MEFV mutasyonu olan ve olmayan FMF hastalarının klinik bulguları, tanı ve tedavi süreçlerinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of clinical findings, diagnosis, and treatment processes in FMF patients with and without MEFV mutations
- Tez No: 978589
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL BES
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Romatoloji, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA), ataklarla seyreden ve MEditerranean FeVer gen (MEFV) mutasyonlarıyla ilişkili monogenik bir otoinflamatuar hastalıktır. Bununla birlikte, genetik olarak MEFV negatif olan olgular da klinik olarak AAA tanısı almakta, ancak bu grupta tipik dışı fenotiplerin daha sık görülmesi tanısal güçlükler yaratmaktadır. Bu çalışmada, AAA ile takipli olup MEFV gen mutasyonu olan ve olmayan hastaların demografik, klinik, tanısal süreç ve fenotipik varyasyonlarının retrospektif olarak karşılaştırılması; özellikle MEFV negatif olgularda tanısal zorluklara yol açan özgün fenotipik özellikleri ortaya koyarak, ayırıcı tanı sürecine katkı sağlamak ve klinik yönetimin iyileştirilmesine ışık tutmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Retrospektif, tek merkezli, kesitsel olarak yürütülen bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Romatoloji Kliniği'nde Ekim 2020 ile Kasım 2024 tarihleri arasında takip edilen 500 AAA hastası dahil edildi. Hastalar genetik test sonuçlarına göre iki gruba ayrıldı: MEFV pozitif (n=412) ve MEFV negatif (n=88). Tipik ekzon 10 mutasyonları olan hastalar MEFV pozitif olarak sınıflandırılırken, mutasyonu olmayan artık polimorfizm kabul edilen ekzon 2 mutasyonu olanlar (ör., R202Q ve E148Q) MEFV negatif olarak kategorize edildi. Demografik özellikler, klinik belirtiler ve tedavi rejimlerini kapsayan veriler, doğrudan görüşmeler ve hasta kayıtları yoluyla toplandı. Klinik ve laboratuvar özellikleri, tedavi yanıtları ve tanısal gecikmeler analiz edildi. Klinik değerlendirmede klasik bulguların yanı sıra daha nadir veya ayırıcı tanıda güçlük yaratan bulgular da incelendi. Bulgular: Çalışmaya katılan MEFV pozitif hastaların 231'i (%56,1) ve negatif hastaların 64'ü (%72,7) kadın cinsiyette olup farklı bulundu (p=0.002). MEFV negatif grupta tanı yaşı (ortanca 26 vs 14 yıl, p=0,021) anlamlı olarak daha geçti. Tipik semptomlar (ateş, peritonit, plörit, erizipel benzeri lezyon (EBL)) her iki grupta da benzer oranlarda görüldü. Artrit MEFV pozitif grupta daha sık iken, MEFV negatif grupta perikardit daha sık saptandı (%46,1 vs. 59.3; p=0.018). Ayrıca MEFV pozitif gruba kıyasla negatif grupta atipik semptomlar olan uzun atak (%16,5 vs 27.3, p=0.016), ürtiker (%7 vs 17, p=0.004), soğuk ürtiker (%0,5 vs 3.4, p=0.040), boğaz ağrısı (%10,7 vs 28.4, p<0.001), tonsillofarenjit (%6,6 vs 17, p=0.003), gezici rash (%0,5 vs 3.4, p=0.040), tekrarlayan oral aft (%20,4 vs 34.1, p=0.005) ve folikülit (%6,3 vs 19.3, p<0.001) daha sık saptandı. Amiloidoz sıklığı ve ailede AAA öyküsü MEFV pozitif grupta daha fazla bulundu (p=0.026 ve p<0.001). Sonuç: Bu çalışma, AAA hastalarında, özellikle MEFV mutasyonu olmayanlarda gözlenen önemli klinik heterojenliği vurgulamaktadır. Ateş ve serozit gibi tipik AAA semptomları hem MEFV pozitif hem de MEFV negatif gruplarda sık görülürken, MEFV negatif grupta ürtiker, tonsillofarenjit ve daha uzun atak süreleri gibi atipik ve diğer otoinflamatuar hastalıklarda görülen özelliklerin görülmesi dikkat çekicidir. MEFV negatif hastalarda uzayan tanı süreçleri, yeni nesil dizileme ve kapsamlı otoinflamatuar hastalık panelleri gibi ileri tanı araçları gerektiren atipik klinik varyasyonların yarattığı zorlukları yansıtmaktadır. Bu araçlar, overlap sendromların belirlenmesine ve tanısal doğruluğun iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Yine MEFV pozitif hastalarda da eşlik eden atipik bulgular başka bir otoinflamatuar hastalığın eşlik ettiği mikst otoinflamatuar hastalık (MAID) açısından NGS ile ileri tetkik açısından yönlendirebilir. Böyle bir yaklaşım, klinik sonuçların iyileştirilmesi, tanısal gecikmelerin en aza indirilmesi ve sağlık hizmeti maliyetlerinin azaltılması için kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Objectives: Familial Mediterranean Fever is a monogenic autoinflammatory disorder characterized by recurrent attacks and commonly associated with mutations in the MEFV gene. Nevertheless, patients lacking detectable MEFV mutations may also receive a clinical diagnosis of Familial Mediterranean Fever (FMF); in this subgroup, atypical phenotypes are observed more frequently, which poses significant diagnostic challenges. The present study aims to retrospectively compare the demographic characteristics, clinical manifestations, diagnostic processes, and phenotypic variations of FMF patients with and without MEFV gene mutations. In particular, it seeks to elucidate the distinctive phenotypic features that contribute to diagnostic difficulties in MEFV-negative cases, thereby enhancing the differential diagnostic process and providing insights for the optimization of clinical management.. Materials and Methods: This retrospective, single-center, cross-sectional study included 500 patients with FMF who were followed at the Rheumatology Clinic of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital, University of Health Sciences, between