Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)atağı olgularında kan gazı analizlerindeki değişimin sonografik diyafram kalınlığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the Relationship Between Changes in Blood Gas Analysis and Sonographic Diaphragmatic Thickness in Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) Exacerbation Cases
- Tez No: 978934
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ALİ KARACA, DOÇ. DR. ALİ BATUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Radyoloji ve Nükleer Tıp, Emergency Medicine, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Alevlenmesi, Ultrasonografi ile Diyafram Kalınlığı, Arteriyel Kan gazı, noninvaziv mekanik ventilatör (NIMV), Invaziv Mekanik vi Ventilasyon (IMV), Ventilasyon Desteği İhtiyacı, Mortalite, Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD), Chronic Obstructive ix Pulmonary Disease Exacerbation, Diaphragm Thickness by Ultrasonography, Arterial Blood Gas, Non-Invasive Mechanical Ventilation (NIMV), Invasive Mechanical Ventilation (IMV), Ventilation Support Need, Mortality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada KOAH alevlenme olgularında diyafram kası ölçümlerinin hastalarda klinik sonlanımları ön görmede etkinliği ve PCO2 düzeyleri ile korelasyonunun incelenmesi amaçlanmıştır. Nefes darlığı nedenli Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Acil Servisi'ne 19 Ekim 2022-1 Temmuz 2024 tarihleri arasında başvuran ,18 yaş ve üzerinde KOAH tanılı, nefes darlığı kliniğinin nedeni KOAH alevlenme olan 165 hastanın 152' si istatistiksel olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Değerlendirme Acil Tıp Ana Bilim Dalı acil servisinde klinik çalışmalar için ana bilim dalı tarafından tahsis edilmiş ultrasonografi cihazının (marka: Philips, model: Sparq, üretim yılı: 2012 üretici: Philips Inc., menşei: Hollanda) 6-10 MHz'lik L12-4 probu ile B-Mod ayarında yapılmıştır. Tüm sonografik değerlendirmeler ALARA (as low as reasonably achiveable) prensibine uygun olarak tamamlanmıştır. Analizler SPSS Statistics 25 (the statistical package for social sciences) paket programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 152 hastanın %65.8'i erkek ve %34.2'si kadın cinsiyete sahiptir . Hastaların ortalama yaşı 70.68 yıl olarak saptanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların %100'ünde kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısı mevcuttur. Ek olarak , başlıca en sık %55.9'unda konjestif kalp yetmezliği (KKY), %53.9'unda hipertansiyon (HT), %30.9'unda diyabet (DM) , %36.8'inde koroner arter hastalığı (KAH) mevcuttu. Hastaların vital bulguları, arteriyel kan gazı laboratuvar değerleri, sonografik diyafram kalınlığı ölçümleri ile ilgili analizler yapıldı. İstatistiksel analizlerde ''Mann-Whitney U testi'', ''Pearson Chi-Square testi'', ''Friedman Testi'', ''Correlations-- Spearman's rho katsayısı'' ''MUltivaryant-küresellik testi((Mauchly's Test of Sphericity)-Lineer Model'' testleri ve ventilasyon destek ihtiyacının modellendiği ikili bağımlı değişkende "ROC analizi'' kullanıldı. KOAH alevlenme ile acil servise başvuran hastaların 0. , 3. ve 6.saat arteriyel kan gazları ile birlikte 0.saat ve 6.saat sonografik diyafram ölçümleri olan ekspiryum sonu diyafram kalınlığı, inspiryum sonu diyafram kalınlığı ölçülerek diyafram kalınlık fraksiyonu (DTF) değerleri tespit edildi. 6 saatlik tedavi süresince iki seans noninvaziv mekanik ventilasyon (NIMV) tedavisi uygulanmış olup NIMV tedavisine ara verildiğinde ölçümler elde edildi. Hastaların v sonografik diyafram kalınlık ölçümleri ile arteriyel kan gazı ölçümleri arasındaki korelasyon grafikleri oluşturuldu. İlk 6 saatlik NIMV tedavisinin yanıtına göre hastalar üç grupta incelendi. İlk grup: NIMV tedavisinin başarısız olması nedeniyle invaziv mekanik ventilasyon (IMV) geçilen hastalar; ikinci grup: NIMV tedavisi ile belirgin düzelme gözlenmeyip NIMV tedavi ihtiyacının devam edildiği hastalar; üçüncü grup: NIMV tedavisi ile klinik düzelmenin olduğu ve ventilasyon desteği ihtiyacının ortadan kalktığı hastalar. Üç grup arasında parsiyel karbondioksit (PCO₂) düzeyleri ve sonografik diyafram ölçümleri arasındaki ilişki analiz edildi. Her üç grubun inspiryum, ekspiryum ve DTF sonografik ölçümleri grafik olarak incelendiğinde, değişim oranlarının gruplar arasında ve alt grup analizinde grupların kendi içinde farkları istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Gruplar arasında ve grup içindeki ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı fark görülmüş olsa da IMV tedavisine geçilen ve NIMV tedavisi devam eden gruplarda değişim grafiklerinde eğimler birbirine benzer bulundu, buna karşın NIMV tedavi ihtiyacı ortadan kalkan/klinik düzelme saptanan grupta değişim grafiklerinin eğrisi daha belirgin olduğu gözlendi. Bu nedenle hem ROC analizlerinin 2 grup arasında yapılabilmesi hem de NIMV tedavisinin ortadan kalktığı/ klinik düzelmenin olduğunu gösteren gruptaki değişimin diğer iki ventilasyon desteği ihtiyacının devam ettiği gruplara göre daha belirgin olması nedeniyle gruplar; ventilasyon desteği ihtiyacı olan/devam eden ve klinik düzelme saptanan gruplar olacak şekilde 2 gruba ayrıldı ve analizler bu iki grubun karşılaştırmalarını dikkate alınarak sonografik diyafram kalınlık ölçümlerinin ventilasyon ihtiyacını belirlemedeki gücü tespit edildi. Bu test seçimlerinde veri setlerinin anlamlılığı ve karşılaştırılabilirliği göz önüne alınmıştır. Çalışma sonucunda KOAH alevlenme hastalarında sonografik diyafram kalınlık ölçümleri ve kan gazı ölçümlerinin, tedavi süresince solunum destek ihtiyaçlarını ve ölüm/sağ kalımı öngörmede etkinliği ve kan gazı ölçümleri ile sonografik diyafram kas ölçümleri arasında ilişkinin varlığı gösterilmiş olup, tedavide uygulanan yöntem ve sonlanım arasındaki bağlantılar ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the effectiveness of diaphragm muscle measurements in predicting clinical outcomes and their correlation with PCO2 levels in COPD exacerbation cases. Between October 19, 2022, and July 1, 2024, 165 patients aged 18 and over, diagnosed with COPD, who presented to Hacettepe University Adult Hospital Emergency Department due to shortness of breath caused by COPD exacerbation, were included in the study. Of these, 152 patients were statistically analyzed. The sonographic evaluations were performed in the Emergency Medicine Department's emergency service using a Philips Sparq ultrasound device (model Sparq, manufactured in 2012 by Philips Inc., originating from the Netherlands) with a 6-10 MHz L12-4 probe in Bmode setting. All sonographic evaluations were completed in accordance with the ALARA (as low as reasonably achievable) principle. Analyses were conducted using SPSS Statistics 25. Of the 152 patients included in the study, 65.8% were male and 34.2% were female, with a mean age of 70.68 years. All patients (100%) had a diagnosis of chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Additionally, the most frequent comorbidities were congestive heart failure (CHF) in 55.9%, hypertension (HT) in 53.9%, diabetes mellitus (DM) in 30.9%, and coronary artery disease (CAD) in 36.8%. Analyses were performed on patients' vital signs, arterial blood gas laboratory values, and sonographic diaphragm thickness measurements. Statistical analyses included the Mann-Whitney U test, Pearson Chi-Square test, Friedman Test, Spearman's rho correlation coefficient, Multivariate-sphericity test (Mauchly's Test of Sphericity - Linear Model), and ROC analysis for the binary dependent variable of ventilation support need. Arterial blood gas measurements at 0, 3, and 6 hours, along with sonographic diaphragm measurements at 0 and 6 hours (end-expiratory diaphragm thickness, endinspiratory diaphragm thickness) were obtained for patients presenting to the emergency department with COPD exacerbation, and diaphragm thickness fraction viii (DTF) values were calculated. Two sessions of non-invasive mechanical ventilation (NIMV) were administered during the 6-hour treatment period, with measurements taken when NIMV was paused. Correlation graphs were created between patients' sonographic diaphragm thickness measurements and arterial blood gas measurements. Patients were divided into three groups based on their response to the initial 6-hour NIMV treatment: Group 1: patients who were transitioned to invasive mechanical ventilation (IMV) due to NIMV failure; Group 2: patients who did not show significant improvement with NIMV and continued to require NIMV; and Group 3: patients who showed clinical improvement with NIMV and no longer required ventilation support. The relationship between partial pressure of carbon dioxide (PCO₂) levels and sonographic diaphragm measurements was analyzed among these three groups. Graphical examination of inspiratory, expiratory, and DTF sonographic measurements for all three groups revealed statistically significant differences in the rates of change both between the groups and within the subgroups. Although statistically significant differences were observed between and within the groups, the slopes of the change graphs were similar in the IMV and continued NIMV groups, while the change graph curve was more pronounced in the group where NIMV was discontinued/clinical improvement was observed. Therefore, for ROC analysis between two groups and due to the more pronounced change in the clinical improvement group compared to the other two ventilation support groups, the patients were reclassified into two groups: those requiring/continuing ventilation support and those with clinical improvement. Analyses were then conducted comparing these two groups to determine the power of sonographic diaphragm thickness measurements in predicting ventilation need. The significance and comparability of the data sets were considered in these test selections. The study results demonstrated that sonographic diaphragm thickness measurements and blood gas measurements in COPD exacerbation patients are effective in predicting respiratory support needs and mortality/survival during treatment, and that there is a relationship between blood gas measurements and sonographic diaphragm muscle measurements. Furthermore, the connections between the treatment method applied and the outcome were revealed.
Benzer Tezler
- Orta-ağır şiddetli kronik obstrüktif akciğer hastalığında egzersiz performansı ile yaşam kalitesi ölçüm parametrelerinin ilişkisi
The relation of exercise performance and quality of life parameters with moderate and severe chronic obstructive pulmonary disease
NAZLI GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MÜZEYYEN ERK
- KOAH alevlenme nedeni ile hastaneye yatan hastalarda, uzun etkili ve kısa etkili bronkodilatör tedavinin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of long-acting and short-acting bronchodilators in terms of efficacy in patients hospitalized with COPD exacerbation
BURCU SÖNMEZ EMİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Göğüs HastalıklarıAnkara ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR GÖNÜLLÜ
- Kronik obstruktif akciğer hastalığı akut atağında serum ürik asit seviyesi ve ürik asit/kreatinin oranının önemi
Serum uric acid and uric acide to creatinine ratio important in acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease
İBRAHİM OCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Göğüs HastalıklarıUludağ ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET URSAVAŞ
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı alevlenmesinde akciğer embolisi sıklığı, mortaliteye etkisi
The frequency of pulmonary thromboembolism in exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease (COPD), the effects of on mortality
H.MURAT DEMİRBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Göğüs HastalıklarıErciyes ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İNCİ GÜLMEZ
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastalarda akut alevlenmelerin kardiyak etkileri
Cardiac effects of acute exacerbations in patients with chronic obstructive pulmonary disease
SİNEM ÖZBAY ÖZYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
KardiyolojiUludağ ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA UZASLAN
PROF. DR. OSMAN AKIN SERDAR