Annelerin emzirmeyi sonlandırma yöntemleri ve deneyimlerinin incelenmesi: Karma yöntem çalışması
Examining mothers' experiences and termination methods of breastfeeding: A mixed methods study
- Tez No: 978925
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YETER DURGUN OZAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Anne sütü, emzirmeyi sonlandırma, sütten kesme, hemşirelik, karma yöntem, Breast milk, mixed methods, nursing, termination of breastfeeding weaning
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma annelerin emzirmeyi sonlandırma yöntemleri ve emzirmeyi sonlandırma sürecindeki deneyimlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve yöntem: Nitel ve nicel yöntemleri içeren eş zamanlı/paralel karma yöntemler kullanılarak yapılan bu çalışma Batman 1 nolu aile sağlığı merkezinde Mayıs 2024- Kasım 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi 1 nolu Aile Sağlığı Merkezine başvuran, 0-36 ay arası bebekleri/çocukları olan anneler arasından nicel yöntem için 220, nitel yöntem için 15 anneden oluşmuştur. Araştırmanın verileri“Tanıtıcı Özellikler Veri Toplama Formu”ve“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde nicel yöntem de sayı, yüzde ve ortalamalar için Pearson Ki-Kare testi ve Fisher's Exact testi uygulanmıştır. Analizler IBM SPSS 27 programında gerçekleştirilmiştir. Nitel yöntem için tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Nicel verilerin analizinde katılımcıların yaş ortalamasının 32,02±5,39 olduğu, ortalama emzirmesi süresinin 19,37±4,48 olduğu görülmüştür. Emzirmeyi sonlandırma nedenleri arasında en sık görülen neden %24,1 oranıyla bebeğin gece/gündüz çok sık emmesi ve annede yorgunluk oluşturmasıdır. Emzirmeyi sonlandırmada kullanılan yöntemler arasında en sık tercih edilen yöntem %29,1 ile birden kesme, %18,6'sı azaltarak kesme, %5,5'i bebeğin kendiliğinden emmeyi bırakması, %9,1'i memeye saç koyma, %16,8'i memeye salça sürme, %8,6'sı memeye biber sürme, %6,4'ü biberonla ek besin verme, %5,9'u sabır taşı yöntemini kullanmıştır. Bu süreçte zorlananların oranı %67,3'tür. Emzirmeyi sonlandırma döneminde eğitim almadığını belirtenlerin oranı ise %95,5'tir. Bilgi ve eğitim kaynakları olarak en fazla başvurulan kaynak %44,5 oranıyla anne ve kayınvalide olmuştur. Nitel verilerin analizinde annelerin emzirmeyi sonlandırma sürecindeki deneyimlerine yönelik 6 ana tema ve 25 alt tema elde edilmiştir. Bu ana temalar; annelerin emzirme süreci ve anne sütü ile ilgili düşünceleri, annelerin emzirmeyi sonlandırma nedenleri, emzirmeyi sonlandırmada karşılaşılan zorluklar/güçlükler, emzirmeyi sonlandırmada kolaylaştırıcılar, emzirmeyi sonlandırmada kullanılan yöntemler/uygulamalar, annelerin emzirmeyi sonlandırma sürecindeki duygularıdır. Sonuçlar: Annelerin emzirmeyi sonlandırma nedenlerinin başında bebeğin gece/gündüz çok sık emmesi ve annede yorgunluk oluşturması yer almıştır. Bu oran çalışan annelerde daha yüksek bulunmuştur. Annelerin emzirmeyi sonlandırırken farklı yöntemler kullandıkları, zorlandıkları ancak bu konuda eğitim almadıkları saptanmıştır. Bilgi kaynağı olarak sağlık profesyonellerinin az bir oranda tercih edildiği görülmüştür. Annelerin emzirmeyi sonlandırma sürecinde yıpranma, bebeğin hakkını elinden almış olma fikri/suçluluk/yetersizlik, anne- bebek arasındaki bağın kopacağı hissi gibi olumsuz hislere kapıldığı saptanmıştır. Ancak süreci tamamlayan anneler zorlandıkları, yıprandıkları bu sürecin sonunda rahatladıklarını ifade etmişlerdir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was carried out in order to investigate mothers' breastfeeding termination methods and their experiences during this process. Materials and Method: This study, carried out using simultaneous/parallel mixed methods including qualitative and quantitative methods, was conducted at Number 1 Batman Family Health Center between May 2024 and November 2024. The sample of the study consisted of 220 mothers for the quantitative method and 15 mothers for the qualitative method among mothers who had babies/children aged 0-36 months, and who applied to Number 1 Health Center. The data of the study were collected using the“Introductory Characteristics Data Collection Form”and