Geleneksel miras çeyiz sandıkları ve özgün seramik uygulamalar
Traditional heritage: Dowry chests and contemporary ceramic applications
- Tez No: 978719
- Danışmanlar: DOÇ. HÜSEYİN ÖZÇELİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk sanatı, Görsel sanatlar, Güzel sanatlar, Kadın motifleri, Çeyiz, İdeal imge, Traditional Turkish art, Visual arts, Fine arts, Women motifs, Dowry, Ideal image
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Seramik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Anadolu kültüründe önemli bir yer tutan çeyiz sandıkları, yalnızca işlevsel bir eşya değil, aynı zamanda sembollerle yüklü, kadın kimliğinin ve toplumsal belleğin taşıyıcısı olan kültürel nesnelerdir. Kuşaktan kuşağa aktarılan bu sandıklar; aile yapısı, evlilik gelenekleri, kadınlık rolleri ve el işçiliği gibi çok katmanlı alanların kesişiminde konumlanmaktadır. Çeyiz sandıkları üzerindeki motifler, biçimler ve kullanım biçimleri; bireysel hafızayı kolektif kültüre bağlayan güçlü birer simgeye dönüşmüştür. Bu bağlamda çeyiz sandıkları hem geleneksel el sanatları hem de güncel sanat pratikleri açısından yeniden düşünülmesi gereken zengin bir ifade alanı sunmaktadır. Bu çalışma, çeyiz sandıklarının taşıdığı kültürel ve simgesel anlamları seramik sanatı aracılığıyla yeniden yorumlamayı amaçlamaktadır. Geleneksel motiflerin biçimsel yapısı ve anlatı potansiyeli; çağdaş sanatın kavramsal araçlarıyla birleşerek hem geçmişe saygı hem de günümüze dair yeni bir ifade imkânı yaratmaktadır. Tez, çeyiz sandığını yalnızca nostaljik bir nesne olarak değil, güncel bir sanat nesnesine dönüşebilecek kavramsal bir yapı olarak ele almayı önermektedir.
Özet (Çeviri)
Dowry chests, which hold a significant place in Anatolian culture, are not merely functional items but culturally laden objects that carry symbolic meanings, female identity, and collective memory. Passed down from generation to generation, these chests are situated at the intersection of complex social structures such as family, marriage traditions, gender roles, and craftsmanship. The motifs, forms, and usage patterns on dowry chests have evolved into strong symbols that link personal memory to collective culture. In this context, dowry chests offer a rich expressive field that requires reconsideration within both traditional crafts and contemporary art practices. This study aims to reinterpret the cultural and symbolic meanings carried by dowry chests through ceramic art. The formal structure and narrative potential of traditional motifs are combined with the conceptual tools of contemporary art, creating a space for new expression that honors the past while addressing the present. The thesis proposes to consider the dowry chest not only as a nostalgic object but also as a conceptual structure that can be transformed into a contemporary art object.
Benzer Tezler
- Isparta ili yöresel kadın giysileri
Regional women clothes of the city Isparta
ZERRİN KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Güzel SanatlarSüleyman Demirel ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ NURHAN ÖLMEZ
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Bir kültürel miras olarak kanaviçe işlemelerinin incelenmesi: Bir uygulama çalışması
The examination of cross-stitch embroidery as a cultural heritage: An application study
ZEYNEP GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
El SanatlarıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. ÇİĞDEM DEMİR
- Nevşehir ve yöresinde çeyiz geleneği
Dowry tradition in Nevşehir and its region
İREM ÇALIŞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Nevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUGBA GÖNEL SÖNMEZ
- Geleneksel düğün adetlerinin fantastik temalı kurgulanması:“Kına Gecesi”animasyon uygulama örneği
The re-creation of traditional wedding customs in a fantastic animation standard and an introductory application
ÖZBERK ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk Bilimi (Folklor)Başkent ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN ÖZKARAKAŞ