Davut Sulari'nin saz/bağlama icrasının tavır özellikleri açısından incelenmesi
Analysis of aşik Davut Sulari's saz/baglama performance in terms of personal performance characteristics
- Tez No: 978822
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN CAN YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Aşık Daimi, Aşık Davut Sulari, Aşık Sümmani, Aşık Veysel, Aşık Şenlik, Bağlama, Posoflu Aşık Sabit Müdami, Aşık Daimi, Aşık Davut Sulari, Lover Sümmani, Lover Veysel, Lover Şenlik, Bağlama (Müzik aleti), Posoflu Aşık Sabit Müdami
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalgı Eğitimi Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Çalgı Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Anadolu topraklarında yaşamış ve günümüzde var olan âşıkları incelediğimiz zaman, hepsinin ortak ve en önemli özelliklerinden biri irticalen şiir söyleme becerileridir. Saz icraları ise çoğunlukla seslerine yol gösterme görevini üstlenecek seviyededir. Davut Sulari'yi ise bu âşıklardan ayıran en önemli özelliklerinden birisi üst düzey ses icrasının yanı sıra yine üst düzey saz icrasıdır.“Âşık Davut Sulari'nin Saz icrasının Tavır Özellikleri Açısından İncelenmesi”adlı bu çalışmada, Davut Sulari'nin kişisel icra özelliklerini yansıtan en önemli özellikleri tespit edilip incelenmiştir. Gezgin âşık olması, Doğu Anadolu Âşıklık Geleneği ve köklerinin yaslandığı Doğu Anadolu Alevi Âşıklık Geleneğinden beslenmesiyle kendine özel bir icra tavrı benimsemiştir. Sulari'nin saz icrasındaki tavır özellikleri çalışma içinde farklı başlıklar altında incelenmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde, çalışmanın yöntemi ve amacı, problem durumu, varsayımlar, notasyon ve terminoloji gibi bölümler yer alırken, ikinci bölümünde, âşık ve âşıklık geleneğinden başlayarak Sulari'ye kadar uzanan, genelden özele indirgenen bir yol tercih edilmiştir. Üçüncü bölümde ise transkript edilen on altı eser üzerinden çeşitli analizler yapılarak Sulari'nin saz icra tavrına ait özellikler tespit edilmiştir. Tespit edilen bu özellikler şunlardır: Genellikle 40-41 tekne ölçülerine sahip, çok büyük olmayan sazlar ile icra yapan Sulari, 19-20 perde bağlanmış kısa saplı bağlama ve 24-25 perde bağlanmış uzun saplı bağlamalar kullanmıştır. İcra esnasındaki postürü, beden dili genel olarak sazı tutuşuna göre şekil almıştır. Sazın sapını yukarı kaldırarak yaptığı icralarda postürü tam tersi yönde hareket ederken, bazı icralarını da sabit pozisyonda kalarak yapmıştır. Sazının teknesini, kolunu alt eşiğin üstünden geçirerek kavramasından kaynaklı, bileğini orta eşiğe yakın bir mesafede konumlandırılmış ve mızrabı da bu bölgede icra etmiştir. Tekil mızrap, çoklu mızrap ve takma mızrap olarak üç başlıkta ele aldığımız mızrap kullanımı oldukça zengin ve başarılıdır. Sulari'nin kendisine has ezgi kalıplarını birçok eserinde kullandığı tespit edilmiştir. Çoğunlukla dinamik bir icra tarzı benimseyen Sulari, çeşitli mızrap vuruşlarıyla aynı eser içerisinde dahi ritmik ve ezgisel çeşitlemeler yapmıştır. Bahsedilenlere ek olarak sol el tekniklerinde, ondan sıklıkla duyduğumuz kıstırma tekniği, parmak vurma ve çekme tekniği, süsleme anlayışı gibi özelliklerinin de bir araya gelmesiyle birlikte, kendisine has, çok özel bir Davut Sulari saz icra tavrı ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
One of the most prominent and common features shared by the“âşık”who lived in Anatolia and those still active today is their ability to compose and recite poetry extemporaneously. Their instrumental performances typically serve to accompany and guide their vocal delivery. However, what sets Davut Sulari apart from other“âşık”s is not only his exceptional vocal performance but also his highly advanced instrumental technique on the saz. This study, titled“An Analysis of Aşık Davut Sulari's Saz/Bağlama Performance in Terms of Stylistic Characteristics,”aims to identify and examine the key features that reflect the unique performance style of Davut Sulari. As an itinerant âşık, Sulari developed a distinct performance manner influenced by the Eastern Anatolian Âşık Tradition, particularly rooted in the Eastern Anatolian Alevi Âşık heritage. The stylistic characteristics of Sulari's saz performance are analyzed under various subheadings throughout the study. The first section outlines the study's methodology and objectives, the research problem, assumptions, as well as the notation and terminology used. The second section adopts a general-to-specific approach, tracing the âşık tradition from its broader historical context to the particular case of Davut Sulari. In the third section, an analysis based on transcriptions of 16 selected works is conducted to identify specific features of Sulari's saz performance style. The findings reveal that Sulari typically performed with moderately sized saz instruments measuring approximately 40–41 cm in body size. He used both short-necked baglamas with 19–20 frets and long-necked versions with 24–25 frets. His playing posture and body language were closely aligned with his way of holding the instrument. In performances where he raised the neck of the saz, his posture adapted accordingly, while in some instances he maintained a fixed position. By positioning his arm over the upper bridge of the instrument's body, he placed his wrist near the middle bridge, executing his plectrum strokes in that region. His use of the plectrum—categorized into single, multiple, and“takma”(fixed) strokes—was found to be rich and proficient. It was also observed that Sulari employed distinct melodic patterns that he frequently repeated across various compositions. Primarily adopting a dynamic performance style, Sulari introduced rhythmic and melodic variations within single pieces through diverse plectrum techniques. In addition to these features, his unique saz performance style was further defined by his left-hand techniques, including the frequently used“kıstırma”(lateral stopping), finger tapping and pulling techniques, and his particular approach to ornamentation.
Benzer Tezler
- Anadolu Alevi ve Bektaşî müzik geleneği üzerine bir araştırma
A study on Anatolian Alevi Bektashi music tradation
DENİZ ŞAMDERELİ
- Âşık Davut Sularî'nin şiirlerinde itikadî unsurlar
Creedal elements in Minstrel (Âşık) Davut Sularî's poem
İREM TUNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Mimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM KAYA
- Aşık Davut Sulari'nin sanatı ve eserlerinin müzikal analizi
The musical analysis of minstrel Davut Sulari's art and his creations.
İNAN TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
MüzikSakarya ÜniversitesiFolklor ve Müzikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. HATİCE SELEN TEKİN
- Aşık Davut Sulari'nin aşıklık geleneğindeki önemi ve TRT repertuarı dışındaki 11 eserinin müzikal analizi
Significance of Aşik Davut Sulari in minstrelsy tradition and musical analysis of his 11 literary work falling outside the TRT repertoire
TÜLAY COŞKUN