October 2020 and November 2024. Patients were stratified into two groups based on genetic test results: MEFV-positive (n=412) and MEFV-negative (n=88). Individuals harboring typical exon 10 mutations were classified as MEFV-positive, whereas those without mutations or carrying exon 2 variants considered polymorphisms (e.g., R202Q and E148Q in exon 2) were categorized as MEFV-negative. Data encompassing demographic characteristics, clinical manifestations, and treatment regimens were collected through direct interviews and review of patient records. Clinical and laboratory features, treatment responses, and diagnostic delays were analyzed. In addition to classical manifestations, rarer findings and those contributing to diagnostic challenges in differential diagnosis were also systematically evaluated. Results: Among MEFV-positive patients, 231 (56.1%) were female, whereas 64 (72.7%) of the MEFV-negative patients were female, with a statistically significant difference between groups (p = 0.002). The age at diagnosis was significantly higher in the MEFV-negative group compared to the MEFV-positive group (median 26 vs. 14 years, p = 0.021). Typical manifestations (fever, peritonitis, pleuritis, and erysipelas-like erythema) were observed at similar frequencies in both groups. Arthritis was more frequent in the MEFV-positive group, whereas pericarditis was more prevalent in the MEFV-negative group (46.1% vs. 59.3%; p = 0.018). In addition, compared to the MEFV-positive group, the MEFV-negative group more frequently exhibited atypical manifestations, including prolonged attacks (16.5% vs. 27.3%, p = 0.016), urticaria (7% vs. 17%, p = 0.004), cold-induced urticaria (0.5% vs. 3.4%, p = 0.040), sore throat (10.7% vs. 28.4%, p < 0.001), tonsillopharyngitis (6.6% vs. 17%, p = 0.003), migratory rash (0.5% vs. 3.4%, p = 0.040), recurrent oral aphthae (20.4% vs. 34.1%, p = 0.005), and folliculitis (6.3% vs. 19.3%, p < 0.001). The frequency of amyloidosis and a positive family history of FMF were significantly higher in the MEFV-positive group (p = 0.026 and p < 0.001, respectively). Conclusion: This study underscores the considerable clinical heterogeneity observed in patients with Familial Mediterranean Fever (FMF), particularly among those lacking MEFV mutations. While typical FMF manifestations such as fever and serositis were common in both MEFV-positive and MEFV-negative groups, the higher prevalence of atypical features in the MEFV-negative group—such as urticaria, tonsillopharyngitis, and prolonged attack duration—is noteworthy, as these are also characteristic of other autoinflammatory disorders. The extended diagnostic delays in MEFV-negative patients reflect the challenges posed by atypical clinical variations, which may necessitate advanced diagnostic tools including next-generation sequencing (NGS) and comprehensive autoinflammatory disease panels. These approaches can facilitate the identification of overlap syndromes and improve diagnostic accuracy. Similarly, in MEFV-positive patients, the presence of concomitant atypical features may warrant further investigation with NGS to evaluate the possibility of mixed autoinflammatory disease (MAID). Such an approach is critical for improving clinical outcomes, minimizing diagnostic delays, and reducing healthcare costs.
Benzer Tezler
- Ailevi akdeniz ateşi ile takip edilen hastaların otoinflamasyona bağlı gelişen kardiyak otonomik disfonksiyonunun incelenmesi
Investigation of cardiac autonomic dysfunction due to autoinflammation in patients followed up with familial mediterranean fever
MERİÇ ERGENE YENİKÖY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBaşkent ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDIKA ESRA BASKIN
- Acil servise karın ağrısıyla başvuran hastaların etiyolojisi, ailevi akdeniz ateşi ve irritable barsak sendromu sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of the etiology, prevalence of familial mediterranean fever and irritable bowel syndrome in patients presenting to the emergency department with abdominal pain
MERVE TÜRKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KEKEÇ
- Ailevi Akdeniz Ateşi hastalarının klinik, eşlik eden hastalıklar, laboratuvar ve tedavi seçenekleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Familial Mediterranean Fever patients in terms of clinical findings, accompanying diseases, laboratory and treatment options
BETÜL SARI KALIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
RomatolojiSivas Cumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ŞAHİN
- Ailevi Akdeniz Ateşi olan hastalarda diyet ile hastalık şiddeti ve kolşisin direnci arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between diet, disease severity and colchicine resistance in patients with Family Mediterranean Fever
BEYZA NUR YAKIŞIKLI ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET OMMA
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY YILMAZ ÇAKMAK
- Ailevi akdeniz ateşi ve entezit ilişkili artrit birlikteliğinin hastalık prognozuna etkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
A retrospective evaluation of the effect of combination of familial mediterranean fever and enthesitis-related arthritis on disease prognos
HANDE TARHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKET ERBİL ÜNSAL