Okul öncesi dönem çocuklarının eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine ilişkin nitel bir çalışma
A qualitative study on preschool children's critical thinking and problem solving skills
- Tez No: 979021
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇETİN SEMERCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarının eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinin ortaya çıkarılmasıdır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı içeriğindeki üst düzey düşünme becerilerinden olan problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerinin etkinlik uygulaması yapılmıştır. Problem çözme becerisinin süreç bileşenleri; problemi tanımlamak, problemi özetlemek, problemin çözümüne yönelik gözleme dayalı/mevcut bilgiye/veriye dayalı tahminde bulmak ve problemin çözümüne ilişkin yansıtma/değerlendirmede bulunmaktır. Eleştirel düşünme becerisinin süreç bileşenleri ise olay/konu/problem veya durumu sorgulamak, sorgulanan olay/konu/problem veya durum ile ilgili akıl yürütmek ve akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtmaktır. Bu çalışma, nitel bir araştırma olup olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırma Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki bir ilin merkez köyünde uygulanmıştır. Ölçüt örneklem olarak araştırma problemine uygun niteliklere sahip olan 2019 doğumlu ana sınıfı çocukları araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırma kapsamında 8 kız ve 3 erkek öğrenci olmak üzere toplam 11 çocuk bulunmaktadır. Çocuklar ile haftada 1 kez olacak şekilde toplam 16 hafta bireysel uygulamalar yapılmış ve çocukların deneyimlerine ilişkin yansıtıcı günlükler doldurulmuştur. Araştırma verileri üzerinde betimsel analiz yapılmıştır. Bulgulardan elde edilen sonuçlarda, okul öncesi çocukların problem çözme becerilerinden 'problemi tanımlama' ve 'problemi özetleme' süreç becerilerinin oldukça gelişmiş olduğu görülmüştür. Eleştirel düşünme becerisinde ise 'problemi sorgulama' ve 'akıl yürütme ile ulaştığı çıkarımları yansıtma' becerilerine ilişkin süreç bileşenlerinin düşük düzeyde gerçekleştiği görülmüştür. Genel olarak, okul öncesi dönemde problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerine yönelik yapılan bu etkinlik uygulamasıyla üst düzey düşünme becerilerinin kazanılmasına yönelik bir temel oluşturulduğu söylenebilir. Bu durum, Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Okul Öncesi Eğitim Programı içeriğindeki bilgiler ile örtüşmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of the study is to reveal the critical thinking and problem-solving skills of preschool children. Within the scope of the“Türkiye's Century Education Model”by the Ministry of National Education (MoNE), which emphasizes higher-order thinking skills in early childhood education, problem-solving and critical thinking skills were implemented through structured activities. The process components of the problem solving skills are defining the problem, summarizing the problem, making observation-based/existing knowledge/data-based predictions regarding the solution of the problem, and reflecting/evaluating the solution of the problem. The process components of the critical thinking skill are questioning the event/subject/problem or situation, reasoning about the questioned event/subject/problem or situation, and reflecting the inferences reached through reasoning. Individual sessions were held with the children once a week for a total of 16 weeks, and information about the children's experiences was kept in reflective journals. This study is a qualitative research and phenomenological design was used. The study was conducted in the central village of a province in the Western Black Sea Region. There are a total of 11 children, 8 girls and 3 boys, within the scope of the research. As criterion sampling, preschool children born in 2019 who have the qualifications suitable for the research problem were included in the research. Descriptive analysis was conducted on the research data. Some of the findings are as follows: It has been observed that preschool children are very good at defining the problem and making a summary. In terms of critical thinking, it has been observed that the learning outcome regarding questioning the problem and making inferences is at a low level. In general, it can be considered that a foundation has been laid for the acquisition of higher-order thinking skills. This is consistent with the information contained in the early childhood education program within the scope of the Türkiye's Century Education Model of the Ministry of National Education.
Benzer Tezler
- Okul dışı öğrenme ortamında çocuklar için felsefe (P4C) eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü biliş becerilerine etkisi
The effect of the philosophy for children (P4C) education program in an out-of-school learning environment on the executive functioning skills of preschool children
BAYRAM DELEŞ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN ARAL
- Erken çocukluk döneminde hikâye anlatım tabanlı STEM uygulama materyallerinin geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi
Developing storytelling-based STEM practice materials in early childhood and examining their effectiveness
BURÇAK CEREN AKPINAR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEVRİM AKGÜNDÜZ
- Critical thinking activities for preschool children
Okul öncesi çocuklarda eleştirel düşünce aktiviteleri
RANA CHAIKH
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Teknolojisi Bilim Dalı
PROF. DR. TUFAN ADIGÜZEL
- Aile destekli düşünme becerileri eğitimi programının 5-6 yaş çocukların üst düzey bilişsel becerilerine etkisinin incelenmesi
Examining the impact of a family-supported thinking skills education program on the higher-order cognitive skills of children aged 5–6 years
HALİDE BENGÜ GÖNCÜ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜL POLAT
- Okul öncesi dönem (48-60 ay) çocukları için“Öğrenme ve yenilik becerileri ölçeği”nin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the“Learning and innovation skills scale”for preschool (48-60 months) children
ÇİĞDEM KARAKAYA AKÇADAĞ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU