Geri Dön

Gebelikte risk algısı ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of the relationship between risk perception and health literacy in pregnancy

PDF İndir

  1. Tez No: 979085
  2. Yazar: KÜBRA DÖNMEZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. YAKUP BAYKUŞ, PROF. DR. YILDA ARZU ABA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Ebelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Midwifery, Obstetrics and Gynecology
  6. Anahtar Kelimeler: Ana-çocuk sağlığı, Ebe hemşireler, Gebelik, Obstetrik-hemşirelik, Risk algılaması, Sağlık okuryazarlığı, Maternal-child health, Nurse midwives, Pregnancy, Obstetrical-nursing, Risk Perception, Health literacy
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, gebelikte risk algısı ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir tasarımda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Bandırma Eğitim Ve Araştırma Hastanesi'nin Kadın Doğum Polikliniği'ne, 8 Kasım 2024 - 8 Nisan 2025 tarihleri arasında prenatal kontroller amacıyla başvuran 338 gebe oluşturmaktadır. Veriler,“Kişisel Bilgi Formu”,“Gebelikte Risk Algısı Ölçeği (GRAÖ)”ve“Gebelikte Maternal Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (GMSOÖ)”olmak üzere üç bölümden oluşan anketler ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 28.0 ve R Studio 4.4.1 programları kullanılmıştır. Dağılımın normalliği Kolmogorov-Smirnov testi ve grafiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılmadığı tespit edildiği için non-parametrik testlerden Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri ile Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 27 olup, çoğunluğu üniversite mezunu, çalışmayan ve gelir durumu dengeli bireylerden oluşmuştur. Araştırma bulgularına göre, GRAÖ toplam puan ortancası 14,3 (ÇAA = 52,2), bebeğe yönelik risk algısı ortancası 10,0, kendine yönelik risk algısı ortancası 22,9 bulunmuştur. GMSOÖ toplam puan ortancası 83,9 (ÇAA = 42,2) olup, alt boyutlarda ortanca değerler 79,2 ile 87,5 arasında değişmiştir. Araştırmaya katılan gebelerin risk algısı düzeylerinin düşük ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Risk algısı ile sağlık okuryazarlığı arasında negatif yönde, yüksek düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (rₛ = −0,86; p < 0,001). Araştırmada eğitim düzeyinin artmasıyla birlikte gebelikte risk algısının azaldığı, buna karşılık maternal sağlık okuryazarlığı düzeyinin yükseldiği belirlenmiştir. Sigara kullanan gebelerin risk algısı puanları daha yüksek, sağlık okuryazarlığı puanları ise daha düşük bulunmuştur. Doğum öncesi eğitim alan, tetanos aşısı yaptıran, folik asit ve demir takviyesi kullanan gebelerin daha düşük risk algısına ve daha yüksek sağlık okuryazarlığına sahip oldukları saptanmıştır. Elde edilen bulgular, sağlık okuryazarlığı düzeyinin artmasının gebelikte risk algısını azalttığını göstermektedir. Bu doğrultuda, gebelik sürecinde bireyselleştirilmiş eğitimlerin ve sağlık okuryazarlığını güçlendirmeye yönelik girişimlerin, gebelerin risk algısını azaltmada etkili olabileceği sonucuna varılmıştır.

Özet (Çeviri)

This study was conducted using a descriptive and correlational design to examine the relationship between risk perception during pregnancy and health literacy. The sample consisted of 338 pregnant women who attended prenatal check-ups at the Obstetrics and Gynaecology Outpatient Clinic of Bandırma Training and Research Hospital between 8 November 2024 and 8 April 2025. Data were collected using questionnaires consisting of three sections: the“Personal Information Form,”the“Pregnancy Risk Perception Scale (PRPS),”and the“Maternal Health Literacy Scale in Pregnancy (MHPS).”SPSS 28.0 and R Studio 4.4.1 software were used for data analysis. The normality of the distribution was assessed using the Kolmogorov–Smirnov test and graphical analysis. As the data were found to be non-normally distributed, nonparametric tests, namely the Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis H tests, and Spearman's correlation analysis were applied. The significance level was set at p < 0.05. The mean age of the pregnant women participating in the study was 27 years, and the majority were university graduates, unemployed, and had a balanced income. According to the research findings, the median total PRPS score was 14.3 (IQR = 52.2), the median perception of risk to the baby was 10.0, and the median perception of risk to oneself was 22.9. The median total MHPS score was 83.9 (IQR = 42.2), with median values in the subscales ranging from 79.2 to 87.5. The study found that the participating pregnant women had low levels of risk perception and high levels of health literacy. A statistically significant, high-level, negative correlation was found between risk perception and health literacy (rₛ = −0.86; p < 0.001). The study determined that risk perception during pregnancy decreased as educational level increased, while maternal health literacy levels increased. Pregnant women who smoked had higher risk perception scores and lower health literacy scores. Pregnant women who received prenatal education, tetanus vaccination, and folic acid and iron supplementation were found to have lower risk perception and higher health literacy. The findings indicate that increased health literacy levels reduce risk perception during pregnancy. Accordingly, it was concluded that individualized education and initiatives to strengthen health literacy during pregnancy could be effective in reducing risk perception among pregnant women.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    842656

    Riskli yaş grubunda olan ve olmayan gebelerin sağlık okuryazarlık düzeyleri ve emzirme öz-yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Review of the association between health literacy levels and breastfeeding self-efficacy perceptions of pregnant women in age groups with risk and no risk

    ASUDE ASLIHAN KARPUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEVİL ŞAHİN

  2. Tez No

    1017099

    Gebe kadınların bulaşıcı hastalıklara yönelik algıları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

    An investigation of pregnant women's perceptions of infectious diseases and the factors influencing them

    BEYZA NUR ÖZEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    EbelikAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Ebelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KEZİBAN AMANAK

  3. Tez No

    888116

    Yüksek riskli gebelerin e-sağlık okuryazarlığı ve risk algısı düzeylerinin gebelikteki sağlıklı yaşam davranışına etkisinin belirlenmesi

    Evaluating the effect of e-health literacy and risk perception levels of high risk pregnant on healthy life behaviors in pregnancy

    GONCA KILIÇKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖNÜL KURT

  4. Tez No

    873773

    Son trimesterdeki gebelerde risk algısının doğum korkusu ile ilişkisi

    The relationship between risk perception and fear of birth in pregnants in the last trimester

    MERVE ERSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KAMİLE ALTUNTUĞ

  5. Tez No

    1015448

    Çoğul ve tekil gebe kadınların gebelikte risk algısı ve prenatal bağlanma düzeylerinin karşılaştırılması

    Comparıson of risk perception in pregnancy and prenatal attachment levels of women with multiple and singleton pregnancies.women.

    HAFİZE BULAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    EbelikSakarya Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YASEMİN HAMLACI BAŞKAYA

Geri Dön