir. Bu doğrultuda tez, analizini ahlak ekonomisi kavramı etrafında sürdürerek, öznelerin duygulanım reçetelerini içselleştirme motivasyonlarını açıklar. Bunu yaparken, tıp, ahlak ve duygu arasındaki uyumu da ortaya koyar. Bu sayede, XIV. ve XV. yüzyıllarda Anadolu'da yaşayan ve kendilerini Eski Anadolu Türkçesi yoluyla ifade eden bireylerin tarihsel deneyimlerinin duygusal ve ahlaki yönlerini görünür kılma girişiminde bulunur.
Özet (Çeviri)
This thesis is a study in the history of emotions that examines an emotion known as ḳayġu in fourteenth-fifteenth century Anatolia. It approaches ḳayġu in a multi-layered manner through emotion knowledge, emotional expressions and emotional norms. Employing the analytical tools of the history of emotions while taking local conceptualizations in Anatolia into account, the study explores the ways in which this emotion was understood within medical and moral contexts. For this purpose, it examines ḳayġu by drawing on a corpus of texts from the Old Anatolian Turkish period. By analyzing ḳayġu through the layers of experience, expression and norm, the thesis demonstrates how emotional knowledge shaped emotional expression and suggests a close connection between these three layers. In this respect, the thesis approaches the emotion knowledge through the medical texts, and draws on interlinear Qur'an translations in order to observe semantic content of the word and the contexts in which it appears. Due to their emotional and normative content, the thesis places Joseph narratives at the center of its analysis and interprets the Muslim identity that was intended to be constructed through religious texts in late medieval Anatolia through prescriptions of emotional conduct related to ḳayġu. These prescriptions display a normative discourse aimed at navigating individuals' inner emotional states toward a state of moderation. Within this framework, the thesis conducts its analysis around the concept of moral economy and explains the motivations behind subjects' internalization of emotional prescriptions. In doing so, it demonstrates the harmony between medicine, morality and emotion. Thus, the study seeks to make visible the emotional and moral dimensions of the historical experiences of individuals living in fourteenth-fifteenth century Anatolia who expressed themselves through Old Anatolian Turkish.
Benzer Tezler
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Gazi tipi eksternal fiksatörlerle yapılan uygulamalarda kırık hattındaki kompresyonun biyomekanik olarak“strain gage”lerle tayini
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN ŞENGÜL
- Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri
Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”
FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL
- Üzüm sularının pastörizasyonu ve kontsantresi sırasında hidroksimetilfurfural oluşumu üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ŞERİFE ŞAHİN