the“Semi-Structured Interview Form”. In the assessment of the data, the Pearson Chi-Square test and Fisher's Exact test were applied for the quantitative method for numbers, percentages and averages. The analyses were carried out in the IBM SPSS 27 program. Thematic analysis method was used for the qualitative method. Results: In the analysis of the quantitative data, it was observed that the mean age of the participants was 32.02±5.39 years and the mean duration of breastfeeding was 19.37±4.48 years. Among the reasons for terminating breastfeeding, the most common reason was the infant's sucking too frequently at night/day and causing fatigue in the mother with a rate of 24.1%. Among the methods used by mothers to terminate breastfeeding, the most frequently preferred methods were sudden discontinuation with 29.1%, and the gradual discontinuation by reduction with 18.6%, and spontaneous cessation of breastfeeding with 5.5%, and putting hair on the breast with 9.1%, and applying tomato paste on the breast with 16.8%, and applying pepper on the breast 8.6%, and supplementary feeding with a baby bottle 6.4%, and using aloe vera resin method with 5.9%. The rate of those who had difficulty in this process turned out to be 67.3%. The rate of those who stated that they did not receive any training during the termination of breastfeeding was 95.5%. The most frequently applied sources of information and education by breastfeeding mothers were their mothers and mothers-in-law with a rate of 44.5%. In the analysis of qualitative data, 6 main themes and 25 sub-themes were obtained regarding mothers' experiences in the process of terminating breastfeeding. These main themes are mothers' thoughts about breastfeeding process and breastmilk, reasons for termination of breastfeeding, difficulties/challenges encountered in termination of breastfeeding, facilitators in termination of breastfeeding, methods/practices used in termination of breastfeeding, and mothers' feelings in the process of termination of breastfeeding. Conclusion: The main reasons for termination of breastfeeding were that the baby suckled too frequently during the day/night and that it caused fatigue in the mother. This rate was found to be higher in working mothers. It was found that mothers used different methods to terminate breastfeeding, had difficulties, but did not receive training on this subject. It was observed that health professionals were preferred as a source of information to a lesser extent. It was determined that mothers had negative feelings such as being worn out, the idea of taking away the baby's right/guilt/incompetence, and the feeling that the bond between mother and baby would be broken during the process of terminating breastfeeding. However, the mothers who completed the process stated that they felt relieved at the end of this process, which was difficult and exhausting.
Benzer Tezler
- Hemşirelerin emzirmenin sonlandırılmasıkonusunda bilgi, görüş ve deneyimleri
Knowledge opi̇ni̇ons and experi̇ences of nurses ontermi̇nati̇on of breastfeedi̇ng
ÇİSEM KARASOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE TOLUNAY OFLU
- Emzirme sonlandırmaya hazır oluşluk ölçeğinin geliştirilmesi: karma desen tasarımlı çalışma
Development of a scale for readiness to terminate breastfeeding: a study with mixed pattern design
SEÇİL HÜR
- Bebeklerin ilk 6 ayda anne sütü ile beslenmelerine etki eden faktörler
Factors affecting breast feeding in the first six months of life
MEHMET UBEYDE ERKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RABİA GÖNÜL SEZER
- Annelerin emzirme sonlandırma deneyimlerinin transteoritik modele göre incelenmesi ve emzirmeyi sonlandırmaya hazır oluşluk ölçeğinin geliştirilmesi
Investigation of mothers' experiences of breastfeeding cessation using the transtheoretical model and development of the breastfeeding cessation readiness scale
FİGEN KAZANKAYA
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEMİREL BOZKURT
PROF. DR. FEYZA KOÇ
- Annelerin emzirmeden ayırmaya hazır oluşluklarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting mothers readiness to wean from breastfeeding
ECEM ÖZLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BEKTAŞ