Geri Dön

Yatakta akıllı telefon kullanımına bağlı uyku erteleme ölçeğinin türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması

Turkish validity and reliability study of while-i̇n-bed-smartphone-use-i̇nduced sleep procrastination scale

  1. Tez No: 978932
  2. Yazar: MİZGİN DEMİR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. LEYLA ZENGİN AYDIN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Akıllı telefon, Uyku, Geçerlilik, Güvenilirlik, Smartphone, Sleep, Validity and reliability
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dicle Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, yatakta akıllı telefon kullanımına bağlı uyku erteleme ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin yapılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu metodolojik çalışma, Dicle Üniversitesi'nde öğrenim gören toplam 658 lisans öğrencisi ile yürütüldü. Veri toplama aracı olarak Yatakta Akıllı Telefon Kullanımına Bağlı Uyku Erteleme Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeği Kısa Formu (ATBÖ-KF), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Zung Depresyon Ölçeği (ZDÖ) ve Uyku Vaktini Erteleme Ölçeği kullanıldı. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinde; Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), Test-tekrar test yöntemi, Paralel form geçerliği ve Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplamaları kullanıldı. İstatistiksel analizler, IBM SPSS Statistics 23 ve IBM SPSS AMOS 23 programları kullanılarak yapıldı. Bulgular: Ölçüm modelinin uygunluğunu değerlendirmek amacıyla yapılan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlilik katsayısı 0,803 olarak hesaplandı. Bartlett küresellik testi anlamlı bulundu (p<0,001). Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda, özdeğeri 2,863 olan tek faktör elde edildi ve bu faktör toplam varyansın %47,721'ini açıkladı. Maddelerin faktör yükleri 0,392 ile 0,805 arasında olduğu ve maddelerin p değerleri <0,001 düzeyinde bulundu. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçlarına göre modelin uyum indeksleri RMSEA = 0,039; NFI = 0,977; CFI = 0,992; GFI = 0,989; χ²/df = 1,503; IFI = 0,993; TLI = 0,983; SRMR = 0,027 olarak hesaplandı. Ölçeğin iç tutarlılığına ilişkin Cronbach Alfa katsayısı 0,766 olarak bulundu. Sonuç: Yatakta Akıllı Telefon Kullanımına Bağlı Uyku Erteleme Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu sonucu elde edildi.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aimed to adapt the“While-İn-Bed-Smartphone-Use-İnduced Sleep Procrastination Scale”into Turkish and to assess its validity and reliability. Material and Method: This methodological study was conducted with a total of 658 undergraduate students studying at Dicle University. The data collection instruments included the Bedtime Smartphone Use-Related Sleep Procrastination Scale, the Smartphone Addiction Scale–Short Version (SAS-SV), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the Zung Depression Scale (ZDS), and the Sleep Procrastination Scale. For the validity and reliability analyses of the scales, Exploratory Factor Analysis (EFA), Confirmatory Factor Analysis (CFA), test-retest method, parallel form validity, and Cronbach's alpha internal consistency coefficient calculations were used. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 23 and IBM SPSS AMOS 23 software. Results: To evaluate the suitability of the measurement model, the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) measure of sampling adequacy was calculated as 0.803, and Bartlett's test of sphericity was found to be significant (p <0.001). As a result of the Exploratory Factor Analysis (EFA), a single factor with an eigenvalue of 2.863 was obtained, accounting for 47.721% of the total variance. The factor loadings of the items ranged between 0.392 and 0.805, and all item p-values were found to be < 0.001. According to the Confirmatory Factor Analysis (CFA) results, the model fit indices were calculated as RMSEA = 0.039; NFI = 0.977; CFI = 0.992; GFI = 0.989; χ²/df = 1.503; IFI = 0.993; TLI = 0.983; and SRMR = 0.027. The internal consistency of the scale was determined by a Cronbach's alpha coefficient of 0.766. Conclusion: The Turkish version of the Bedtime Smartphone Use-Related Sleep Procrastination Scale was found to be a valid and reliable measurement tool.

Benzer Tezler

  1. Lise öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı, mobil telefon yoksunluğu korkusu (Nomofobi) ve akademik başarıları arasındaki ilişki

    The relationship between high school students' smartphone addiction, nomophobia and academic achievement

    HACER GÖKTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. VEYSEL DEMİRER

  2. Akıllı saat ve istatistiksel veri madenciliği ile uyku analizi

    Sleep analysis with smart watch and statistical data mining

    İSMAİL FATİH AKBUĞA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ TALHA ENES GÜMÜŞ

  3. Üniversite öğrencilerinde serbest yaşam uykusu, bellek, dikkat ve akademik başarı arasındaki ilişkilerin incelenmesi

    Investigating the relationships between free-living sleep, memory, attention and academic achievement in university students

    ŞERİF KESKİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Psikolojiİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURCİHAN KİRİŞ

  4. Kadın hentbol oyuncularında uyku öncesi tüketilen glisemik indeks ve triptofan içeriği yüksek öğünlerin uyku profili ve atletik performansa etkisi

    The effect of pre-sleep meals with high glycemic index and tryptophan content on sleep profile and athletic performance in female handball players

    ÖZLEN TAMER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜL KIZILTAN

  5. Dönmeli akışlı akışkan yataklı mikrodalga yeşil çay kurutucunun imalatı ve kurutma performansının deneysel belirlenmesi

    Manufacturing and experimental determination of drying performance of swirling flow fluidized bed microwave green tea dryer

    MERT KÖSE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Makine MühendisliğiRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAYDAR KÜÇÜK

    PROF. DR. ADNAN MİDİLLİ